نقش‌پذیری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

با نقش‌پذیری ژنی اشتباه نشود.

جوجه‌اردک‌های کله‌سبز تازه از تخم خارج شده، مادر خود را تعقیب می‌کنند.
گروهی از غازها و مرغان دریایی به یک هواپیمای فوق‌سبک نقش پذیرفته‌اند و به دنبال آن می‌روند.

نقش‌پذیری(به انگلیسی: Imprinting) شکل خاصی از یادگیری است که در دورهٔ مشخصی از زندگی یک جانور رخ می‌دهد و ارتباط تنگاتنگی با رفتار غریزی دارد.

جوجه‌اردک‌ها و غازها از بدو خروج از تخم تا دو سه روز پس از تولد-که دورهٔ حساس نقش‌پذیری خوانده می‌شود- مادر خود را شناسایی می‌کنند. به طور معمول و در محیط طبیعی جوجه‌ها با مادر واقعی خود ارتباط برقرار می‌کنند؛ اما مطالعات نشان داده‌است که می‌توان کاری کرد که آن‌ها به یک چراغ چشمک‌زن، یک توپ، یا حتی به انسان نقش‌پذیرفته و آن را به عنوان مادر خود تلقی کند.


نقش‌پذیری کودکی در تمایلات جفت‌گیری پس از بلوغ جانور نیز اثر می‌گذارد و جانور به طرف ماده‌هایی جذب می‌شود که از گونه‌ای باشند که در کودکی به عنوان مادر خویش، یکی آن‌ها را پذیرفته‌است.[۱]

پانویس[ویرایش]

  1. اوبری منینگ. «فصل ۸:یادگیری I». در مقدمه‌ای بر رفتارشناسی. ترجمهٔ عبدالحسین وهابزاده. چاپ دوم. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، ۱۳۸۷. صفحه ۳۱۱ تا ۳۲۴.