کاس پی‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

(تغییر مسیر از کاسپی)

کاسپی‌ها

کاسپی ها یا کاسی ها یکی از معروف ترین اقوام آریایی^[۱] هستند که به عنوان ساکنان اولیه گیلان معرفی شده اند و در سواحل دریای کاسپین زندگی می کردند. سرزمین آن ها در نقشه قدیم مشرق، کناره ی غربی دریا کاسپین از ملتقای رود ارس و کر تا جنوب غربی و جنوب این دریا نشان داده شده است. کاسپی ها به دلیل شهرت و اعتبار خود بزرگترین دریاچه جهان را که را در کناره های آن زندگی می کردند به نام قوم خود ثبت نمودند و آن را دریای کاسپین(در ایران امروز به نام دریای خزر خوانده می شود) نامیدند.

برخی عقیده دارند که نام شهر قزوین نیز برگفته از همین ریشه است زیرا شهر مذکور دروازه قلمروی ورود به قلمروی کاسیها بوده است.

ارنست هرتسفیلد و سر آرتور کیث مولفان کتاب " بررسی صنایع ایران" معتقدند که کاسی ها در هزاره چهارم و پنج قبل از میاد مسیح کشاورزی را در کناره های دریا و اطراف سند و سیحون و دجله و فرات منتشر کرده اند. دکتر گیرشمن مولف کتاب " ایران از آغاز تا اسلام " می نویسد :" قدیمی ترین مراجعی که در آن ها از کاسی ها نام برده شده مربوط به قرن بیست و چهارم قبل از میلاد است."

گر چه این قوم را نباید با کاسی های غرب ایران اشتباه کرد اما و.بارتولد عقیده دارد که نام کاسپی جمع واژه ی کاس است و پسوند " پی " علامت جمع است. بنابر این کاسپیان همان کاسیان هستند ، به عبارت دیگر کاسپیان تیره ای از کاسی ها هستند که سواحا دریای کاسپین را به کوهستان های غرب ایران و زاگرس مرکزی ترجیح دادند و به همراه سایر تیر ه های این قوم به غرب کوچ نکردند. شاید بتوان پاره ای از عناصر مشابه میان آثار دوره های متاخر گیلان و تمدن های مفرغ لرستان را که تنی چند از صاحب نطران به کاسی ها نسبت داده اند، در همین ریشه مشترک جستجو کرد.

گروهی کاسپی را مشتق ا زکاس، که در زبان گیلکی به مفهوم سفید چهره و زود موست دانسته اند زیرا این قوم دارای چنین مشخصاتی بوده اند.

هرودوت در فهرست مالیاتی خود که از ایران زمین تدوین کرده است ضمن شرح استان یازدهم از کاسپی ها نیز نام می برد و می نویسد که آنان به دولت هخامنشی خراج می دادند. همچنین در بنده های 67 و 68 کتاب هفتم تاریخ هرودوت از کاسیان به عنوان گروه های مسلحی که برای سپاه خشایارشاه در جنگ با یونانیان کمک رساندند یاد شده است.