لایزنگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


لای زنگان
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان فارس
شهرستان داراب
بخش بخش رستاق
دهستان رستاق
مردم
جمعیت ۲٬۴۲۹ نفر

لای زنگان، روستایی از توابع بخش رستاق شهرستان داراب در استان فارس ایران است.

جمعیت[ویرایش]

این روستا در دهستان رستاق قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲٬۴۲۹ نفر (۶۱۴خانوار) بوده‌است.

اب وهوا[ویرایش]

اب وهوا در این روستا در فصل زمستان بارانی وبرفی است ودر فصل تابستان هوا نسبتاً خنک است.

مردم انجا مهمان نوازند واز مهمانانی که در تابستان به انجا می ایند به خوبی پذیرایی می‌کنند وبه خوبی با انها رفتار می‌کنند.

دراین روستا مکانهای دیدنی زیادی وجود دارد. غارها و چشمه‌ها بسیار زیاد است. نظر به فراوانی چشمه ساران آنجا- که در بین گفتار بدان اشاره شده‌است- می‌توان نام "لای زنگان" بر گرفته از "لای زینه کان" یعنی محل چشمه ساران گرفت. اصطلاح زینه و زینج جار از زبانهای قدیم ایرانی در آذربایجان باقی مانده‌است و به معنی محل تراوش آب و آب زار بکار می‌رود.

محصولات وحیوانات روستا[ویرایش]

محصولات روستا عبارتنداز (بادام-گردو-الوزرد-انار -مویز-انجیر-هلو-پرتقال-نارنگی-توت _گوجه درختی-گل محمدی-شلیل و...)

حیوانات زیادی از جمله خرگوش-اهو -پلنگ -بزکوهی-کفتار-روباه و... وجود دارد.

گل محمدی[ویرایش]

روستای لایزنگان بزرگترین تولید کننده گل محمدی در جهان می‌باشد و بالغ بر ۵۰۰۰ هکتار گلستان دیم محمدی و حدود ۵۰۰ هکتار گل محمدی آبی وجوددارد. با توجه به رویکرد مردم این روستا به کشاورزی صنعتی در چند ساله اخیر و استفاده از وسایل و تجهیزات پیشرفته کشاورزی سطح کشت هکتار گل محمدی آبی در سال ۱۳۹۲ بالاتر از ۱۰۰۰ هکتار محاسبه گردیده است. از این روستا گل‌های محمدی را به سراسر ایران به خصوص قمصر کاشان می‌برند و از آنجا گلابش را به مشهد مقدش و مکه مکرمه بر ده تا با گلاب خانهٔ خدا و حرم امام زضا (ع) را بشویند. گل‌های محمدی در مکانی به نام سرحد (سردحد) وجود دارند. در این مکان شبها بسیار سرد و روزها هوایی خنک و نسبتاً گرم دارد. بزرگترین واحد تولید گلاب و عرقیات جنوب کشور (صنایع تقطیر ساغر) در این مکان قرار دارد. افتخار لایزنگان همین بس که تجلی گاه حق، کعبه موعود را با گلاب ناب ان معطر می‌سازند. در بهار آن گاه که با وداع یار زردپوش، مردمان دسته دسته ازباغات گل به سرای خویش بازمیگردند دختران و پسر بچه‌هایی را می‌بینی که شاخه‌های گل را دور گردن خود حایل نموده و هلهله کنان وبا سرور و نغمه شادی و زمزمه ترانه‌های محلی به سوی خانه سرازیر می‌شوند.

راهنمای گردشگری و تفریحی روستای لایزنگان[ویرایش]

باغ‌ها: باغ‌ها سهم عمده‌ای را در زیبایی و گردشگری این روستا برعهده دارد. بخصوص از اوایل فصل بهار تا اوایل فصل پاییز که قابلیت تنوع و سیاحت را دارا می‌باشد. از جمله باغ‌های این روستا می‌توان: باغکر، چاه زرد، چاه ریگو، بیشه، کل خوش آب کشکو، گلو آبک، گلو غرفته، گلواره‌ای، قرقوس، سسنک، نیگو و.... نام برد. ۱- باغکر: منطقه‌ای بسیار دیدنی با درختان بلند و قطوری که سر به فلک کشیده واقع در هشت کیلومتری شرق لایزنگان که با درختان گردو، سیب، زرد آلو، انار و بادام وبا چشمه و آب زلالش منطقه‌ای منحصر به فرد را خلق کرده و دارای یک استخر سیمانی پر از آب و درخت گردوای بسیار تنومند به قطر شش متر می‌باشد و مکان مناسبی برای تفریح، استراحت و اسکان می‌باشد.

