مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

Arm Ricest.jpg


مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری
Ricest DP.jpg
تأسیس ۱۳۷۰
رئیس پروفسور جعفر مهراد
مکان شیراز
وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
وب‌گاه http://www.ricest.ac.ir

مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری (RICeST) یک مرکز اطلاعاتی و پژوهشی در شهر شیراز است و هدف آن بهبود تولید و توزیع اطلاعات علمی در سطح ایران و کشورهای منطقه می‌باشد.

مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری یکی از نخستین مراکز اطلاع رسانی تمام خودکار کشور ایران است که در حال حاضر اطلاعات چاپی و الکترونیکی را در قالب کتاب، نشریات فارسی و زبان‌های دیگر، دیسک‌های فشرده و پایگاه‌های اطلاعاتی در دو سطح داخلی و منطقه‌ای در اختیار محققان، دانش پژوهان و مراکز علمی و تحقیقاتی قرار می‌دهد.

تاریخچه[ویرایش]

مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری در سال ۱۳۷۰ و در پی انعقاد تفاهم نامه‌ای میان دکتر مصطفی معین وزیر اسبق علوم تحقیقات و فناوری ایران و پرفسور عبدالسلام برنده جایزه نوبل و رییس فرهنگستان علوم کشورهای جهان سوم، کار خود را رسماً در شیراز آغاز نمود. آقای دکتر جعفر مهراد آشنایی با مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری ، استاد گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شیراز، از ابتدا تا کنون ریاست این مرکز را عهده دار بوده‌است. مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری —که در ابتدا با عنوان کتابخانه منطقه‌ای علوم و تکنولوژی نامگذاری شده بود، با هدف بهبود تولید و توزیع اطلاعات علمی در سطح ایران و کشورهای منطقه بنیانگذاری شده‌است. مراد از کشورهای منطقه کشورهای واقع در خاور میانه، آسیای مرکزی، شبه قاره هند و شمال آفریقا است که حدود ۴۰ کشور را پوشش می‌دهد.[۱] این مرکز علاوه بر پایگاه های فارسی، لاتین و نشریه ها اقدام به ایجاد پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(Isc)نموده است.

اهداف[ویرایش]

مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری اهداف درازمدت خود را به گونه‌ای تنظیم نموده تا پیشرفت علمی را در کشورهای منطقه محقق سازد. اهداف عمده مرکز منطقه‌ای از این قرار است:

