ویکی‌پدیا:هیئت نظارت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
برای طرح شکایت بنگرید به: ویکی‌پدیا:تابلوی اعلانات هیئت نظارت

هیئت نظارت که گروهی متشکل از کاربران واجد شرایط ویکی‌پدیای فارسی است، در غیاب هیات داوری در ویکی‌پدیای فارسی تشکیل می‌گردد. این سیاست، وظایف و اختیارات، شرایط اعضا، نحوه کاندیداتوری، نحوه انتخاب و مدت خدمت این هیئت را مشخص می‌کند. با تشکیل اولین دوره هیئت داوری، هیئت نظارت فوراً تعطیل شده و سیاست‎‌های مربوط به آن بی‌اثر خواهند گردید و یا در صورت صلاحدید از آن سیاست‌ها در سیاست‌های مربوط به داوری استفاده خواهدشد. این هیئت اختیارات و دامنهٔ کار کوچک‌تری نسبت به هیات داوری خواهد داشت و صرفاً مسئولیت رسیدگی به یکسری دعاوی خاص را خواهد داشت که در این سیاست مشخص شده‌است. شرایط رأی‌گیری و انتخاب اعضاء، دامنه اختیار هیئت نظارت و روش کار این هیئت در این سیاست مشخص شده‌است. در مواردی که این سیاست در مورد آنها سکوت کرده‌است می‌توان از دستورالعمل‌های مشخص‌شده در سیاست‌ها و رهنمودهای مربوط به هیات داوری در ویکی‌پدیای انگلیسی استفاده نمود.

هیئت نظارت، هیئت ۶ تا ۷ نفره از کاربران است که پنج عضو اصلی و یک یا دو عضو علی‌البدل دارد و یا هیئتی ۵ نفره است که سه عضو اصلی و دو عضو علی‌البدل دارد. در غیاب اعضای اصلی، و یا در شرایطی که اعضای اصلی جزو طرفین شکایت باشند، اعضای علی‌البدل، به ترتیب جانشین اعضای اصلی خواهند بود. یک نفر از اعضای هیئت سمت سخنگوی هیئت نظارت را دارا خواهد بود و انتخاب سخنگو با خود اعضای هیئت است.[۱]

وظایف و اختیارات[ویرایش]

بازپس‌گیری اختیارات مدیریتی[ویرایش]

در غیاب هیئت داوری در ویکی‌پدیای فارسی، هیئت نظارت وظیفه تشخیص تخلف مدیران از قوانین و جمع‌بندی نظرخواهی مربوطه را برعهده دارد. مذاکرات هیئت نظارت باید در داخل محیط ویکی‌پدیای فارسی انجام شود و نتیجه آن به شکل علنی در ویکی‌پدیای فارسی اعلام خواهد گردید. هیئت نظارت پس از شنیدن نظر و دفاعیات طرفین درگیر، نتیجه مذاکرات و رأی قطعی خود را اعلام خواهد کرد. نتیجه مذاکرات هیئت نظارت بسته به مورد می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

  1. ابقاء مدیر در صورتی که تشخیص هیئت این باشد که مدیر تخلفی صورت نداده‌است و یا تخلف مدیر با توجه به سابقهٔ مدیریتی وی قابل اغماض است.
  2. بازپس‌گیری اختیارات مدیریتی در صورتی که تشخیص هیئت این باشد که مدیر مرتکب تخلف از قوانین ویکی‌پدیای فارسی شده و ادامهٔ مدیریت وی به زیان ویکی‌پدیا است.
  3. در صورتی که مدیری در حوزه‌هایی از فعالیتش مرتکب تخلفی شده‌است، اما در کل مدیر عملکرد مثبتی داشته‌است. هیئت با اعلام تخلف مدیر می‌تواند منع موردی مدیر از اعمال اختیارات مدیریتی در حوزه‌هایی که هیئت نظارت تشخیص بدهند را برای مدت محدود یا نامحدودی اعلام نماید. مانند منع مدیر از اعمال مدیریت در نوشتارهایی خاص، منع مدیریت از رسیدگی به مسائل مرتبط با قانون حق تکثیر یا منع مدیر از رسیدگی به شکایات در مورد کاربر/کاربرانی خاص.
  4. رأی به اینکه کاربر شکایت‌کننده نیز خود تخلفی انجام داده که نیاز به رسیدگی به آن‌ها می‌باشد. این هیئت در صورتی که لازم باشد می‌تواند محدودیت‌هایی در مورد کاربر (ان) متخلف طرف شکایت اعمال نماید.

