بطن انتهایی

بطن انتهایی یا بطن پنجم، وسیع ترین قسمت مجرای مرکزی طناب نخاعی است که در سطح مخروط انتهایی یا نزدیک به آن واقع شده‌است. مجرای مرکزی طناب نخاعی مانند یک بطن انتهایی دوکی شکل اتساع می‌یابد که طول آن در سطح مخروط انتهایی تقریبا 8 الی 10 میلی متر است. این بطن که بخش متسع انتهای مجرای مرکزی است، در تمام دوران حیات باقی می‌ماند.

تاریخچه

اولین بار Stilling در سال 1859 بطن انتهایی را توصیف کرد. در سال 1875، Krause، بطن انتهایی را به عنوان یک ساختار بطنی حقیقی شناخت که توسط سلول‌های اپندیمی مژه دار احاطه می‌شد. او پس از مشاهده سلول‌های اپندیمی طبیعی، اصطلاح بطن پنجم را مرسوم کرد. Krause، این بطن را به همه بزرگسالان مربوط ساخت، ولی اشاره کرد که بطن انتهایی در میانسالی کوچکترین و در ابتدای کودکی و پیری وسیع ترین حالت را دارد.

Kernohan در سال 1924 جزئیات منشاء و سیر تکاملی ساختار بطن انتهایی را توصیف کرد که به طور طبیعی در همه افراد طی رشد جنینی وجود دارد.

کشف و تشخیص

اگرچه بطن انتهایی در جنین و کودکان قابل مشاهده‌است، اما معمولا در بزرگسالان حضور ندارد. این بطن ممکن است ازطریق ام آر آی یا سونوگرافی در کودکان کمتر از پنج سال قابل مشاهده باشد. انجام ام آر آی معمولا جهت رویتش مفید است.

شواهد حاصل از ام آر آی در سطح مخروط انتهایی در شرایط پاتولوژیک ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

• اسپینا بیفیدا (مانند مننگوسل و مننگومیلوسل)
• تومورهای مخروط انتهایی
• سندرم آرنولد کیاری
• هیدرومیلی. در هیدرومیلی، اتساع مجرای مرکزی طناب نخاعی به واسطه افزایش مایع مغزی-نخاعی اتفاق می افتد.
• سیرنگومیلی
• سیرنگوهیدرومیلی. این بیماری به مجموعه سیرنگومیلی و هیدرومیلی گفته می شود.
• سندرم طناب گیرافتاده (Tethered cord syndrome)
• کیست‌های مخروط انتهایی

در مواردی خاص، بطن انتهایی ممکن است به علت اتساع ناشی از افزایش مایع مغزی-نخاعی، علایم بالینی ایجاد کند.

جستارهای وابسته

• بطن چهارم
• طناب نخاعی