  • برقراری ارتباطات الکترونیکی راه دور به منظور دریافت و ارسال اطلاعات داخلی و منطقه‌ای حوزه‌های علوم و تکنولوژی.
  • برقراری نظام مبادله الکترونیکی اطلاعات بین پژوهشگران ایرانی و محققان منطقه.
  • گزینش، تهیه و ساماندهی دانش مکتوب داخلی و منطقه‌ای در زمینه علوم و تکنولوژی.
  • تشکیل انواع پایگاه‌های اطلاعاتی مربوط به علوم و تکنولوژی.
  • چاپ و انتشار گزارش پژوهش‌ها، مجلات و کتاب‌های علمی فارسی و غیرفارسی.
  • بهره‌گیری از امکانات علمی موجود در دانشگاه‌ها، مؤسسات پژوهشی و مراکز اطلاع‌رسانی داخلی با هدف مبادله الکترونیکی و پستی این اطلاعات بین دانشگاه‌ها و مراکز اطلاع رسانی داخلی و کشورهای منطقه.
  • پاسخگویی حضوری، مکاتبه‌ای، تلفنی و رایانه‌ای به نیازهای اطلاعاتی اشخاص حقیقی و حقوقی به ویژه دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی داخل و منطقه.
  • حمایت از پژوهش‌های داخلی و منطقه‌ای در زمینه دانش و تکنولوژی.
  • انتشار گزارش پژوهش‌ها، خلاصه گزارش تحقیقات و خبرهای علمی در زمینه‌های دانش و تکنولوژی.
  • برگزاری همایش‌های داخلی و منطقه‌ای در حوزه‌های علوم و تکنولوژی.
  • تأسیس گروه آموزش کتابداری و اطلاع‌رسانی در مقاطع مختلف آموزشی برای دانشجویان جمهوری اسلامی ایران ایران و کشورهای منطقه با رعایت ضوابط و مقررات آموزش عالی کشور.
  • تشکیل کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی کوتاه مدت اطلاع رسانی در حوزه علوم و تکنولوژی.
  • برقراری سخنرانی‌های علمی و دعوت از متخصصان داخلی و خارجی.
  • ایجاد و راه اندازی شاخه‌های مرکز اطلاع رسانی در مناطق مختلف کشور و کشورهای منطقه.
  • مشارکت در پژوهش ها و پروژه هايی که در زمينه های اطلاع رسانی علوم و تکنولوژی در ايران و منطقه به اجرا در می آيد.
  • ايجاد زمينه های لازم برای جلب همکاری متخصصان ايرانی مقيم خارج از کشور و ساير متخصصان کشورهای منطقه درباره فعاليت های مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری.
  • اشاعه اطلاعات گزیده با توجه به نیازهای مستمر محققان مراکز علمی و پژوهشی داخلی و منطقه‌ای.
  • ارتقای سطح دانش کتابداری و اطلاع رسانی در ایران و منطقه.
  • استفاده از شيوه های نوين تکنولوژی های ارتباطی و اطلاعاتی برای ارايه برنامه ها و خدمات اطلاع رسانی در داخل و منطقه
  • برقراری ارتباط و تشریک مساعی با اعضای محترم هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی داخل و منطقه برای ایجاد پایگاههای اطلاعاتی علمی و تخصصی و ارایه خدمات آگاهی‌رسانی جاری و روزآمد.
  • اجرای بر نامه‌های علمی و اطلاع رسانی و تبادل استاد و دانشجو با دانشگاهها و موسسات پژوهشی داخل و منطقه در قالب مجوزهای قانونی موجود و یا کسب مجوز خاص از مجلس شورای اسلامی.
  • ایجاد تشکیلات و سازمان‌های اجرایی مناسب در حیطه فعالیت‌های کتابخانه.
  • ایجاد زمینه‌های مناسب برای برقراری ارتباط و تشریک مساعی با بخشهای صنعتی، خدماتی و آموزشی با هدف شناسایی نیازها و تامین اطلاعات مورد نیاز آنها.
  • برقراری ارتباط علمی و اطلاع‌رسانی با سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی به ویژه یونسکو، فرهنگستان علوم جهان سوم، سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو و سازمان کنفرانس اسلامی در جهت فعالیت‌های کتابداری و اطلاع رسانی.
  • ارتباط مستقیم و همکاری نزدیک با مرکز بین‌المللی علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی ماهان برای تبادل اطلاعات و تأسیس پایگاههای اطلاعاتی.

ادارات و گروههای پژوهشی مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری[ویرایش]

  • ریاست
  • دفتر ریاست مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری
  • اداره روابط عمومی و همکاریهای علمی و بین المللی
  • گروه طرح و برنامه
  • معاونت امور مالی و اداری
  • معاونت اداری و مالی
  • اداره امور اداری
  • اداره امور مالی
اداره خدمات اطلاع رسانی
  • معاونت پژوهشی
  • معاونت پژوهشی
  • گروه پژوهشی طراحی و عملیات سیستمها
  • گروه پژوهشی مدیریت اطلاعات
  • گروه پژوهشی توسعه و ارزیابی منابع
  • گروه پژوهشی زبانشناسی رایانه‌ای
  • مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات
  • اداره خدمات اطلاع‌رسانی

شاخه‌های مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری[ویرایش]