نظر هیئت نظارت در این خصوص برای مدیر و سایر طرف‌های درگیر لازم‌الاجرا است. هیئت نظارت در هر دوره، می‌تواند در آراء قبلی خود تجدید نظر نموده و آن را در هر زمان تغییر دهد. هیئت نظارت بجز آنچه صراحتاً در این سیاست و سیاست‌های مرتبط آمده‌است، اختیاراتی افزون بر کاربران عادی ندارد.

مراحل طرح شکایت[ویرایش]

  1. در صورتی که کاربر (انی) در رابطه با عملکرد مدیری مشکل و اختلافی داشته باشند، ابتدا باید سعی نمایند مشکلات خود را از طریق دیگر راه‌های مندرج در ویکی‌پدیا:حل اختلاف حل نمایند.
  2. در صورت نتیجه‌بخش نبودن مراحل حل اختلاف، کاربر می‌تواند شکایت خود را در ویکی‌پدیا:تابلوی اعلانات هیئت نظارت مطرح نماید. اگر دست‌کم ۵ کاربر نظر موافق به وقوع تخلف دادند هیئت نظارت بایستی وارد عمل شود. توجه داشته باشید که کاربران خواهان (اشخاصی که درخواست داده‌اند) و حامی برکناری (موافقان) باید دارای دست‌کم ۱۰۰۰ ویرایش در فضای اصلی و ۳ ماه سابقه باشند و کاربران حامی برکناری نمی‌بایست از اعضای هیئت نظارت باشند. اگر در مدت یک ماه تعداد کاربران موافق به حد نصاب نرسد، پرونده توسط سخنگوی هیئت نظارت، مختومه اعلام خواهد شد.
  3. با آغاز رسمی‌شدن روند بررسی، طرفین درگیر باید مدارک و دفاعیات خود را مبنی بر تخلف یا بی‌گناهی مدیر و یا کاربر به ناظران منتخب ارائه دهند.
  4. هیئت نظارت می‌تواند شکایت را قبول یا رد نماید. این شرط جهت جلوگیری از شکایات غیر ضروری است. تشخیص قابل رسیدگی بودن شکایت با هیئت نظارت است.
  5. موافقان بررسی شکایت باید ذکر کنند که فکر می‌کنند مشخصاً از کدام‌یک از سیاست (یا سیاست‌های) ویکی‌پدیا تخطی شده و تمامی شواهد مربوطه را ارائه کنند. این مدارک برای آن مفید است که هیئت نظارت آن‌ها را بازبینی کند و بر اساس آن مدارک، نظر نهایی خود را اعلام کند.
  6. تخلفی که قبل از آخرین ارجاع ناموفق (با نتیجه «ادامه کار مدیر») برای عزل مدیر مربوطه و یا قبل از تصویب این قانون اتفاق افتاده‌است را نمی‌توان گزارش کرد.
  7. نتیجه بررسی هیئت نظارت حداکثر تا یک ماه پس از ارجاع به هیئت باید اعلام شود.
  8. نتیجه جمع‌بندی برای طرفین لازم‌الاجراست. اگر نتیجه بحث ابقاء مدیر باشد، تا ۴ ماه امکان درخواست مجدد برای برکناری از سوی کاربران متقاضی اولیه (در مورد هیچ مدیری) وجود ندارد.

