لیگ برتر والیبال ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
لیگ برتر والیبال ایران
فصل یا رقابت فعلی:
لیگ برتر والیبال ایران ۱۳۹۳
IrVolleyBall.jpg
ورزش والیبال
مؤسس از ۱۹۷۵ به طو رسمی
از ۱۹۹۷ به شکل فعلی
تعداد تیم‌ها ۱۴
کشور(ها)  ایران
تازه‌ترین رقابت(ها) متین ورامین (اولین عنوان)
عناوین بیشتر پیکان تهران (۱۱ عنوان)
شریک(های) تلویزیونی IRIB
وب‌گاه رسمی Volleyball.ir

لیگ برتر والیبال ایران یا سوپر لیگ ایران یک لیگ حرفه‌ای والیبال است که میان تیم‌های ایرانی توسط فدراسیون والیبال ایران برگزار می‌شود، سوپرلیگ والیبال ایران بالاترین سطح مسابقات باشگاهی والیبال در ایران است. این مسابقات از سال ۱۳۶۹ به شکل فعلی آغاز شده و از فصل ۱۳۸۷ با شرکت ۱۲ تیم برگزار می‌شود. تیم اول این مسابقات به مسابقات قهرمانی باشگاه‌های آسیا راه می‌یابد.

تاریخچه[ویرایش]

اولین دوره لیگ والیبال ایران در سال ۱۳۵۴ به همت ابراهیم نعمتی اولین داور بین‌المللی والیبال ایران با عنوان جام پاسارگاد در زمان ریاست فرهاد مسعودی بر فدراسیون والیبال ایران) با شرکت ۱۲ انجام و تیم دخانیات تهران قهرمان شد تا نامش به عنوان نخستین قهرمان والیبال حرفه‌ای ایران ثبت شود، دو نشریه قدیمی نیز رویکرد ایده آلی برای انعکاس هفتگی لیگ داشتند. این جام در سال ۱۳۵۵ با همان تعداد تیم ادامه یافت که این بار استقلال تهران قهرمان شد. در سال ۱۳۵۶ مسابقات با شرکت ۱۰ تیم آغاز و در سال ۱۳۵۷ پایان یافت و استقلال بار دیگر بر سکوی اول تکیه زد. در سال ۱۳۵۷ با اوج گیری انقلاب اسلامی ایران تشکیلات ورزش و والیبال دستخوش تغییراتی شد و لیگ تعطیل شد.

در سال ۱۳۶۸ اولین دوره جام حذفی باشگاه‌های والیبال ایران در زمان پرویز خاکی رئیس وقت فدراسیون والیبال انجام گرفت که استقلال تهران با غلبه بر تیم نئوپان گنبد قهرمان شد. دوران ریاست پرویز خاکی از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸ بود و مسابقات والیبال ایران به صورت استانی انجام می‌شد که تهران قهرمان سه دوره لقب گرفت.

اواخر سال ۱۳۶۸ با انتصاب محمدرضا یزدانی‌خرم به ریاست والیبال در دوره ریاست حسن غفوری فرد بر سازمان تربیت بدنی تحولات اساسی در ساختار والیبال به وجود آمد و لیگ برتر والیبال به مسئولیت رضا هدایتی هفتمین داور جهانی والیبال راه‌اندازی شد. از سال ۱۹۷۹ در جام موسوم به صلح رقابت‌های والیبال باشگاهی در ایران وارد فاز جدیدی شد که هر روز تکامل بیشتری یافت. از سال ۱۳۶۹ لیگ برتر والیبال با شرکت ۱۰ تیم با عنوان جام فجر شروع شد و تا سال ۱۳۷۷ که با این نام انجام می‌شد هر سال تعداد تیم‌ها به صورت عجیبی زیاد یا کم می‌شد. ۸ تیم، ۱۴ تیم، ۷ تیم، ۹ تیم و... تا اینکه در سال ۱۳۸۳ مسابقات با حضور ۱۸ تیم انجام شد. در سال ۱۳۸۸ تعداد تیم‌ها به ۱۶ تیم تغییر کرد و با نام جام وحدت در حال برگزاری بود و از سال ۱۳۸۹ به صورت قانونی با حضور ۱۲ تیم تا ۱۳۹۲ برگزار شد و از سال ۱۳۹۳ با ۱۴ تیم در دو گروه هفت تیمی برگزار می‌شود. فدراسیون والیبال اولین فدراسیونی بود که مسابقات باشگاهی خودش را تحت عنوان «لیگ برتر» برگزار کرد و بعد اون برگزاری رقابت‌ها به این شیوه در دیگر فدراسیون هم فراگیر شد. هر سال سوپر لیگ ایران به نام‌های مختلف (پسوند) نامگذاری می‌شود.

