توماس مور (نویسنده)

برای سیاست‌مدار و انسان‌گرای انگلیسی سده ۱۶، تامس مور را ببینید.

توماس مور
پرترهٔ توماس مور، حدود ۱۸۰۰–۱۸۰۵
زاده	۲۸ مهٔ ۱۷۷۹ دوبلین، ایرلند
درگذشته	۲۵ فوریهٔ ۱۸۵۲ (۷۲ سال) اسلاپرتون کاتیج، برومهام، ویلتشر، انگلستان
پیشه	شاعر نویسنده ترانه‌سرا موسیقی‌دان
ملیت	ایرلندی
دانشگاه	کالج ترینیتی دوبلین
جنبش ادبی	رمانتیسم
کار(های) برجسته	Irish Melodies «پسر خنیاگر» «آخرین گل تابستان» لاله‌رخ
همسر(ها)	الیزابت «بِسی» دایک

توماس مور (انگلیسی: Thomas Moore؛ ۲۸ مهٔ ۱۷۷۹ – ۲۵ فوریهٔ ۱۸۵۲) شاعر، ترانه‌سرا، نویسنده و موسیقی‌دان ایرلندی و از چهره‌های شناخته‌شدهٔ ادبیات رمانتیک در نیمهٔ نخست سدهٔ نوزدهم بود. مور در روزگار خود در ایرلند، بریتانیا و دیگر بخش‌های اروپا شهرت فراوانی داشت و شعر، موسیقی، طنز سیاسی، داستان و زندگی‌نامه می‌نوشت. شهرت پایدار او بیش از همه با مجموعهٔ Irish Melodies («نغمه‌های ایرلندی») پیوند خورده است که در ده جلد میان سال‌های ۱۸۰۸ تا ۱۸۳۴ منتشر شد.

در Irish Melodies، مور برای ملودی‌های قدیمی ایرلندی شعر نوشت و مضامینی چون خاطره، از دست‌دادن، سرزمین، مقاومت و هویت ایرلندی را با موسیقی درآمیخت. تنظیم بسیاری از این ملودی‌ها را جان استیونسون انجام داد. «آخرین گل تابستان» و «پسر خنیاگر» از مشهورترین ترانه‌های این مجموعه‌اند. پیوند شعر و موسیقی در آثار مور چنان گسترده شد که Irish Melodies در شکل‌گیری برداشت فرهنگی و سیاسی از موسیقی ایرلندی در سدهٔ نوزدهم نقشی مهم یافت.

مور در خارج از ایرلند نیز موفقیت بزرگی به دست آورد. لاله‌رخ که در ۱۸۱۷ منتشر شد، مجموعه‌ای روایی از چهار شعر بلند با فضایی شرقی بود و در همان سال چندین بار تجدید چاپ شد و به زبان‌های گوناگون راه یافت. او همچنین دوست نزدیک لرد بایرون بود و پس از مرگ بایرون کتاب Letters and Journals of Lord Byron, with Notices of His Life را در ۱۸۳۰ منتشر کرد که از مهم‌ترین آثار منثورش به‌شمار می‌رود.

زندگی

مور در ۲۸ مهٔ ۱۷۷۹ در دوبلین و در خانواده‌ای کاتولیک به دنیا آمد. علاقهٔ او به موسیقی از کودکی شکل گرفت و مادرش برای او آموزش آواز، هارپسیکورد و پیانو فراهم کرد. در نوجوانی شعرهایش در نشریات دوبلین منتشر شد. پس از کاهش محدودیت‌های قانونی علیه کاتولیک‌ها، در دههٔ ۱۷۹۰ وارد کالج ترینیتی دوبلین شد. فضای سیاسی دانشگاه در سال‌های منتهی به شورش ایرلندی‌ها در ۱۷۹۸ بر او تأثیر گذاشت. مور عضو رسمی ایرلندی‌های متحد نبود، اما با شماری از اعضای این جنبش، از جمله رابرت امت، ارتباط داشت.

