کتاب مرجع

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تعدادی کتاب مرجع
دانشنامه‌ه آلمانی قرون‌وسطی

کتاب مرجع برای اینکه از ابتدا تا انتها خوانده شود بوجود نیامده است. فرهنگ زبان (فرهنگ لغت) یک نمونه ساده و معمولی از کتاب‌های مرجع است. هیچ وقت کسی یک فرهنگ زبان را از الف تا ی یکجا نمی‌خواند.

طبق گفته هوشنگ ابرامی[۱] در نوشته‌های دیگر، جمله‌ها پاراگراف‌ها را می‌سازند، پاراگراف‌ها به فصل‌ها بدل می‌شوند و فصل‌ها در پی هم عقیده و نظری خاص را، به صورت ساده یا مرکب، دنبال می‌کنند. اما کتاب مرجع چنین خصوصیتی ندارد. برعکس درون آن از پاره‌هایی جدا از هم فراهم می‌آید و ترتیب پاره‌ها بر اساس یک روال فکری منظم نیست بلکه نظم ساختگی دارد. مثلاً رده‌بندی الفبایی یا رده‌بندی آمیزه‌ای از این دو است.

نورالله مرادی[۲] کتاب مرجع را کتابی می داند که کتابدار مرجع به کمک آن به سوال مراجعه کننده پاسخ می‌گوید و کتابی است که کمتر کسی اقدام به خواندن آن از ابتدا تا انتها می‌کند، بلکه هر زمان که نیاز به کسب اطلاعات، در ارتباط با سوال خاصی داشته باشد، به آن مراجعه می‌نماید. مانند فرهنگ‌ها، دایره المارفها، شرح حال‌ها و امثال آنها.

باید توجه داشت که امروزه منابع کتابخانه تنها به کتاب محدود نمی‌شود؛ امروزه منابع کتابخانه از نظر شکلی بسیار متنوع و متفاوت هستندو شامل کتاب، مجله، روزنامه‌ها، پایان نامه‌ها، نقشه‌ها، جزوه‌ها، انواع منابع دیداری - شنیداری می‌گردد.

منابع اطلاعاتی[ویرایش]

این منابع اطلاعاتی (که می‌توانند به عنوان منابع مرجع مورد استفاده قرار گیرند) را می‌توان به دو دسته کلی طبقه بندی کرد[۳]:

  1. منابع دسته اول که به آنها منابع ردیف اول هم می‌گویند و عبارتند از منابع مرجعی که مستقیماً پاسخ سوال مراجعه کننده را در اختیار او - یا کتابدار مرجع - قرار می‌دهند.
  2. منابع دسته دوم یا منابع ردیف دوم که عبارتند از منابعی که به جای پاسخگویی مستقیم به سوال، مراجعه کننده را به منابع - نوشتاری و دیداری و شنیداری - در آن موضوع ارجاع می‌دهند.

منابع[ویرایش]

  1. ابرامی، هوشنگ، شناختی از دانش شناسی (علوم کتابداری و دانش شناسی). تهران: نشر کتابدار: 1379.
  2. مرادی، نورالله، مرجع شناسی: شناخت خدمات و کتابهای مرجع. تهران: فرهنگ معاصر: 1376.
  3. مرادی، نورالله، مرجع شناسی: شناخت خدمات و کتابهای مرجع. تهران: فرهنگ معاصر: 1376.