رقابت‌ها[ویرایش]

پیکان تهران و صنام تهران دو تیم اصلی و دو مدعی قهرمانی این رقابت‌ها در سال‌های اخیر بوده‌اند و بعد از منحل شدن صنام تیم‌ها دیگری مانند کاله مازندران با پیکان تهران رقابت می‌کنند.

لیگ والیبال ایران از آغاز تا امروز[ویرایش]

جام پاسارگاد[ویرایش]

فصل قهرمان نایب‌قهرمان جایگاه سوم
۱۳۵۴ دخانیات تهران پرسپولیس تهران تاج تهران
۱۳۵۵ تاج تهران پرسپولیس تهران ذوب آهن اصفهان
۱۳۵۶ تاج تهران ایرانا تهران لیفتراک‌سازی تبریز
۱۳۵۷-۱۳۶۲ لیگ ملی وجود نداشت و تنها لیگ‌های استانی برگزار می‌شد. (به خاطر انقلاب و جنگ)
۱۳۶۲ لیگ نیمه کاره ماند. (به خاطر انقلاب و جنگ)
۱۳۶۲-۱۳۶۸ لیگ ملی وجود نداشت و تنها لیگ‌های استانی برگزار می‌شد. (به خاطر انقلاب و جنگ)

دسته‌یک[ویرایش]

فصل قهرمان نایب‌قهرمان جایگاه سوم
۱۳۶۹ بنیاد شهید تهران بانک ملی تهران بانک ساری
۱۳۷۰ بنیاد شهید تهران بانک ملی تهران بانک تجارت تهران
۱۳۷۱ بانک ملی تهران بانک تجارت تهران ذوب آهن اصفهان
۱۳۷۲ آبگینه قزوین بانک ملی تهران بانک تجارت تهران
۱۳۷۳ فجر سپاه تهران فولاد خوزستان ریخته‌گری تبریز
۱۳۷۴ فجر سپاه تهران پرسپولیس تهران ذوب آهن اصفهان
۱۳۷۵ پیکان تهران ذوب آهن اصفهان فجر سپاه تهران

لیگ برتر[ویرایش]

فصل قهرمان نایب‌قهرمان جایگاه سوم
۱۳۷۶ پیکان تهران ذوب آهن اصفهان آبگینه قزوین
۱۳۷۷ پیکان تهران صنام تهران ذوب آهن اصفهان
۱۳۷۸ پیکان تهران موتوژن تبریز صنام تهران
۱۳۷۹ صنام تهران پیکان تهران ابومسلم خراسان
۱۳۸۰ صنام تهران پیکان تهران پاس تهران
۱۳۸۱ پیکان تهران صنام تهران پاس تهران
۱۳۸۲ صنام تهران پیکان تهران پگاه ارومیه
۱۳۸۳ صنام تهران پگاه ارومیه پیکان تهران
۱۳۸۴ پیکان تهران سایپا تهران آذرپیام ارتباطات ارومیه
۱۳۸۵ پیکان تهران گل‌گهر سیرجان سایپای تهران
۱۳۸۶ پیکان تهران سایپا تهران پگاه ارومیه
۱۳۸۷ پیکان تهران سایپا تهران فولاد ارومیه
بیم مازندران
۱۳۸۸ پیکان تهران سایپا البرز کاله مازندران
۱۳۸۹ پیکان تهران سایپا البرز کاله مازندران
۱۳۹۰ کاله مازندران سایپا البرز پیکان تهران
شهرداری ارومیه
۱۳۹۱ کاله مازندران متین ورامین پیکان تهران
۱۳۹۲ متین ورامین کاله مازندران شهرداری ارومیه
۱۳۹۳

رده‌بندی باشگاه‌ها بر اساس عنوان[ویرایش]

