ابوالقاسم فنایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ابوالقاسم فنایی
فیلسوف اخلاق، اسلام شناس
شناسنامه
نام کامل ابوالقاسم فنایی
مکتب فلسفه تحلیلی، فلسفه اسلامی، نو معتزله فقه
علایق اصلی فلسفه اخلاق، فلسفه دین، الاهیات، فقه اپیستمولوژی
ایده‌های چشمگیر تقدم اخلاق بر دین، نظریه ناظر آرمانی در مساله حسن و قبح، بسط تجربه فقهی نبوی، ترجمه فرهنگی متون دینی، معنویت قدسی،
ملیت ایرانی
تابعیت ایرانی
زادروز ۱۳۳۸
زادگاه تهران، ایران
دین اسلام
مذهب شیعه
مدرک تحصیلی تحصیلات حوزوی در سطح اجتهاد، دکتری فلسفه اخلاق
رشته تحصیلی فلسفه اسلامی، فلسفه اخلاق
استاد راهنما رابرت استرن، ریچارد جویس
استادان احمد احمدی، مصطفی ملکیان
دلیل شهرت تبیین رابطه دین و اخلاق

ابوالقاسم فنایی (متولد ۱۳۳۸) فیلسوف اخلاق و الهی‌دان ایرانی و مدرس دانشگاه مفید است.

تحصیلات[ویرایش]

فنایی دانش‌آموخته درس خارج فقه در حوزه علمیه قم، کارشناسی ارشد رشتهٔ الهیات و معارف اسلامی از دانشگاه قم و کارشناسی ارشد و دکترا در فلسفه اخلاق از دانشگاه شفیلد است.[۱][۲][۳][۴] او دوره کارشناسی ارشد را با نگارش پایان‌نامه‌ای تحت عنوان «فلسفه اخلاق در قرن بیستم اثر مری وارنوک» به راهنمایی احمد احمدی و مشاوره مصطفی ملکیان به پایان برد.[۵] او در سال ۲۰۰۳ از رساله دکتری خود دربارهٔ معرفت‌شناسی اخلاقی به راهنمایی رابرت استرن و ریچارد جویس دفاع کرد.[۶]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

فنایی در آثار خود بر تقدم اخلاق بر فقه تأکید می‌کند.وی از موضع فیلسوف و اسلام‌شناس بر نوسازی فهم دینی در چارچوب عقلانیت تأکید می‌ورزد، تخصص فنائی در اپیستمولوژی و فلسفه اخلاق مدرن و اجتهاد سنتی، تمرکز و پژووهش‌های هدفمند او در مبانی دین‌شناسی و اخلاق، مواجهه انتقادی با میراث اسلام شناسان سنتی در فلسفه، کلام، اصول و فقه، و همچنین نقد عالمانة چهره‌های شاخص اسلام‌شناسی مدرن ( مانند عبدالکریم سروش)، گفتمان بسیار متفاوتی را در آثار او شکل داده است. بیان شیوا، استدلال‌های دقیق و نقدهای عالمانه از ویژگی آثار اوست سید حسن اسلامی[۷] و مسعود صادقی[۸] به نقد دیدگاه‌های فنایی پرداخته‌اند. در شماره هفده مجله مهرنامه، بخش اعظم «کتاب‌نامه» (تحت عنوان «مرحله بعدی روشنفکری دینی») به معرفی و نقد کتاب «اخلاق دین‌شناسی» اثر فنایی اختصاص دارد. این بخش شامل مصاحبه‌ای مفصل با ابوالقاسم فنایی و همچنین مقالاتی از اصغر زارع کهنمویی، علیرضا علوی‌تبار و محمدرضا جلایی‌پور است. جلایی‌پور در مقاله خود می‌نویسد:[۹]

نسخه‌ای از کتاب «اخلاق دین‌شناسی» دکتر ابوالقاسم فنایی را پیش از انتشار نزد یکی از برجسته‌ترین روشنفکران ایرانی بردم و گفتم به نظرم بهترین کتاب سال‌های اخیر در سنت «روشنفکری دینی» است. با وجود آن که اهل اغراق و تملق نیست، بعد از خواندن کتاب گفت: «به نظرم غنی‌ترین کتاب سنت روشنفکری دینی در تمام سال‌های پس از انقلاب است و خردپسندانه‌ترین الگوی دفاع از دین و نقد اخلاقی دین رسمی».

کتاب‌ها[ویرایش]

  • فلسفه اخلاق در قرن بیستم، مری وارنوک، ابوالقاسم فنایی (مترجم)، قم: بوستان کتاب قم، ۱۳۸۰
  • دین در ترازوی اخلاق: نسبت میان اخلاق دینی و اخلاق سکولار، ابوالقاسم فنایی، تهران: انتشارات صراط، ۱۳۸۴[۱۰]
  • اخلاق دین‌شناسی: پژوهشی در مبانی معرفتی و اخلاقی فقه، ابوالقاسم فنایی، تهران: نگاه معاصر، ۱۳۸۹
  • اخلاق دین داری، در دست نگارش
  • اخلاق تفکر اخلاقی (رساله دکتری)، در دست ترجمه

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]