تیپاس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تیپاس

کازادِرو[۱][۲]

والتر پِنک[۱][۲][۳]
Cazadero.jpg
نمایی از کوه تیپاس
ارتفاع ۶۶۶۰ متر[۳]
مکان
مکان کاتامارکا، آرژانتین، آمریکای جنوبی[۲]
رشته‌کوه آند[۱]
زمین‌شناسی
گونه آتشفشان مرکب
سن هولوسن
آخرین فوران نامشخص
کوهنوردی
نخستین صعود والتر پنک، ۱۹۱۳[۲]

تیپاس یا سِرُو تیپاس (به اسپانیایی: Cerro Tipas) که با نام‌های کازادِرو (به اسپانیایی: Cazadero) سِرُو والتر پِنک (به اسپانیایی: Cerro Walter Penk) نیز شناخته می‌شود، آتشفشان مرکب عظیم اما کمترشناخته‌شده‌ای واقع در آرژانتین در جنوب مرز شیلی است که با ارتفاع ۶۶۶۰ متری خود، سومین آتشفشان مرتفع فعال جهان[۳] و نهمین کوه بلند آمریکای جنوبی[۲] به‌شمار می‌رود. این آتشفشان در جنوب غربی آتشفشان دیگری به نام نوادوس اوخوس دل سالادو (به اسپانیایی: Nevados Ojos del Salado) واقع شده که با ارتفاع ۶۸۸۷ متری خود بلندترین کوه آتشفشانی زمین است.[۳] مجموعهٔ آتشفشانی تیپاس شامل دهانه، مخروط، گنبد گدازه و جریان‌های گدازه‌ای مساحتی درحدود ۲۵ کیلومتر مربع را در برمی‌گیرد.[۳]

ریخت‌شناسی آتشفشان تیپاس نشانگر جوان‌بودن آن است و تاریخ آخرین فوران‌های آن بنا بر تخمین‌های ده سیلوا و فرانسیس (۱۹۹۱) در دورهٔ هولوسن بوده‌است.[۳]

والتر پنک، زمین‌شناس آلمانی نخستین کسی بود که در سال ۱۹۱۳ به کوه تیپاس که در آن زمان کازادرو نام داشت صعود کرد و پس از آن این کوه با نام والتر پنک معروف شد.[۲] اما نخستین صعود به قلهٔ کوه توسط یک گروه ژاپنی-شیلیایی در سال ۱۹۷۰ انجام گرفت. کی. تاکشیتا، سرجیو کونتسمان و پدرو روزنده سه نفر صعودکنندگان به این قله بودند.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «Cazadero 6658m». Andes.org.uk. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ «Cazadero/Walter Penck». SummitPost.org. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۱. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ «Global Volcanism Program - Tipas». Smithsonian Institution. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۱.