۱۲ مرد خشمگین (فیلم ۱۹۵۷)

دوازده مرد خشمگین
پوستر فیلم
کارگردان	سیدنی لومت
تهیه‌کننده	هنری فوندا رجینالد رز
نویسنده	رجینالد رز
بازیگران	هنری فوندا لی جی. کاب ای. جی مارشال مارتین بالسام جک واردن جان فیدلر جک کلاگمن ادوارد بینز جوزپ سوینی اد بگلی جرج وسکووچ رابرت وبر
موسیقی	کنیون هاپکینز
فیلم‌برداری	بوریس کوفمن
تدوین	کارل لرنر
گونه	درام
توزیع‌کننده	مترو گلدوین مایر یونایتد آرتیستز
تاریخ انتشار	۱۳ آوریل ۱۹۵۷ (۱۹۵۷-04-۱۳)
مدت زمان	۹۶ دقیقه
کشور	ایالات متحده
زبان	انگلیسی
بودجه	۳۴۰،۰۰۰ دلار
فروش	۱،۰۰۰،۰۰۰ دلار
صفحه در وب‌گاه IMDb

تریلر فیلم

۱۲ مرد خشمگین فیلمی درام محصول سال ۱۹۵۷ آمریکاست که براساس داستان تلویزیونی به همین نام نوشته رجینالد روز و به کارگردانی سیدنی لومت ساخته شده‌است. داستان دربارهٔ هیئت منصفه دادگاهی متشکل از دوازده نفر است که بایستی درباره گناهکار بودن یا بی‌گناهی جوانی به حکم قتل تصمیم‌گیری کنند. فیلم به دلیل اینکه تنها از یک لوکیشن در بیشتر طول استفاده کرده‌است مورد توجه می‌باشد.

خلاصه داستان

نوجوانی هیجده ساله از اهالی امریکا لاتین متهم به قتل پدرش گردیده است. شواهد نشان می‌دهد او با ضربات متعدد چاقو پدر خود را به قتل رسانده است، گرچه نوجوان که به نظر ضعیف و افسرده حال می‌رسد این اتهام را قبول ندارد با این حال وجود چاقویی در محل وقوع حادثه که متعلق به نوجوان مذکور است و او ادعا می‌کند آن را مدتی قبل گم کرده و خبری هم از محل آن نداشته است، به عنوان مدرک جرم، دلیلی برای مجرم شناختن او از سوی دادگاه شده است. حال دوازده مرد از طبقات مختلف اجتماعی به عنوان اعضای هیئت منصفه دادگاه، مأمور تصمیم گیری نهایی درباره این پرونده شده‌اند. اگر آنها فرد متهم به قتل را محکوم نمایند، وی باید روی صندلی الکترونیکی اعدام شود. در فرایند رأی گیری یازده نفر از اعضای هیئت منصفه رأی به محکومیت و در نهایت اعدام نوجوان می‌دهند اما در این بین یک نفر از آنان یعنی آقای دیویس (با بازی درخشان هنری فوندا) رأِی بر بی گناهی متهم می‌دهد که این کار او باعث می‌شود تا دیگران را درنهایت وادار به شنیدن دلایلش در گرفتن این تصمیم کند با پیشروی ماجرا در اتاقی که اعضای هیئت منصفه آن در فضای عصبی مشغول بحث و بررسی پرونده همستند قصه فیلم شکوفا می‌شود و به صورت مطالعه‌ای استادانه درباره شخصیت‌های پیچیده‌ای در می‌آید که به عنوان عضو هیئت منصفه می‌خواهند رأی نهایی را صادر کنند. پس زمینه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی هریک از این اعضا، باعث واکنش‌های مختلف آنان در زمان حال می‌شود. در چنین موقعیت و اوضاع و احوالی است که آقای دیویس تلاش می‌کند بقیه همکارنش را متقاعد کند که رأی آنها اهمیتی حیاتی دارد و نباید براحتی درباره آینده و زندگی دیگران تصمیم بگیرند و سرانجام موفق به عملی کردن اعتقاد درونی خود می‌شود.