۲- چاه ریگو:

در منطقه غرناک (حدود ده کیلومتری نرسیده به لایزنگان) در شرق لایزنگان قرار دارد و با درختان، میوه‌ها، چمن‌ها و چشمه زلالش با الهام از طبیعت نشانگر عظمت حق تعالی می‌باشد.

۳- کل خوش آب:

در این باغ درختان سربه فلک کشیده و چمن زارهای بلند منظره‌ای شگفت آور به وجود آورده که چشم هر بیننده‌ای از دیدن آن خیره می‌ماند و به قدرت لاینفک پروردگار و هنر دست نقاش طبیعت پی می‌برد. در کنار راه استخری به چشم می‌خورد که در فصل تابستان مکان مناسبی برای شنا می‌باشد. آب این منطقه از درون شکافی مه در ۱۵ متری استخر می‌باشد تأ مین می‌گردد. این منطقه به دلیل آب شیرین وگوارا یکی از خالص‌ترین آب‌های منطقه محسوب می‌شود که هر ساله افراد زیادی برای تفریح و گردش به این منطقه زیبا که ارتفاع آن بالغ بر ۲۲۰۰ متر است می‌آیند.

۴- گلو آبک:

منطقه‌ای خوش آب و هوا دارای درختان بادام، گردو وانار که سربه فلک سائیده و شاخه در شاخه قفل شده اندو دارای چشمه‌ای است که از شکاف سنگ بیرون می‌آید و همچنین دو استخر یکی با عمق دو و نیم متر و دیگری با عمق یک و نیم متر می‌باشد که مکان جالبی برای دوستداران طبیعت می‌باشد.

۵- سوسونک:

سسنک حدفاصل کل خوش آب وکل کبوتر بوده وباغی با ظاهر آراسته و درختانی تنومند و دارای استخری به عمق دو و نیم متر و درختانی چون انار، گردو، توت، بادام و منظره زیبایش یکی از اماکن زیبای لایزنگان به شمار می‌آید.

۶- نیگو:

منطقه‌ای است زیبا دارای درختان قطور واقع در شرق لایزنگان با راهی سخت‌گذر که در ۲۰ کیلومتری لایزنگان قرار دارد و یکی از دورترین باغهای روستا به شمار می‌رود. ارتفاع آن بالغ بر ۲۲۰۰ متر و در پشت کوه مفک قرار دارد. از محصولاتش می‌توان بادام، گردو، زرد آلو، گل محمدی، انگور و..... را نام برد. همچنین دارای چشمه‌ای است زیبا که این درختان رامشروب می‌سازد. این منطقه در اکثر فصل‌های سال از طبیعت دل‌انگیز برخوردار است.

7.کوشکو:منطقه خوش اب و هوا در شمال لایزنگان علیا که دارای درختان گردو و بادام و گل محمدی میباشد که این مکان به سه قسمت به نامهای کل آب (کلا)و کل بزگی و کل بید تقسیم شده که هر سه قسمت دارای چشمه آب بسیار با صفا میباشد.

8.مورکو: منطقه ای با هوای بسیار دلپذیر و خنک مخصوصا باب طبع فصل گرم سال که دارای درختان انگور و گل محمدی فراوان میباشد.

9.چاه پت و جلک: منطقه چاه پت و جلک به عنوان دروازه ورودی به لایزنگان از منطقه پشت کوه و نیریز و رود خور میباشد که این منطقه هم دارای درختان بادام و گردو گل محمدی است.

10.بیشه: این منطقه را میتوان بهترین و با صفا ترین منطقه اب و هوایی در کل روستای لایزنگان و منطقه داراب نامید که با وجود درختان گردو و بادام و گل محمدی و جدیدا درختان گیلاس و هلو و شلیل و الو و... هر ساله شاهد ورود گردشگران بسیاری از تمام مناطق داراب و فارس میباشد که در چند سال اخیر جشنواره گل محمدی نیز با حضور سران دولتی در این منطقه برگزار گردید.

غارها:

معمولاً در برخی کوهها حفره‌هایی وجود دارد که به آنها غار می‌گویند و اهمیت آنها بستگی به طول، آثار باستانی و.. دارد. طول برخی از غارها به بیش از ده متر تجاوز نمی‌کند ولی طول بعضی از آنها به ده‌ها کیلومتر می‌رسد. از غارهای این منطقه می‌توان به

۱- غار لای سنه

۲- غار معدن گاه (به عمق بیش از پنجاه متر و قطر دهانه نیم متر)

۳- غار باغ کر (به عمق بیش از پانزده متر و قطر دهانه دو متر)

۴- غار پیرنو (به عمق بیش از پانصد متر و قطردهانه نیم متر)

۵- غار پیر شیخ علی (به عمق حدود هشت متر و قطر دهانه حدود دو متر)

و غارهای گلو آبک، پس کمانه، چاه شمسی، چاه زرد و...... نام برد.