  • شاخه‌های داخل کشور
  • شاخه دانشگاه ارومیه
  • شاخه دانشگاه شهرکرد
  • شاخه دانشگاه هرمزگان
  • شاخه دانشگاه بوعلی همدان
  • شاخه دانشگاه صنعتی سهند تبریز
  • شاخه دانشگاه یاسوج
شاخه اطلاع رسانی
  • شاخه دانشگاه رازی کرمانشاه
  • دانشگاه گیلان
  • دانشگاه زنجان
  • شهرداری اصفهان
  • سازمان تبلیغات اسلامی قزوین
  • دانشگاه سیستان و بلوچستان
  • شاخه‌های خارج از کشور
  • دانشگاه تشرین سوریه
  • مرکز ملی اطلاع رسانی یمن

پایگاه‌های اطلاعاتی مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری[ویرایش]

  • پایگاه های اطلاعاتی فارسی عمومی
  • موتور جستجو جامع (Integrated Database)
  • مقاله های فارسی (E-Articles)
  • کتابهای فارسی (E-Books)
  • مقاله های کنفرانس ها (Conference Articles)
  • نشریات فارسی (E-Journals)
  • نقشه ها و اطلس ها (E-Atlases & Maps)
  • مقاله های روزنامه ها (Newspaper Articles)
  • طرحهای تحقیقاتی (Research Reports)
  • چکیده پایان نامه های فارسی (E-Thesis and Dissertations)
  • کاتالوگ کتابخانه (Library Catalogue)
  • بانک کتابخانه های دانشگاهی کشور (Iranian Universities Libraries)
  • سامانه مدارک علمی الکترونیکی (EDMS)
  • بانک کتابداران و متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی (Databank for Higher Education Graduates in LIS)
  • بانک آزمون استانداردهای علوم‌تربیتی و روانشناسی (Database of Standard Questionnaires and Tests of Educational Science and Psychology Dissertation of iran)
  • سامانه ارسال نشریات XML
  • پایگاه های اطلاعاتی فارسی موضوعی
  • ایران کامپندیکس (IR.Compendex)
  • ایران لیزا (Iran Lisa)
  • دانشوران معاصر ایران (Iranian Experts)
  • راه و ترابری (Transportation)
  • زلزله (Earthquake)
  • معادن کشور (Mines of IRAN)
  • سوخت و انرژی (Energy)
  • سیل (Flood)
  • صنایع ایران (IR. Industries)
  • صنایع و استانداردهای متالورژی (IR. Metallurgical Industries )
  • محیط زیست (Environment )
  • استانداردها (Standards)
  • پایگاه های اطلاعاتی غیرفارسی
  • چکیده انگلیسی مقالات فارسی (Abstrans)
  • نسخه های خطی (Islamic E-Manuscripts)
  • فهرست مطالب نشریات علمی (Content Search)
  • مقاله های انگلیسی (Scientific Articles)
  • رساله ها و پایان نامه ها (E-Theses & Dissertations)

ایران ژورنال[ویرایش]

  • مقاله‌های الکترونيکی فارسی
  • مقاله‌های الکترونيکی عربی
  • مقاله‌های الکترونيکی انگليسی
  • جستجو در عناوین نشريات فارسی
  • نشريات الکترونيکی فارسی
  • نشريات الکترونيکی عربی
  • نشريات الکترونيکی انگليسی
  • نشريات پژوهشی و ترويجی
  • سامانه نشریات چاپ مرکز و ISC
  • (International Journal of Information Science and Management (IJISM

برنامه نرم افزاری اتوماسيون عمليات کتابخانه و بازيابی اطلاعات[ویرایش]

جهت طراحی و پیاده سازی این برنامه تيمی از متخصصان فنی و کارشناسان و متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی تشکيل شد و در نهایت برنامه نرم افزاری اتوماسيون عمليات کتابخانه و بازيابی اطلاعات با مشخصات فنی زیر پیاده گردید.

