افتر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۳۶′۱۶″ شمالی ۵۳°۶′۳۸″ شرقی / ۳۵.۶۰۴۴۴°شمالی ۵۳.۱۱۰۵۶°شرقی / 35.60444; 53.11056

افتر
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان سمنان
شهرستان سرخه
بخش سرخه
دهستان هفدر
مردم
جمعیت ۹۱۴ نفر
رشد جمعیت منفی به علت مهاجرت
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۹۶۰ متر
اطلاعات روستایی
کد آماری ۲۴۰۲۹۵
پیش‌شمارهٔ تلفن ۰۲۳

اَفتَر یا هَفدَر[۱] یکی از روستاهای شهرستان سرخه در استان سمنان ایران است. روستای نمونه گردشگری" افتر"، مرکز دهستان هفت در(افتر) از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخه در فاصله 25 کیلومتری شمال غربی شهر سرخه و 35 کیلومتری شمال غربی شهر سمنان و در ارتفاع 2110 متری از سطح دریا قرار دارد.

روستای افتر برگرفته از نام یک قلعه تاریخی و قدیمی در این روستا است، گفت: قلعه "هفت‌در" یکی از آثار تاریخی و به جای‌مانده در این روستا است. روستای افتر، در گذشته به نام مرکز دهستان "هفت‌در" اشتهار داشت که با گذشت زمان در بین ساکنان و مردم اهالی روستا به "افتر" تغییر نام پیدا کرد.قلعه هفتدر(افتر) در بخش جنوبی روستا و بر روی ارتفاعات واقع شده است و ساخت و سازهای بافت اولیه روستا در پایین آن صورت گرفته است. این قلعه دارای هفت تونل زیرزمینی بوده است.

خانه سلطان یکی از خانه‌های تاریخی و قدیمی در این روستا است، این بنا در قسمت بافت اولیه روستا در قسمت جنوب غربی واقع شده و دو طبقه است. در سر درب اصلی و طاق ضربی بنا، گچبری‌هایی به چشم می خورد و درب چوبی آن نیز دارای کنده کاری‌هایی است. بنا به گفته اهالی، این بنا متعلق به سلطان که خان و مالک روستا بوده ‌و در زمان حکومت رضاخان ساخته شده است.

 افتری‌ها به گویش افتری متأثر از مازندرانی با مخلوطی از واژه‌های سرخه‌ای و سنگسری تکلم می‌کنند، اهالی روستای افتر، چهار طایفه استقاقی(حمیدی)،جلالي، زیاری و ولی هستند، شغل اهالی روستا کشاورزی شامل زراعت، علوفه کاری، شبدر و یونجه، محصولات صیفی، سیب زمینی، گندم، جو و دامداری،خدمات و صنایع کارگاهی است.‌

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این روستا ۹۱۴ نفر (۲۲۰ خانوار) بوده است.[۲] بخش قابل توجهی از جمعیت افتر در سال‌های اخیر به شهرهای سمنان، تهران، ساری، آمل و بابل و نوروسرخه مهاجرت کرده‌اند.[۳]

اقتصاد[ویرایش]

به خاطر وجود معدن‌ها و کارخانه‌های گچ در اطراف روستا و وجود مراتع، دامداری مبتنی بر کوچ، کامیون‌داری، باغداری و زراعت از شغل‌های اصلی مردم افتر به شمار می‌روند.[۳]

آثار باستانی منطقه[ویرایش]

آثار باستانی و اماکن مذهبی روستای افتر از این قرارند:

  • قلعهٔ افتر[۴]
  • امامزاده علی افتر
  • مغار افتر
  • امامزاده اسماعیل

ییلاقات افتر[ویرایش]

عشایر افتری در تابستان به سه روستای ذیل ( به ترتیب وسعت و جمعیت ) واقع در شهرستان فیروزکوه کوچ می‌کنند:

  • ییلاق باستانی گورسپید : متشکل ازطایفه های زیاری ، حمیدی ،محمودی ، جلالی ، عمادی ،ولی ،طیبی و نوروزی.
  • ییلاق کلارخان : این ییلاق افتریها فقط محل اسکان طایفه ی زیاری ها می باشد.
  • ییلاق طارن: متشکل ازطایفه های زیاری ،عمادی و ولی است .

عشایر[ویرایش]

عشایر طایفه مستقل افتری ۴٫۲ درصد از جمعیت عشایری استان سمنان را شامل می‌شوند و تنها عشایر مستقل شهرستان سرخه می‌باشد. بر اساس آمار سال ۱۳۷۷ جمعیت عشایر افتری برابر با ۳۹۲ نفر (۷۹ خانوار) بوده است که از این لحاظ مرتبه ۱۵۹ را در بین ۵۹۲ طایفه مستقل کشور دارا بوده‌اند.[۳]

منابع و پانویس[ویرایش]

  1. : کمیته تخصصی نام نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران :
  2. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ شاه‌حسینی، علیرضا. افتر سرزمین گل‌های زنبق. سمنان: بوستان اندیشه، ۱۳۸۴. شابک ‎۹۶۴-۹۴۸۰۳-۸-۲. 
  4. وجه تسمیه افتر (هفدر) از نام قلعه‌ای است که دارای هفت در بود و به مرور با نام افتر نیز تلفظ شده‌است.