کمک به مدیران در برخورد با کاربر متخلف[ویرایش]

در صورتی که مدیران در مورد برخورد با کاربری اختلاف نظر پیدا کنند، با درخواست حداقل سه مدیر از هیئت نظارت، پرونده کاربر متخلف به هیئت نظارت ارجاع می‌یابد. هیئت ظرف مدت مناسب تصمیم خود را در ویکی‌پدیای فارسی اعلام می‌کند و اگر این تصمیم نیازمند قطع دسترسی کاربر مورد نظر باشد، یکی از مدیران می‌بایست نظر هیئت را اعمال نماید.

انتخاب اعضا و دورهٔ فعالیت[ویرایش]

برگزاری انتخابات[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویکی‌پدیا:انتخابات هیئت نظارت

همه‌ساله در ابتدای ماه شهریور برای هر یک از کاربران ویکی‌پدیای فارسی که مایل به عضویت در هیئت نظارت می‌باشند و شرایط عضویت در آن را دارند، صفحهٔ رأی‌گیری درست می‌شود و پیوند از تمام این صفحه‌ها به صفحهٔ اصلی رأی‌گیری داده می‌شود. یکی از دیوانسالاران ویکی‌پدیا، تطبیق شرایط کاربران داوطلب با شرایط مندرج در این سیاست را بررسی خواهد نمود و کاربران فاقد شرایط را از فهرست حذف خواهد نمود. فهرست نامزدها براساس نام کاربری و به ترتیب حروف الفبا (ابتدا الفبای فارسی و سپس الفبای انگلیسی) مرتب شده و رأی‌گیری برای نامزدها آغاز خواهد شد. مدت‌زمان رأی‌گیری ۱۴ روز می‌باشد.

مدت دوره[ویرایش]

اعضای هیئت نظارت برای دوره‌های یک ساله و به صورت هم‌زمان انتخاب می‌شوند. هر دورهٔ هیئت نظارت از اول آبان‌ماه شروع می‌شود. دو ماه قبل از پایان دوره هر هیئت نظارت، انتخابات هیئت نظارت بعدی آغاز می‌گردد. انتخاب اعضای هیئت نظارت برای دوره‌های متوالی بلامانع است. با تشکیل هیئت داوری و اعلام موجودیت آن، بلافاصله هیئت نظارت اختیارات خود را از دست خواهد داد.

شرایط استعفای اعضاء[ویرایش]

  • استعفای اعضای اصلی و علی‌البدل هیئت نظارت در هر زمان بلامانع می‌باشد.
  • هرگاه تعداد اعضای اصلی هیئت بر اثر استعفا، غیبت و یا هر دلیل موجه و غیرموجه دیگری به کمتر از تعداد تعیین‌شده در ابتدای دوره رسید، اعضای علی‌البدل به ترتیب میزان رای به دست‌آورده جایگزین خواهندشد. جایگزینی تا آنجا ادامه خواهد یافت که هیچ عضو علی‌البدلی باقی نماند و پس از اینکه تعداد اعضای علی‌البدل به صفر رسید با برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای افراد جدیدی جایگزین خواهندشد. اگر تعداد افراد خارج‌شده از هیئت از تعداد اعضای علی‌البدل بیشتر باشد انتخابات میان‌دوره‌ای شامل انتخاب افراد اصلی نیز خواهدشد.

انتخابات میان‌دوره‌ای[ویرایش]

هرگاه تعداد اعضای علی‌البدل هیئت نظارت به صفر برسد و یا تعداد کل اعضای هیئت نظارت به میزانی کاهش یابد که اعضای علی‌البدل هم آن را پوشش ندهند، می‌بایست برای جایگزینی افراد جدید انتخابات میان‌دوره‌ای صورت پذیرد. تمام شرایط کاندیدها و رای‌دهندگان مانند انتخابات اول دوره می‌باشد. مدت زمان خدمت اعضای انتخاب‌شده همزمان با پایان پذیرفتن دورهٔ اصلی (مهر ماه) پایان خواهدیافت.

فهرست ناظران[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. تا پیش از ژوئیه ۲۰۱۴، فردی که بیشتر رای را در انتخابات می‌آورد به طور خود به خود سخنگوی هیئت می‌شد. از آن زمان، طبق این بحث، انتخاب سخنگو به خود اعضای هیئت واگذار شده‌است.