واماندگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از واماندگی (پرواز))
پرش به: ناوبری، جستجو
حالت عادی پرواز بالا، واماندگی پایین

واماندگی یکی از اصطلاحات هوانوردی است، که به وضعیتی از هواگرد یا هواپیما در هنگام پرواز اشاره می‌کند. واماندگی وضعیتی است که در آن، جریان هوا از لایهٔ مرزی سطح برا هواپیما (مانند بال‌ها) جدا می‌شود. در این حالت نیروی برا به شدت کاهش می‌یابد و اصطکاک با هوا به شدت افزایش.[۱]

انواع واماندگی[ویرایش]

دو نوع واماندگی در پروازهای غیر جت مورد توجه هستند:

واماندگی بدلیل سرعت پایین[ویرایش]

این پدیده در هنگامه نشستن یا برخاستن هواپیما رخ می‌دهد. به دلیل کم بودن ارتفاع برای بازگشت به حالت اولیه این پدیده بسیار خطرناک است. این واماندگی معمولاً از قسمت‌های تحتانی هواپیما شروع شده و رو به جلو حرکت می‌کنند.[۱]

واماندگی بدلیل زاویه حمله بالا[ویرایش]

این نوع واماندگی، دارای شتاب است و با زاویه حمله رابطه مستقیم دارد. نقاط نوک تیز برای روی بدنهٔ هواپیما به این نوع واماندگی کمک می‌کنند. بالا رفتن سریع زاویه حمله به جریان هوا اجازهٔ حرکت به سمت جلوی ماهی‌واره را نمی‌دهد و اینجا است که جریان هوا از سطح برا جدا می‌شود. برای جلوگیری از این پدیده در ارتفاعات نامناسب نباید به سرعت رو به بالا حرکت کرد.[۱]

یکی از واماندگی‌های مربوط به زاویه، واماندگی سرچکشی[۲] نام دارد. سرچکشی نوعی واماندگی است که براثر اوج‌گیری هواپیما با زاویهٔ بسیار تند و حداقل توان موتور ایجاد می‌شود و همراه با حداکثر جابه‌جایی سکان عمودی و چرخشی سریع حول محور انحراف سمت yaw axis است و پس از آن هواپیما به وضعیت شیرجه در می‌آید و فروخیز می‌کند.[۳]

سرعت واماندگی[ویرایش]

سرعت واماندگی یا سرعت حداقل، سرعتی است که اگر هواپیما از آن کمتر حرکت کند با خطر سقوط مواجه خواهد. سرعت واماندگی را می‌توان با استفاده از روش محاسبه نیروی برا بدست آورد.[۴]


L = \tfrac12\rho v^2 A C_L

که در آن

پس از آن با قرار دادن بالاترین میزان ضریب C_{L_{max}}، و جابه‌جایی سرعت به یک سمت و بقیه عناصر معادله به سمت دیگر به دست می‌آوریم:


V_s =V_{min}= \sqrt{{2L} \over {\rho C_{L_{max}} A}}

در که در آن:

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Charles E. Dole, James E. Lewis. Flight Theory and Aerodynamics: A Practical Guide for Operational Safety. John Wiley & Sons، ۲۰۰۰. شابک ‎۹۷۸۰۴۷۱۳۷۰۰۶۲. 
  2. hammerhead stall, stall turn
  3. مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
  4. Anderson, John D. (2004), Introduction to Flight (5th ed.), McGraw-Hill, pp. 257–261, ISBN 0-07-282569-3 
  5. Yoon, Joe (2003-12-28), Mach Number & Similarity Parameters, Aerospaceweb.org, retrieved 2009-02-11 
  6. Jan Roskam, Chuan-Tau Edward Lan. Airplane Aerodynamics & Performance. DARcorporation، ۱۹۹۷. شابک ‎۹۷۸۱۸۸۴۸۸۵۴۴۰.