حواشی

• تا سال ۲۰۰۳ گمان می‌کردند که تنها یک نسخه از فیلم در موزه رادیو و تلویزیون آمریکا موجود است، اما در سال ۲۰۰۳ نسخهٔ ۱۶ میلی‌متری دیگر از فیلم در کلکسیون «ساموئل لیبووتیز» یافت شد که آنهم به موزه منتقل شد.
• درحین فیلمبرداری سیدنی لومت به تدریج فاصله کانونی لنز دوربین را تغییر می‌داد و این تمهید باعث می‌شد که دورنما به شخصیت‌ها نزدیک‌تر شده، حس قرار گرفتن آنها در تنگنا بیشتر به مخاطب منتقل شود.
• فیلمبرداری «دوازده مرد خشمگین» در مدت زمان کوتاه ۲۱ روز به پایان رسیده و تمامی لوکیشن‌های این فیلم در نیویورک بوده است.
• هنری فوندا از سوی اتحادیهٔ هنرمندان آمریکا موظف به تهیهٔ فیلم شد. بنابراین او علاوه بر بازیگری، تهیه‌کنندگی فیلم را نیز برعهده گرفت.
• هنری فوندا به تماشای نقش خود در فیلم علاقه‌ای نداشت و به همین دلیل تمام فیلم را به‌طور کامل ندید. با این‌حال او وقتی پس از تماشای بخش‌هایی از فیلم از اتاق نمایش خارج شد خطاب به سیدنی لومت (کارگردان) گفت: «سیدنی، فیلم باشکوهی شده است.»
• «دوازده مرد خشمگین» ۱۳ آوریل ۱۹۵۷ در نیویورک به نمایش درآمد و پس از آن در کشورهای آلمان، سوئد، فنلاند، ایتالیا، استرالیا، اسپانیا، ژاپن، دانمارک، فرانسه و هلند اکران عمومی شد.
• سیدنی لومت ابتدا کارش را از تلویزیون شروع کرد و «دوازده مرد خشمگین»، نخستین فیلم او است که درسال ۱۹۵۷ به عنوان یازدهمین تجربه‌اش به نمایش درآمد.
• «12 مرد خشمگین» در سال 2008 از طرف بنیاد فیلم آمریکا به عنوان دومین فیلم دادگاهی تاریخ سینما برگزیده شد.
• سیدنی لومت بعد از اتمام ساخت فیلم بازیگرانش را در یک اتاق جمع کرد و آنها را وادار کرد تا دیالوگهایشان را بدون مکث بازگو کنند! ظاهراً دلیل این امر این بود که وی می خواسته بازیگرانش موقعیت شخصیت هایشان را با جان و دل حس کنند!
• بازیگران در « 12 مرد خشمگین » نامی ندارند و از ابتدا تا به انتها آنها را براساس شماره ایی که دارند صدا می کنند!. در این بین تنها هنری فوندا و جوزف سویینی هستند که در لحظاتی تماشاگران را آگاه می کنند که نامشان به ترتیب دیویس و مک کاردل است.
• از 12 عضو هئیت منصفه تنها عضو شماره 5 یعنی جک کلاگمن تاکنون در قید حیات باقی‌مانده است.
• فیلم « 12 مرد خشمگین » نامزد 3 جایزه اسکار شد (بهترین کارگردانی، بهترین فیلم، بهیتن تصویر) اما در نهایت آنها را به فیلم «پل رودخانه کوای» باخت.
• فیلم در 365 شات برداشت شد.
• اگرچه « 12 مرد خشمگین » در گیشه موفق نبود و حتی نتوانست سرمایه هنری فوندا را بازگرداند ، اما فوندا همواره با احترام از این فیلم یاد کرد و همیشه گفت که « 12 مرد خشمگین » بهترین فیلمی بوده که تهیه کرده است.

جوایز

• برنده جایزه بهترین فیلم خارجی از جشنواره بفتا
• برنده جایزه خرص طلایی جشنواره فیلم برلین
• نامزد جایزه اسکار بهترین کارگردانی
• نامزد جایزه اسکار بهترین فیلمنامه
• نامزد جایزه اسکار بهترین تصویر فیلم
• نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم
• نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش اول مرد
• نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی
• نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد

پیوند به بیرون

• 12 Angry Men در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
• 12 Angry Men در آل‌مووی
• 12 Angry Men در راتن تومیتوس