موقعیت جغرافیایی لایزنگان[ویرایش]

روستای لایزنگان از توابع بخش رستاق، شهرستان داراب واقع در استان فارس، در بین رشته کوههای جنوبی زاگرس قرار دارد.

لایزنگان روستایی است کوهستانی با ارتفاع ۲۰۰۰ متر از سطح دریا. در مدارهای ۲۸ درجه و ۱۴ دقیقه عرض شرقی و۵۴درجه و۵۹ دقیقه طول شمالی که از شمال به شهرستان نی ریز، از جنوب به روستای نوایگان و قلعه بیابان، از شرق به کوهستان بخش رستاق و از شمال غرب به روستاهای شکرویه و مروارید متصل می‌باشد و در جنوب شرقی استان فارس وشرق داراب قرار دارد.

روستای لایزنگان به طور کامل شرایط و اوضاع جوی و اقلیمی یک نقطه میان کوهی را دارا است و از نقاط سردسیر شهرستان محسوب می‌گردد. سرمای آن در سردترین روزهای زمستان به دو الی سه درجه زیر صفر می‌رسد و در گرمترین روزهای تابستان از ۳۵ الی ۳۷ درجه سانتی گراد بیشتر نمی‌شود و بدین لحاظ دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و متوسط بارندگی آن در سالهای پرباران معادل ۸۰۰ میلی‌متر است.

قدمت لایزنگان[ویرایش]

لایزنگان ترکیبی است از سه واژه"لای"(Lay) به معنی دره و "زینه" (Zena) که در زبان اوستایی زئننه(Zaenanah) به معنی هشیار و بیدار دل و "گان" پسوند مکان است و در کل به معنی دره‌ای که مردمی هوشیار در آنجا ساکنند.(برگرفته از کتاب داراب شکوه فراموش شده پارس اثر مهندس احمدرضا خسروی) از آنجا که هیچ مدرک و سند مستحکمی در مورد قدمت و پیشینه مردم این روستا در دست نیست که بتوان به طور قطع به آن استناد کرد، لذا در این مقوله تنها به دو احتمال که بیشتر ممکن است به واقعیت نزدیک باشد اشاره می‌کنیم. یکی از احتمالات اینکه مردم لایزنگان نواده‌های گروهی از اقوام آریایی پارس یا ماد هستند که در قرن‌های نخست هزارهٔ اول قبل از میلاد مسیح به این سرزمین آمده و در امتداد زاگرس به مهاجرت خود ادامه داده‌اند که تا کنون نیز با دیگر گروههای نژادی مانند ترک زبانها و عرب‌ها درنیامیخته‌اند. احتمال دیگر اینکه اجداد این مردم طی یک کوچ اجباری و به حالت تبعید توسط قدرت‌های سیاسی تاریخ سده‌های میانی ایران دوره اسلامی و یا در جریان کشمکش‌های داخلی خاندان زند و یا در جریان شکست زندیه از آقامحمدخان قاجار و فرار لطفعلی خان زند و همراهان به طرف کرمان، از دیگر اقوام خود جدا شده و به محل کنونی لایزنگان آمده باشند. این احتمال چندان از واقعیت دور نیست. حتی نامگذاری برخی از معابر (مثل کوچه قاجارو یا قجرو) نیز گواه این مدعاست. چرا که می‌توان لایزنگان را به "لای زند گان " یعنی دره‌ای که زندیان در آن ساکن هستند نیز تفسیر کرد. لازم به ذکر است که حدود دویست و پنجاه سال پیش عده‌ای به "خیر" واقع در شهرستان استهبان کوچ کرده (که اکنون نیز در آنجا ساکن هستند) و محل زندگی قبلی خود را به اهالی بومی، لایزنگان معرفی می‌کنند. بنابراین احتمال اینکه در جریان فرار خاندان زند به سمت کرمان عده‌ای به لایزنگان مهاجرت کرده و برای سکونت خود، اهالی بومی را وادار به کوچ اجباری نموده‌اند قوت می‌یابد.

به هر حال گذشتگان این مردم از هر کجا که آمده باشند، مردم کنونی با ویژگی منحصر به فرد در منطقه یعنی گویش محلی خاص خود، فعال و سرزنده به زندگی خود ادامه می‌دهند

منابع[ویرایش]

وب سایت اطلاع رسانی روستای لایزنگان