تربیخا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

تربیخا یک روستای عرب نشین فلسطینی بوده‌است. این منطقه در ۲۷ کیلومتری شمال شرقی عکا در ناحیه تحت فرمان بریتانیا در قضای عکا قرار داشت که در طول جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل تصرف و خالی از سکنه شد. ساکنان این روستا نیز مانند ساکنان جنوب لبنان، شیعه بوده‌اند.

تاریخ[ویرایش]

سه تابوت در ضلع جنوبی روستا پیدا شده‌است. یک حوض نیم دایره، آب انبارها و چند مقبره نیز یافت شده‌است.[۱]

تربیخا در محل صلیبیان تیربیکا قرار داشت که نام خود را از آن گرفته‌است.[۲] در سال ۱۱۸۳ اشاره شد که گادفری د تور زمین دهکده را به ژوسلین سوم فروخت.[۳] در سال ۱۲۲۰، دختر ژوسلین سوم، بئاتریس دو کورتنی و شوهرش اتو فون بوتنلاوبن ، کنت هنه‌برگ، زمین‌های خود از جمله تیربیکا را به شوالیه‌های تتونیک فروختند.[۴]

دوران عثمانی[ویرایش]

تربیخا در سال ۱۵۱۷ با بقیه فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد و تا سال ۱۵۹۶ بخشی از ناحیه (فرعیه) تبنین تحت لیوای صفد با ۸۸ نفر جمعیت بود. بر تعدادی از محصولات از جمله گندم، زیتون و جو و همچنین بزها، کندوها و دستگاه پرس که برای فرآوری زیتون یا انگور استفاده می‌شد، مالیات پرداخت می‌کرد.[۵][۶]

روستای تربیخا در اواخر قرن نوزدهم از سنگ ساخته شده و بر روی خط الراس قرار گرفته‌است. جمعیت آن حدود ۱۰۰ نفر تخمین زده می‌شده‌است و آنها با کشت زیتون زندگی می‌کردند.[۷] در این دوره تربیخا بخشی از استان بیروت بوده‌است. تنها پس از جنگ جهانی اول، زمانی که مرزهای لبنان و فلسطین توسط انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها مشخص شد، تربیخا تحت مدیریت فلسطین قرار گرفت.[۲]

دوران قیمومت بریتانیا[ویرایش]

نقشه هفت روستای سابق شیعه‌نشین فلسطین

در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که توسط مقامات قیمومیت بریتانیا انجام شد، تربیخا ۶۷۴ نفر جمعیت داشت. ۱ مسیحی و بقیه مسلمان، در مجموع ۱۴۹ خانه.[۸]

این روستا دارای دو مسجد و یک مدرسه ابتدایی بود که پس از سال ۱۹۳۸ تأسیس شد و در اواسط دهه ۱۹۴۰ تعداد ۱۲۰ دانش آموز در آن ثبت نام کردند. تربیخا دارای یک اداره گمرک و یک ایستگاه پلیس برای نظارت بر مرز لبنان نیز بود.[۲]

در آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا با سروح و نبی روبین شمرده شد که با هم ۱۰۰۰ تن و مجموعاً ۱۸۵۶۳ دونم زمین داشتند. از این تعداد، در مجموع ۳۲۰۰ دونوم به غلات اختصاص یافت، در حالی که ۶۱۹ دونوم آبیاری یا برای باغات استفاده می‌شد،[۹][۱۰] در حالی که ۱۱۲ دونوم منطقه ساخته شده (شهری) بود.[۱۱]

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن[ویرایش]

این شهر در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ در طی عملیات حیرام توسط تیپ اودد مورد حمله قرار گرفت.[۱۲] به مردم دستور داده شد که در اوایل نوامبر به لبنان بروند.[۱۳] ارتش به اعراب اجازه نداد محصولاتی را که کاشته بودند جمع کنند. بلکه نظامیان به یهودیان کیبوتص تربیخا اجازه دادند تا محصولات را جمع‌آوری کنند و روستاها را بدون محافظ رها کردند، که به هر رهگذری اجازه دسترسی به اقلام روستای بدون محافظ را می‌داد.[۱۴] زمین‌های روستای تربیخا توسط مهاجران یهودی از مجارستان و رومانی به عنوان بخشی از سیاست یهودی سازی شمال الجلیل برای سکنی گزیده‌شد.[۱۵]

ولید خالدی، مورخ فلسطینی، دربارهٔ بناهای باقی مانده روستا در سال ۱۹۹۲ می‌گوید: «در حال حاضر حدود بیست خانه از روستا توسط ساکنان مشاو شومره اشغال شده‌است. برخی از سقف‌ها بازسازی شده و به شکل شیروانی درآمده اند. سنگ‌های خانه‌های اصلی، سقف پناهگاه مرکزی مشاوان را زینت می‌دهد.»[۱۶]

در سال ۱۹۹۴، پناهندگان هفت روستا که از سال ۱۹۴۸ به عنوان پناهندگان فلسطینی طبقه‌بندی شده بودند، تابعیت لبنان را دریافت کردند.[۱۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p. 193
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ Khalidi, 1992, p.33
  3. Strehlke, 1869, pp. 15-16, No. 16; cited in Röhricht, 1893, RRH, p. 125, No. 624; cited in Frankel, 1988, p. 264
  4. Strehlke, 1869, pp. 43- 44, No. 53; cited in Röhricht, 1893, RRH, p. 248, No. 934; cited in Frankel, 1988, p. 264
  5. Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 183. Quoted in Khalidi, 1992, p. 33
  6. Note that Rhode, 1979, p. 6 writes that the register that Hütteroth and Abdulfattah studied was not from 1595/6, but from 1548/9
  7. Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p.150. Quoted in Khalidi, 1992, p. 33
  8. Mills, 1932, p. 103
  9. Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 81
  10. Khalidi, 1992, p. 33-34
  11. Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 131
  12. Morris, 2004, p. 474
  13. Morris, 2004, pp. 506-507
  14. Totah, 1955, p. 192
  15. Morris, 2004, pp. 381-382: By mid-June 1949, [Yehoshua] Eshel wrote, the whole northern border area had been Judaised through the 'absorption settlements'-moshavim and development towns - such as at Tarshiha, Suhmata, Deir al Qasi, Tarbikha, Meirun, Sammu’i, Safsaf, Ras al Ahmar'.
  16. Khalidi, 1992, p. 34
  17. Peteet, 2005, p. 177

کتابشناسی - فهرست کتب[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]