  • امکان استفاده از Thesaurus در اين نرم افزار
  • پشتيبانی از سيستم بارکد و RFID
  • اتوماسيون Work Flow کاری در مرکز در بخش های مختلف و حذف سيستم دستی
  • امکان اتوماتيک ورود اطلاعات از سامانه ی XML
  • امکان اتوماتيک ورود اطلاعات از سامانه ی ISC
  • حذف Redundancy و ذخيره تکراری رکوردها
  • امکان جستجوی سريع در پايگاه و جستجوی متمرکز
  • ذخيره رکوردها در پايگاه داده ی رابطه ای
  • توليد رکوردها در پايگاه داده ی رابطه ای
  • ذخيره يکتای رکوردها در پايگاه های موضوعی
  • امکان تعريف پايگاه های جديد با کمترين هزينه
  • ايجاد ديتا بيس های موضوعی با عدم افزونگی رکوردها
  • در دسترس بودن Source برنامه
  • سامانه تحت وب ويندوز مستقل از هم
  • سيستم متمرکز کاربری با امکان پرداخت الکترونيک
  • اتوماسيون بخش کاردکس نشريات (عدم وجود در سيستم های مشابه)
  • استفاده از فونت يونی کد
  • پايگاه داده ی رابطه ای در سطح BCNF
  • موتور Full Text Index پر قدرت
  • ساختار سه لايه و جداسازی کد نويسی از داده ها

خدمـات تحویـل مـدرک مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری[ویرایش]

  • شبکه ناب : نظام امانت بین کتابخانه ای دانشگاه ها و مراکز پژوهشی کشور
  • خدمات تحویل مدرک از کتابخانه لیندا هال
  • اشاعه گزینشی اطلاعات Selective Dissemination of Information یا SDI
  • جستجوی محتوا (Content Search)
  • پایگاه اطلاعاتی سنجش نیازهای اطلاعاتی (Information Need Analysis Database)

طرح‌های پژوهشی انجام شده در مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری[ویرایش]