مور در ۱۷۹۹ از ترینیتی فارغ‌التحصیل شد و برای تحصیل حقوق به لندن رفت. نخستین موفقیت مهم ادبی او با ترجمهٔ اشعار آناکرئون در ۱۸۰۰ به دست آمد. چند سال بعد به‌عنوان یکی از مقامات دادگاه دریایی در برمودا منصوب شد و در جریان این مأموریت به ایالات متحده و کانادا نیز سفر کرد. پس از بازگشت به بریتانیا فعالیت ادبی و موسیقایی خود را ادامه داد و از ۱۸۰۸ انتشار Irish Melodies را آغاز کرد.

در ۱۸۱۱ با الیزابت «بِسی» دایک، بازیگر انگلیسی، ازدواج کرد. آن‌ها پنج فرزند داشتند که همگی پیش از مور درگذشتند. خانواده سرانجام در اسلاپرتون کاتیج در ویلتشر ساکن شد. سال‌های پایانی زندگی مور با مرگ اعضای خانواده و بیماری همراه بود. از ۱۸۴۹ وضعیت ذهنی او رو به وخامت گذاشت و در ۲۵ فوریهٔ ۱۸۵۲ در اسلاپرتون درگذشت. او در حیاط کلیسای سنت نیکلاس در برومهام به خاک سپرده شد.

آثار و جایگاه

پروژهٔ Irish Melodies بخش مرکزی کارنامهٔ مور بود. او اشعار خود را بر مجموعه‌ای از نغمه‌های ایرلندی قرار داد و جان استیونسون تنظیم‌های موسیقایی بسیاری از آن‌ها را انجام داد. مور موسیقی ایرلندی را حامل خاطرهٔ تاریخی و تجربهٔ سیاسی ایرلندیان می‌دانست و شعرهای این مجموعه بارها به موضوعاتی چون فقدان، سرکوب و تعلق ملی پرداختند. موفقیت مجموعه تقریباً بلافاصله آغاز شد و انتشار آن تا جلد دهم در ۱۸۳۴ ادامه یافت.

لاله‌رخ در ۱۸۱۷ جایگاه مور را فراتر از فضای فرهنگی ایرلند تثبیت کرد. این اثر با استفاده از فضایی شرقی و داستان‌هایی دربارهٔ شورش، وفاداری و خیانت، در اروپا خوانندگان فراوان یافت. نسخهٔ نخست آن ظرف دو هفته به فروش رفت و در همان سال شش بار تجدید چاپ شد. اثر به زبان‌هایی از جمله آلمانی، فرانسوی، ایتالیایی، لهستانی، روسی و فارسی ترجمه شد و بخش‌هایی از آن الهام‌بخش آهنگسازانی مانند روبرت شومان و هکتور برلیوز شد.

مور در کنار شعر و ترانه، طنز سیاسی، رمان، تاریخ و زندگی‌نامه نیز می‌نوشت. The Fudge Family in Paris از آثار طنز سیاسی او و The Epicurean رمانی است که در ۱۸۲۷ منتشر شد. زندگی‌نامه‌های ریچارد برینزلی شریدان، لرد بایرون و لرد ادوارد فیتزجرالد نیز بخش مهمی از آثار منثور او را تشکیل می‌دهند. او همچنین چهار جلد History of Ireland را بین سال‌های ۱۸۳۵ و ۱۸۴۶ منتشر کرد.

جایگاه ادبی مور پس از مرگش نسبت به شهرت عظیمی که در زمان حیات داشت کاهش یافت، اما آثار موسیقایی و شعرهای ایرلندی او همچنان بخشی از میراث فرهنگی ایرلند باقی ماندند. پژوهش‌های جدیدتر نیز بر گستردگی فعالیت او در طنز سیاسی، زندگی‌نامه، داستان، تاریخ و نقش او در سیاسی‌شدن موسیقی ملی ایرلند تأکید کرده‌اند. در ۱۸۴۲ مور به عضویت شاخهٔ علوم و هنر نشان پور لو مریت درآمد.

نگارخانه

• 
  پرترهٔ توماس مور، بر پایهٔ اثری از توماس لارنس
• 
  تندیس توماس مور در دوبلین
• 
  تابلوی لاله‌رخ اثر آلفرد جوزف وولمر، ۱۸۶۱، بر پایهٔ اثر مور