برون‌است

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
برون‌است
Bone growth.png
compact spongy bone
Meninges-en.svg
شناسه‌ها
دورلندز
/السویر
p_13/12628368
واژگان آناتومیA02.0.00.007
THH2.00.03.7.00018
اف‌ام‌اِی24041
واژگان کالبدشناسی

برون‌اُست[۱]، ضریع، پریوست یا پریوستئوم (به انگلیسی: Periosteum) پرده یا لایه‌ای مانند پارچه است که روی استخوان‌های بدن کشیده شده و به آن چسبیده است. این پرده، غشایی رشته‌ای است که تنۀ استخوان‌های‏ دراز را می‌پوشاند.

برون‌است بیرونی‌ترین پرده استخوان و غشائی است دارای رگ‌های بسیار که بلافاصله بروی استخوان چسبیده است.[۲] این غشا در مفاصل حرکتی که با غضروف مفصلی پوشانده شده‌اند، وجود ندارد. برون‌است پرده قابل انعطافی از بافت همبند است که روی استخوان را پوشانده است. این پرده رگ‌های خونی زیادی دارد. تعدادی از این رگ‌های خونی از برون‌است به داخل تنه استخوان نفوذ می‌کنند.

پرده برون‌است شامل دو لایه است: لایه بیرونی شامل کلاژن I و فیبروبلاست و لایه درونی دارای مزانشیم و سلول‌های پهن. کلاژن رشته‌هایی به نام رشته‌های شارپی به درون می‌فرستد تا سیستم‌های هاورس را به شکل منظم و متصل بهم حفظ کند. مزانشیم در مواقع ضروری سلول‌های اجدادی استخوان را می‌سازد و سپس استئوبلاستها از تغییر این سلول‌ها به وجود می‌آیِند تا استخوان‌سازی صورت گیرد.[۳]

اتصال لایه برون‌استی به دیافیز (قسمت وسط استخوان‌های بلند) در بچه‌ها شل و سست است و بدنبال شکستگی استخوان، خون ناشی از شکستگی بسرعت بین پریوست و استخوان جمع شده و ایندو را به راحتی از هم دور می‌کند. این خون بسرعت تبدیل به کال استخوانی می‌شود. به همین علت کال استخوانی در شکستگی‌های بچه‌ها حتی در شکستگی‌های بدون جابجایی وجود داشته و بزرگتر از بالغین است.[۴]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان سال ۱۳۸۹.
  2. «ضریع؛ لغتنامه دهخدا». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۰ مه ۲۰۱۱.
  3. بافت استخوان؛ شبکه ملی مدارس- رشد
  4. روزنامه پزشکی ایران. بایگانی‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine بازدید: ژوئیه ۲۰۱۴.