  • طراحی و پیاده سازی سامانه نشریات چاپ مرکز و ISC در محیط لینوکس
  • بررسی تطبیقی اصطلاحنامه و هستانشناسی
  • بررسی معناشناختی بازیابی مدارک در RICeST
  • استخراج تحلیل خودکار حروف اضافه و ربط بسیط در متون فارسی
  • امکان سنجی اجرای بازیابی اطلاعات بین زبانی فارسی و انگلیسی با استفاده از ترجمه ماشینی گوگل
  • سامانه انتقال اطلاعات از فایل XML نشریات فارسی به سیستم جامع RICEST
  • امکان سنجی تعیین خوانایی مفهوم پایه با هدف بهبود بازیابی اطلاعات در حوزه های تخصصی در زبان فارسی، مورد کاوی حوزه علوم رایانه
  • ریشه یاب ماشینی افعال بسیط در زبانهای گذشته - حال و آینده
  • ریشه یاب افعال فارسی در زمانهای حال ، آینده و گذشته
  • واژه نامه برگردان نام و نام خانوادگی نویسندگان خارجی (نوشته شده با حروف انگلیسی) به فارسی با استفاده از تحلیل رخداد محور
  • بررسی شناسایی و ارزیابی ویژگی ها و روند انتشار نشریات
  • چالش های پردازش زبان طبیعی فارسی
  • ریشه یاب افعال فارسی در زمانهای حال ، گذشته و آینده
  • مفرد سازی ماشینی صیغه های جمع اسامی در زبان فارسی
  • ایجاد قالب XML
  • ارزیابی وب سایت دانشگاهها و موسسات پژوهشی
  • ایجاد نسخه عربی و انگلیسی نمایه استنادی علوم ایران
  • پایگاه اطلاعاتی پرسشنامه‌ها و آزمونهای استاندارد پایان‌نامه‌های علوم تربیتی 1384 تا 1386
  • طراحی و تولید فهرست مندرجات ISC فارسی
  • طراحی و تولید نسل جدید ساختار پایگاه ISC
  • تحلیل استنادی نشریات فارسی حوزه علوم انسانی در پایگاه ISC در دوره زمانی 1382ـ 1386
  • تمام متن ساختن پایگاه اطلاعاتی نمایه استنادی ISI
  • ریشه یاب ماضی و مضارع از مصدر افعال ناگذر در زبان فارسی
  • بررسی وضعیت تولیدات علمی 20 کشور برتر علمی دنیا
  • پایگاه چکیده نامه علوم و مهندسی کامپیوتر
  • ایجاد پایگاه اطلاعاتی فهرست مندرجات نشریات لاتین موجود در مرکز منطقه ای و بارگذاری آن در وب
  • پایگاه اطلاعاتی ایران لیزا
  • پایگاه چکیده انگلیسی مقالات فارسی
  • ساخت واژه های اشتقاقی در زبان فارسی
  • ارائه سیستم کتابدار پیوسته در سایت اینترنتی مرکز منطقه ای
  • بانک اطلاعات جامع دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی علوم کتابداری و اطلاع رسانی ایران، از آغاز تا سال 1383
  • پایگاه اطلاعاتی آثار علمی و پژوهشی اعضا هیات علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری
  • پایگاه اطلاعاتی تمام متن پایان نامه های فارغ التحصیلان ایرانی خارج از کشور
  • پایگاه اطلاعاتی آرای دیوان عالی کشور
  • طراحی الکترونیکی نسخه های خطی موجود در مرکز منطقه ای و بارگذاری آن بر روی اینترنت
  • طراحی و پیاده سازی پایگاه اطلاعاتی نقشه ها و اطلس ها در شبکه اینترنت
  • طراحی نرم افزار نسخه تمام متن پایگاههای زلزله ، سیل و ورود اطلاعات سال 1382
  • سیستم مدیریت الکترونیکی اسناد
  • تجزیه و تحلیل چگونگی عملکرد موتور یک ماشین ترجمة ‌مستقیم
  • طراحی و پیاده سازی سیستم یکپارچه کاردکس نشریات و سفارشات مرکز منطقه ای علوم و تکنولوژی شیراز
  • نمایه استنادی علوم ایران و کشورهای اسلامی
  • بررسی کاربردهای زبانشناسی رایانه ای
  • سیستم اطلاع رسانی گویا به وسیله تلفن
  • طراحی و پیاده سازی نشریات الکترونیکی تمام متن فارسی در شبکه اینترنت ( Persian E-Journal )
  • طراحی و پیاده سازی بانک اطلاعاتی صنایع متالورژی ایران همراه با استانداردهای جهانی متالورژی در شبکه اینترنت
  • تجزیه و تحلیل و طراحی پایگاه اطلاعات وبی اطلاعات صنایع جمهوری اسلامی ایران
  • تفکیک موضوعی و رده بندی مجلات فارسی موجود در پایگاه اطلاعاتی نشریات کتابخانه منطقه ای
  • ترجمه اصطلاحنامه Inspec
  • طراحی سیستم پستی مرکز منطقه ای
  • بررسی استفاده از شبکه های عصبی در بازیابی اطلاعات موجود در مرکز منطقه ای علوم و فناوری
  • راهنمای کاربردی منابع علوم و فناوری موجود در شبکه جهانی وب
  • پایگاه سنجش نیازهای اطلاعاتی اعضا هیات علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری
  • واژه نامه واژه های هم نگاشت (homograph در زبان فارسی)
  • معادن ایران (فعال – غیر فعال)
  • دانشوران معاصر ایران
  • گزارشهای استنادی نشریات معتبر فارسی و کشورهای اسلامی
  • واژه نامه فنی و مهندسی بر اساس فایل استفاده کنندگان از مرکز منطقه ای
  • طراحی فرمت الکترونیکی کتابهای فارسی و بارگذاری آن در شبکه اینترنت (Persian E-Book)
  • طراحی و پیاده سازی مقاله های الکترونیکی تمام متن فارسی در شبکه اینترنت (Persian E-Article)

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]