باشگاه قهرمانی نایب‌قهرمانی سال‌های قهرمانی سال‌های نایب‌قهرمانی
پیکان تهران ۱۱ ۳ ۱۹۹۷, ۱۹۹۸, ۱۹۹۹, ۲۰۰۰, ۲۰۰۳, ۲۰۰۶, ۲۰۰۷, ۲۰۰۸, ۲۰۰۹, ۲۰۱۰, ۲۰۱۱ ۲۰۰۰, ۲۰۰۱, ۲۰۰۳
صنام تهران ۴ ۲ ۲۰۰۱, ۲۰۰۲, ۲۰۰۴, ۲۰۰۵ ۱۹۹۹, ۲۰۰۳
کاله مازندران ۲ ۱ ۲۰۱۱, ۲۰۱۳ ۲۰۱۴
استقلال تهران ۲ ۰ ۱۹۷۷, ۱۹۷۸
بنیاد شهید تهران ۲ ۰ ۱۹۹۱, ۱۹۹۲
فجر سپاه تهران ۲ ۰ ۱۹۹۵, ۱۹۹۶
بانک ملی تهران ۱ ۳ ۱۹۹۳ ۱۹۹۱, ۱۹۹۲, ۱۹۹۴
متین ورامین ۱ ۱ ۲۰۱۴ ۲۰۱۳
دخانیات تهران ۱ ۰ ۱۹۷۶
آبگینه قزوین ۱ ۰ ۱۹۹۴
سایپا البرز ۰ ۶ ۲۰۰۶، ۲۰۰۸، ۲۰۰۹، ۲۰۱۰، ۲۰۱۱، ۲۰۱۲
پرسپولیس تهران ۰ ۳ ۱۹۷۶، ۱۹۷۷، ۱۹۹۶
ذوب آهن اصفهان ۰ ۲ ۱۹۹۸, ۱۹۹۸
ایرانا تهران ۰ ۱ ۱۹۷۸
بانک تجارت تهران ۰ ۱ ۱۹۹۳
فولاد خوزستان ۰ ۱ ۱۹۹۵
موتوژن تبریز ۰ ۱ ۲۰۰۰
پگاه ارومیه ۰ ۱ ۲۰۰۵
گل گهر سیرجان ۰ ۱ ۲۰۰۷

عنوان‌ها بر اساس استان[ویرایش]

استان قهرمان دوم سوم چهارم پنجم
۱ تهران ۲۴ ۱۴ ۱۰ ۷ ۷
۲ مازندران ۲ ۱ ۴ - -
۳ قزوین ۱ - ۱ ۱ ۱
۴ البرز - ۶ ۱ ۱ -
۵ اصفهان - ۱ ۵ ۳ ۳
۶ آذربایجان غربی - ۱ ۵ ۳ ۳
۷ آذربایجان شرقی - ۱ ۲ - -
۸ خوزستان - ۱ - ۱ ۱
۹ کرمان - ۱ - - -
۱۰ خراسان رضوی - - ۱ - ۱
۱۱ گیلان - - - ۱ ۱
۱۲ خراسان شمالی - - - - ۱
۱۳ گلستان - - - - ۱

در مسابقات فصل‌های ۱۳۸۷ (بیم مازندران و فولاد اورمیه) و ۱۳۹۰ (پیکان تهران و شهرداری اورمیه) دو تیم به مقام سوم رسیدند. همچنین تیم‌های چهارم و پنجم ۹ دوره اول لیگ والیبال مشخص نیست.

پوشش تصویری[ویرایش]

شبکه سوم صدا و سیمای ایران به همراه شبکه جام جم، شبکه ورزش و شبکه شما صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و همچنین شبکه‌های استانی اقدام به پخش زنده این رقابت‌ها می‌کنند.

قوانین[ویرایش]

قوانین جدید نقل و انتقالات، محرومیت، پلی آف از سال ۹۳-۱۳۹۲:

