دررفتگی مفصل شانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دررفتگی مفصل شانه
دررفتگی شانه راست (حفره گودی-کاسه‌ای استخوان کتف خالی است.
آی‌سی‌دی-۱۰ S43.0
آی‌سی‌دی-۹ 831
دادگان بیماری‌ها 31231
ای‌مدیسین orthoped/440 radio/630 sports/152
سمپ D012783

دررفتگی مفصل شانه (به انگلیسی: Shoulder Dislocation) موقعی اتفاق می‌افتد که در اثر ضربه وارد به بازو و کتف، عناصر نگهدارنده مفصل آسیب دیده و سر استخوان بازو از گودی-کاسه‌ای (Glenoid fossa)استخوان کتف خارج شود.

تاریخچه[ویرایش]

سابقه تشخیص و درمان دررفتگی شانه به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد می‌رسد. در مومیایی‌های مصر علائم دررفتگی و آثار درمان‌های اولیه آن یافته شده است. همچنین در نقاشی‌های آن دوره، درمان جا انداختن با روش کوخر*[۱] دیده می‌شود. در یونان باستان، بقراط نیز علاوه بر روش‌های جاانداختن، درمان دررفتگی‌های مکرر را شرح داده است.[۱]

آسیب‌شناسی تشریحی[ویرایش]

رباط‌ها و کپسول مفصل موجب پایداری مفصل هستند

استحکام و پایداری مفصل شانه بعلت وضعیت نعلبکی*[۲] شکل استخوان‌های تشکیل دهنده آن، بستگی زیادی به کپسول مفصلی و رباط‌های اطراف آن دارد. هرچند حلقه دور مفصلی*[۳] حفره استخوان کتف نیز در پایداری این مفصل نقش عمده‌ای دارد، اما هرگاه نیروهای وارد به آن که از طرف استخوان بازو اعمال می‌شود بیش از حد تحمل خواص فیزیکی این حلقه و بخصوص رباط‌ها باشد، پارگی آنها باعث دررفتگی مفصل می‌گردد.[۱]

همه‌گیرشناسی[ویرایش]

مفصل شانه*[۴] یکی از شایعترین مفاصلی است که دچار دررفتگی می‌شود. برطبق آمار کشورهای مختلف شیوع آن ۱ الی ۱٫۷ درصد و وقوع ۱۱-۱۷ درهر ۱۰۰۰۰۰ نفردرسال می‌باشد. اکثراً زیز ۷۰ سال اتفاق افتاده و در دامنه سنی ۲۰ الی ۳۰ سال نسبت مرد به زن ۹ به یک است ودر حدود سنی ۶۰-۸۰ سال به نسبت سه به یک است. [۱]

علت[ویرایش]

بیش از ۹۰ موارد علت دررفتگی، سقوط از بلندی و یا تصادف جاده‌ای است. موارد نادری در برق گرفتگی و یا تشنج‌های شدید دیده شده است.

انواع[ویرایش]

برحسب جابجایی سر استخوان بازو، در سه حالت دررفتگی به جلو، پشت و پائین اتفاق می‌افتد، در بیش از ۹۰٪ موارد دررفتگی به جلو*[۵] صورت می‌گیرد. [۲]

دررفتگی قدامی[ویرایش]

در این حالت بازو از بدن دور شده و دچار چرخش خارجی با محدودیت چرخش داخلی می‌شود. معمولاً در پی سوانح و یا حرکات اختیاری می تواند ایجاد شود.

دررفتگی خلفی[ویرایش]

در این حالت بازو به بدن نزدیک شده و دچار چرخش داخلی با محدودیت چرخش خارجی می‌شود. این نوع دررفتگی معمولاً در حرکات ناخودآگاه شانه همچون تشنج و برق گرفتگی و یا در حین مستی اتفاق می افتد.

