دل سگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دل سگ
TheHeartOfADog.jpg
جلد چاپ نخست انگلیسی
نویسنده(گان) میخائیل بولگاکف
عنوان اصلی Собачье сердце
کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
زبان روسی
تاریخ انتشار ۱۹۲۵
منتشر شده
به انگلیسی
۱۹۶۸
نوع رسانه چاپی (گالینگور و شومیز)
شماره اوسی‌ال‌سی ۱۷۶۷۶۸۸۹
دیوئی ۸۱۲/.۵۴ ۱۹
کتابخانه کنگره PS3556.E42 E4 1990

دل سگ یا قلب سگی (به روسی: Собачье сердце)، رمانی است از میخائیل بولگاکف نویسندهٔ روسی که آن را بین ژانویه و مارس ۱۹۲۵ نوشت[۱] ولی تا سال ۱۹۸۷ در اتحاد جماهیر شوروی امکان انتشار پیدا نکرد.

بازخورد[ویرایش]

میخائیل بولگاکف این کتاب را چند ماه پس از مرگ لنین نوشت و تمثیل بُرنده‌ای است دربارهٔ انقلاب روسیه. سگ در این داستان، نماد مردم روسیه است که قرن‌ها تحت ستم و خشونت بوده و با او همچون حیوانات رفتار کرده‌اند. جراح عجیب داستان، تجسم حزب کمونیست (یا شاید خود لنین) است و عمل پیوند دشواری که برای تبدیل سگ به انسان انجام می‌شود نمادی از انقلاب است.[۲]

بولگاکف در این داستان با طنزی تلخ نشان می‌دهد این مغز نیست که انسان‌ساز است بلکه قلب شالوده و پایه ساخت انسان است. صرف داشتن عقل نمی‌تواند «آدم» بسازد، بلکه احساس و روح انسانی است که «انسان» می‌سازد.

واکنش در ایران[ویرایش]

این رمان در ایران نقد و نظرهای متفاوت و بعضاً متضادی برانگیخت. سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران در دیدارش با هنرمندان در تاریخ ۴/۷/۱۳۷۰ شمسی ضمن پیش کشیدن هنر انقلابی این رمان را با دیگر رمان‌های انقلاب شوروی قیاس می‌کند و تلویحاً علت این را که رمان به توفیق درخور خود نرسیده، مخالفت با نفس انقلاب می‌داند. این گفتار که در سایت او[۳] نیز آمده بطور خلاصه چنین است:[۴][۵]

من اگر بخواهم یک نمونهٔ کامل این موضوع را برای شما مطرح کنم، باید از یک رمان نام ببرم. من رمانی به نام «دل سگ» خواندم، که نویسنده‌اش روسی است. این رمان، داستانی علمی، تخیلی است و... این رمان، رمان کوچکی هم هست؛ اما بسیار هم هنرمندانه است. این رمان در ایران هم ترجمه شده و چاپ گردیده است؛ ولی شماها اسمش را هم نشنیده‌اید. رمان «دل سگ»، یک رمان ضد انقلابی است که در حدود سال‌های ۱۹۲۵ یا ۱۹۲۶ - یعنی همان اوایل انقلاب روسیه - نوشته شده و نویسنده‌اش به انقلاب و به بعضی از کارها معترض است و آن‌ها را مسخره کرده است؛ مثل همین کارهایی که در این‌جا هم نظیرش را دیده بودیم. این اثر، اصلاً جزو ادبیات روسیه نیست. این رمان می‌توانست در دنیا پخش بشود. نمی‌شود گفت که آن‌جا پشت پردهٔ آهنین بود، یا در زمان استالین بود؛ نه، چرا در دنیا پخش نشد؟ چرا به عنوان یک اثر برجسته در دنیا ظهور پیدا نکرد؛ در حالی که «دن آرام» در دنیا به عنوان یک اثر برجسته مطرح است - بحث روسیه نیست - و به زبان‌های زندهٔ دنیا هم ترجمه شده است؛ یعنی اثر انقلاب است.

ترجمه‌ها[ویرایش]

  • دل سگ ترجمهٔ مهدی غبرایی از زبان انگلیسی
  • قلب سگی، ترجمهٔ آبتین گلکار، مستقیماً از زبان روسی و از متن اصلی، ۱۳۹۱، نشر ماهی[۶]

پانویس[ویرایش]

  1. دل سگ، میخائیل بولگاکف، برگردان مهدی غبرائی، از دیباچه، صفحات ۷.
  2. دل سگ، میخائیل بولگاکف، برگردان مهدی غبرائی، از دیباچه، صفحات ۹ و ۱۰.
  3. بیانات رهبری در دیدار با جمعی از هنرمندان در تاریخ ۴/۹/۱۳۷۰
  4. "دل سگ" یک نمایش ضد انقلابی است، روزنامهٔ جمهوری اسلامی
  5. [۱]
  6. قلب سگی، میخاییل بولگاکف، ترجمهٔ آبتین گلکار، تهران: نشر ماهی، چاپ دوم: ۱۳۹۲، چاپ اول: ۱۳۹۱، پیش‌گفتار مترجم. شابک: ۶-۰۹۷-۲۰۹-۹۶۴-۹۷۸

منابع[ویرایش]