  • بازیکنان دو ساله: از سال آینده به بعد باشگاه‌ها تنها مجاز به قرارداد دو ساله با بازیکنانی هستند که زیر ۲۸ سال سن دارند و در صورت فسخ آن دیگر زیانی متوجه باشگاه یا بازیکن نیست. (تا امسال اگر بازیکن و یا باشگاه قرار داد فسخ می‌کرد باید ۳۰ درصد زیان می‌داد).
  • بازیکنان سرباز: بازیکنان سرباز در اختیار فدراسیون والیبال هستند و اولویت نخست فدراسیون برای تعیین باشگاه آنان، باشگاهی است که قبل از شروع سربازی با آنها قرارداد داشته‌اند. هر زمانی مدت سربازی این بازیکنان تمام شود، آنان بازیکن آزاد محسوب می‌شوند.
  • پلی آف لیگ برتر: هشت تیم از مرحله مقدماتی لیگ برتر سال ۱۳۹۲ به مرحله پلی آف صعود می‌کنند و مرحله نهایی پلی اف با حضور چهار تیم برتر به صورت متمرکز در سالن دوازده هزار نفری آزادی برگزار خواهد شد.
  • بازیکنان مصدوم: اگر بازیکنان تا قبل از نیم فصل اول مصدوم شوند، باشگاه‌ها مجاز به جذب یک بازیکن جایگزین از بازیکنان آزاد هستند. اگر بازیکنان مصدوم بعد از نیم فصل آماده حضور در مسابقات شوند، بازیکن آزاد محسوب می‌شوند و هم باشگاه قبلی و هم باشگاه جدید می‌توانند آنان را جذب کنند.
  • بازیکنانی که با دو باشگاه یا بیشتر قرارداد دارند: از سال آینده هر بازیکنی که با دو باشگاه یا بیشتر قرارداد داشته باشد، این بازیکنان بدون مطرح در کمیته انضباطی به مدت یک سال از حضور در مسابقات محروم می‌شوند.
  • آخرین مهلت ثبت قراردادها: باشگاه‌های لیگ برتر تا ۱۶ شهریورماه برای بازیکنان داخلی و ۳۱ شهریور برای بازیکنان خارجی فرصت دارند قرارداد بازیکنان خود را در فدراسیون والیبال ثبت کنند. همچنین در شورای عمومی سازمان لیگ امروز مقرر شد، باشگاه‌هایی که آیین نامه داخلی دارند یک نسخه از آن را به سازمان لیگ ارائه کنند تا در مورد جرایم بالاتر از پنج درصد بازیکنان تایید نهایی گرفته باشند.
  • ۱۴ تیمی شدن لیگ: از فضل جدید سال ۹۳ سوپر لیگ در دو گروه هفت تیمی برگزار می‌شود و از هر گروه چهار تیم به مرحله پلی‌آف صعود می‌کنند و در نهایت هم چهار تیم برتر به صورت ضربدری برای راهیابی به نیمه نهایی و فینال به مصاف هم می‌روند.

گزینش برای باشگاه‌های آسیا[ویرایش]

۱ تیم از ایران در قهرمانی باشگاه‌های آسیا حضور دارد که تیم اول (قهرمان) لیگ برتر والیبال ایران خواهد بود.

روسای فدراسیون والیبال[ویرایش]

  • امیر عباس امین از سال ۱۳۳۶ تا اواخر سال ۱۳۴۲
  • کاظم رهبری از اواخر سال ۱۳۴۲ تا سال ۱۳۴۷
  • علی اکبر میر فخرائی حدود ۸ ماه از سال ۱۳۴۷
  • کمال خانلی از نیمه دوم سال ۱۳۴۷ تا سال ۱۳۴۹
  • فریدون فرخ‌نیا از سال ۱۳۴۹ تا سال ۱۳۵۱
  • تیمسار سرلشکر مهدی خزاعی از سال ۱۳۵۱ تا سال ۱۳۵۳
  • فرهاد مسعودی از سال ۱۳۵۳ تا اواخر سال ۱۳۵۶
  • سرهنگ منوچهر شاپوری از اواخر سال ۱۳۵۶ تا پیروزی انقلاب اسلامی در ایران
  • محمود عدل سال ۱۳۵۸
  • غلامرضا جباری از اواخر سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۶۰
  • جابر خلف زاده از سال ۱۳۶۰ تا نیمه اول سال ۱۳۶۱
  • حسین علیرضائی تهرانی از نیمه اول سال ۱۳۶۱ تا نیمه دوم سال ۱۳۶۳
  • غلامرضا جباری از نیمه دوم سال ۱۳۶۳ تا اواخر سال ۱۳۶۵
  • پرویز خاکی از اواخر سال ۱۳۶۵ تا اواخر سال ۱۳۶۸
  • محمدرضا یزدانی خرم از اواخر سال ۱۳۶۸ تا مرداد سال ۱۳۸۵.
  • محمدرضا داورزنی از نیمه دوم مرداد سال ۱۳۸۵ تاکنون.

بازیکنان تاثیر گذار و سرشناس خارجی[ویرایش]

سرشناس ترین‌ها از سال ۱۳۷۷ تا به حال: (قبل از ۷۹ بازیکن سرشناس به لیگ ایران ترانسفر نشد و اگر هم ترانسفر شده نام و اطلاعت دقیقی از آن‌ها موجود نیست - در لیست زیر بازیکنان سرشناس و تاثیر گذار از ۱۳۷۸ ذکر شده است)

پیوند به بیرون[ویرایش]