تشخیص[ویرایش]

علائم بالینی[ویرایش]

علامت‌های عمده آن عبارتند از درد شدید در ناحیه شانه و بازو همراه با اسپاسم عضلات آن منطقه و محدودیت حرکتی در مفصل شانه. علائم دیگری نیز وجود دارند مثل از بین رفتن حالت گردی شانه که در نگاه دقیق می‌توان مشاهده کرد. بیمار بازو را در حالت ثابت چرخش به خارج*[۶] نگه داشته است. علاوه بر معاینه اندام مبتلا از نظر سطح حسی و حرکتی عضو و همچنین نبض‌های محیطی، بایستی معاینه عمومی بیمار ضربه دیده و تصادفی نیز انجام شود.[۲]

نمای Y نشان‌دهنده دررفتگی به جلو

تصویربرداری[ویرایش]

پرتونگاری برای تشخیص دررفتگی شانه لازم است و علاوه بر اینکه وجود دررفتگی را اثبات می‌کند شکستگی‌های احتمالی را نیز نشان می‌دهد. نمای روبرو و زیربغلی*[۷] از روش‌های معمول است و ممکنست نماهای دیگری نیز لازم شود. گاهی نیز لازم می‌آید برای موارد پیچیده از مقطع‌نگاری رایانه‌ای کمک گرفت.[۲][۳]

درمان[ویرایش]

جاانداختن دررفتگی شانه با دستگاه بقراط در یونان باستان

ممکنست شانه دررفته را در محل حادثه خیلی راحت جاانداخت ولی پس از گذشت زمان اسپاسم عضلات اطراف مفصل این کار را سخت تر می‌کند و بیمار نیاز به هدایت به درمانگاه اورژانس دارد و برای جااندازی نیازمند تجویز مسکن و شل کننده عضلانی تحت نظارت پزشک دارد. روش‌های مختلفی برای جاانداختن دررفتگی شانه وجود دارد که برحسب تجربه و علاقه پزشک معالج متفاوت هستند. شایعترین روش‌های بکار رفته عبارتند از روش کوخر، روش سیمسون، روش بقراط و روش‌های دیگر. بعد از جااندازی لازم است پرتونگاری مجدد انجام شود تا از جا بودن مفصل اطمینان حاصل شود و نیز لازم است اندام فوقانی از نظر سلامت اعصاب محیطی و عروق معاینه گردد.[۲]

لازم است بعد از جااندازی بمدت سه هفته اندام فوقانی با بانداژ مخصوص بیحرکت گردد، هرچند بعضی از مطالعات بیحرکتی طولانی را تجویز نمی‌کنند.[۴]

عوارض[ویرایش]

دررفتگی مفصل شانه ممکنست با عوارضی همراه شود. این عوارض گاه همراه با دررفتگی بوده و گاه از عوارض دیررس هستند. ازمهمترین این عوارض میتوان به شکستگی های همراه دررفتگی اشاره کرد، این شکستگی ها میتواند در سر استخوان بازو و یا در حفره مفصلی کتف باشند.

از عوارضی که میتوانند در دررفتگی قدامی ایجاد شوند و معمولاً بعد از جاانداختن خود را نشان دهند میتوان به کندگی حلقه غضروفی دور مفصلی اشاره کرد این عارضه را ضایعه بانکارت*[۸] مینامند. همینطور چال افتادگی و کندگی خلفی سر استخوان بازو که بنام ضایعه هیل-ساکس*[۹] نامیده میشود. این ضایعات میتوانند درنهایت به عارضه مهمتری از عوارض دیررس دررفتگی شانه یعنی دررفتگی مکرر شانه منجر شوند.[۵] دررفتگی مفصل شانه همچنین ممکن است عصب یا شریان آگزیلاری را آسیب بزند. همچنین احتمال آسیب به براکیال پلکسوس وجود دارد.

پانویس[ویرایش]

  • ^  Kocher Technique
  • ^ Saucer shape
  • ^ Glenoid Labrum
  • ^ GlenoHumeral
  • ^ Anterior Dislocation
  • ^ Eternal Rotation
  • ^ AnteroPosterior & Axillary
  • ^  Bankart Lesion
  • ^  Hill-sachs Lesion

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Wilson, Sharon (2011). "Shoulder Dislocation in Emergency Medicine". Medscape. Retrieved 31 March 2013. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ Wright, Michelle (2011). "Shoulder Dislocation". patient.co.uk. Retrieved 1 April 2013. 
  3. R. Wheeless, Clifford (2013). "Radiographic Studies for the Shoulder". Wheeless' Textbook of Orthopaedics. Retrieved 1 April 2013. 
  4. Hovelius, L (1996). "Primary anterior dislocation of the shoulder in young patients. A ten-year prospective study.". PubMed. Retrieved 1 April 2013. 
  5. "Shoulder Dislocations". shoulderdoc.co.uk. 1996. Retrieved 1 April 2013.