تروپوسفر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمودار لایه‌های جو زمین.
دما و چگالی ترپوسفر

وردسپهر[۱] یا تروپوسفر (به انگلیسی: troposphere)پایین‌ترین لایه جو زمین است. این لایه ۷۵ درصد کل جرم جو و تقریباً تمام بخار آب و ذرات معلق درون جو زمین را در آن قرار دارد.

میانیگن ارتفاع وردسپهر از سطح زمین ۱۷ کیومتر است. این ارتفاع در نواحی استوایی و نزدیک به استوا به ۲۰ کیلومتر هم می رسد. در نزدیکی قطب در تابستان به ۷ کیلومتر کاهش می یابد. [۲]

تروپوسفر از کلمه یونانی tropos یا تروپوس به معنی ترکیب کردن گرفته شده‌است [۲] و انعکاس گر این واقعیت است که ترکیب توربولانت نقش مهمی در ساختار و وضع ترپوسفر دارد. اکثر پدیده هایی که ما به هوای روزمره ربط می دهیم، در ترپوسفر اتفاق می افتند.

گشت‌کره همواره حاوی مقدار زیادی بخار آب است. مقدار این آب به اندازه‌ای است که می‌تواند تمام سطح زمین را با لایه‌ای از آب به ضخامت ۲٫۵ سانتی‌متر بپوشاند. این میزان آب همواره به صورت بارش به سطح زمین آمده و از نو در اثر تبخیر وارد هوا می‌شوند. زمان این گردش به‌طور میانگین ۹ روز است.[۳]

پایین‌ترین بخش تروپوسفر که در آن اصطکاک با سطح زمین در جریان هوا تأثیر می گذارد، لایهٔ مرزی سیاره ای است. ضخامت این لایه بسته به شکل زمین در ان ناحیه و زمان روز معمولاً بین چند صد متر تا ۲ کیلومتر می باشد.
بالاترین بخش تروپوسفر یا در حقیقت همان مرز بین تروپوسفر و استراتوسفر که اصطلاحاً تروپوپاز (tropopause) نامیده می شود، محلی است که در آن کاهش دمای اتمسفر متوقف شده و از آن نقطه به بالا شاهد افزایش دمای اتمسفر خواهیم بود.

منابع[ویرایش]

  1. وردسپهر از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای troposphere در انگلیسی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۲۰۸. بازبینی‌شده در ۲۱ تیر ۱۳۹۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Danielson, Levin, and Abrams, Meteorology, McGraw Hill, 2003
  3. دانشنامهٔ رشد، ترکیبات اتمسفر. سپتامبر ۲۰۰۹.

پیوند به بیرون[ویرایش]