جلیلوند (عشایر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

جلیلوند نام یک طایفه لک [۱] از قوم لر است که از لرستان به کرمانشاه مهاجرت کردند و به ایل سنجابی پیوستند.[۲] زبان آنها لکی و کردی کلهری است.[۲] کریم خان زند پس از کسب قدرت، گروه زیادی از آنان را به شیراز منتقل نمود که با روی کار آمدن آغا محمدخان قاجار، آنها را به مناطق مختلف تبعید کرد ( استان های شمالی، خراسان، سمنان، مرکزی ، مرکزی، قزوین، همدان. و. .... ) جلیلوند' از عشایر لکی زبان ساکن استانهای کرمانشاه و لرستان است. آنان که از شیراز دوره زندیه نشأت می‌گیرند و جلیلوندهای اصیل و قدیمی جز سربازان یا سرداران کریم خان زند بوده که بعد از شکست کریم خان زند به ناچار پراکنده و بسیاریشان به مناطق پیرامون کرمانشاه مهاجرت کردند و عده ای در روستای چالاب از توابع تویسرکان سکنی گزیدند که معروفترین آنان سهام الدوله (حاج جعفر قلی خان جلیلوند)و سناتور علی اکبر خان جلیلوند و کدخدا آقاخان جلیلوند از خان های خوش نام و مردمی منطقه می باشند. رابینو در ۱۹۰۵ از وجود ۲۰۰ تا ۳۰۰ خانواده یک جانشین جلیلوند ساکن بخش دینور که از فشار و سرکوب در کرمانشاه فرار کرده بودند نام می‌برد. بنا بر بررسی یونسکو در اوایل دهه ۱۹۶۰ باقی‌مانده جلیلوند دینور بخشی از اتحادیه قبایلی سنجابی را تشکیل می‌دهند. رابینو در خصوص جلیلوند در منطقه قزوین در ۱۹۰۹ شمارشان را ۸۰۰ خانواده تخمین می‌زند. تا ۱۹۳۲ بنا بر مسعود کیهان تعدادشان به فقط ۳۰۰ خانواده کاهش یافته بود. در اواخر دهه ۱۹۶۰ پرویز ورجاوند مشاهده گرد آنها تنها ۱۵۰ تا ۲۰۰ خانواده را تشکیل داده ساکن روستاهای آغچکند، بشگل؛ قره باغ و ینگیجا پایین در در دهستان قاقزن بودند.[۱] بسیاری از تیره های جلیلوند در سال های اخیر یکجانشین شده اند.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «JALILAVAND». Encyclopædia Iranica. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «جلیلوند». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶.