بارتولومئو دیاس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

بارتولومئو دیاس

مجسمه دیاس در شهر کیپ تاون کشور آفریقای جنوبی
تولد	۱۴۵۰
مرگ	۲۹ مه ۱۵۰۰ جنوب قاره آفریقا بر اثر طوفان دریایی
ملیت	پرتغالی
پیشه	اشراف زاده , جهانگرد و کاشف
نقش‌های برجسته	سفر به جنوب قاره آفریقا

بارتولومِئو دیاس (به پرتغالی: Bartolomeu Dias) (زاده ۱۴۵۰؟ - درگذشته ۱۵۰۰29 می) جهانگرد و کاشف پرتغالی بود.

او معروف به اولین اروپایی است که دماغه امید نیک در آفریقا را دور زد. در اواخر سال 1487 شاه جان،شاه پرتغال،هیئت اکتشافی را به قصد دور زدن کامل قاره آفریقا اعزام داشت.سه فروند کشتی تحت فرماندهی ناخدا بارتولومئو دیاز به راه افتاد.بخت با وی یار بود:هنگامی که وی در فاصله 520 مایلی شمال غربی انتهای تیز قاره آفریقا بود،طوفانی شدید کشتی ها را به سوی دریا برد.برای چندین روز از ساحل دور و در دریا سرگردان بودند،و هنگامی که سرانجام در اوایل ژاویه 1488 موفق شدند خود را به ساحل نزدیک کنند،آن ها در خلیج وسیع موسل در بخش غربی دماغه انتهایی آفریقا بودند.دیاز حرکت خود را به سوی شمال شرقی سواحل آفریقا ادامه داد تا آن که ملوانان نگران و آشفته او را وادار به بازگشت کردند.همین که برای دومین بار به نوک تیز انتهایی قاره آفریقا رسیدند-این بار آن را به چشم خود می دیدند -دیاز نام دماغه طوفان ها را بر آن نهاد.وقتی دیاز به پرتغال برگشت،شاه جان به آینده ای نگریست که دیاز آن را امکان پذیر ساخته بود،بنابراین نام دماغه امیدنیک را بر آن نهاد.[2]

نکته:متن بالا از کتاب عصر اکتشاف استخراج شده و زندگینامه ی زیر از سایت www.hyperhistory.net ترجمه شده است.

بارتولومئو دیاز(29 می سال 1500-1450) پویشگری پرتقالی بود و اولین اروپایی محسوب می‌شود که در سفر در سال 1488 به جنوب آفریقا از دماغه ی امیدنیک عبور کرد. در سال 1481،دیاز«دیاگو دو آزمبوجا» را در یک سفر به ساحل طلا همراهی می‌کرد.وی یک شوالیه از نژاد سلطنتی و سرپرست انبار سلطنتی و ناخدای کشتی سوآ کریستوآ(سان کریستوا) بود.پادشاه جان دوم پرتقال با امید اینکه وی یک مسیر تجاری به آسیا را پیدا کند،او را در ده اکتبر سال 1486 به رهبری سفر به نواحی جنوبی آفریقا تعیین کرد.هدف اصلی از این سفر پیدا کردن کشور افسانه ای پادشاه آفریقایی مسیحی معروف به پرستر جان بود و با استفاده از گزارشاتی که جوآ آفونسو دو اویرو درباره ی آنجا نوشته بود،پرتقالی ها آرزو داشتند که روابط دوستانه ای با این کشور برقرار کنند. بعد از ده ماه تدارکات و آمادگی برای سفر، دیاز در آگوست سال 1487 با یک ناوگان شامل سه کشتی و دو کشتی دیگر با 50 تن اسلحه و مهمات و یک کشتی تدارکاتی لیسبون را ترک کرد.از جمله افراد خدمه او،جوآ اینفنت،آلوارو مارتین،جوآ جرجو و پرو دو آلنکیور(کسی که شرح و اتفاقات اولین سفر دریایی واسکو دآ گاما را نوشت) بودند.کشتی تدارکاتی توسط برادر بارتولئومو دیاز،پرو دیاز فرماندهی می‌شد. در روی کشتی دو مرد آفریقایی و 4 زن وجود داشت که وظیفه داشتند در کنار ساحل های جزیره‌های تازه کشف شده،هدف از این سفر را برای بومیان توضیح دهند. در ابتدا دیاز به دهانه ی رود کنگو کشتیرانی کرد و یک سال زودتر از«دیاگو کوآ مارتین بهیم» آنجا را کشف کرد.سپس سواحل آفریقا را ادامه داد و به «والوس بی» وارد شد.در عرض جغرافیایی 29 درجه جنوبی وی مسیر سواحل را گم کرد و به یک توفان شدیدی گرفتار شد که 13 روز طول کشید و باعث شد که آن ها از دماغه امیدنیک دور شوند.زمانی که دوباره هوای آرام بازگشت،وی دوباره به طرف شرق پیش روی کرد و چون هیچ خشکی بر روی مسیرشان ظاهر نشد،مجبور شد که به سوی شمال تغییر مسیر دهد و در«باحیا دوس واکیورس(موسل بای)» در روز 3 فوریه سال 1488 پیاده شد. وی با دو کشتی در ابتدا از دماغه امیدنیک و بعد از دماغه ی آگولهاس عبور کرد. در فوریه سال 1488،دیاز از جنوبی ترین ساحل آفریقا عبور کرد و تا رودخانه فیش(ماهی)پیش رفت.بعد از اینکه معلوم شد از طریق این مسیر می‌توان به هند رسید، وی راه بازگشت در پیش گرفت. در سفر بازگشت وی متوجه شد که از دماغه امیدنیک عبور کرده و در می سال 1488 آن را کشف کرد.دیاز بعد از 16 ماه و 17 روز سیر و سیاحت،در دسامبر سال 1488 به لیسبون بازگشت.در مجموع وی در حدود 2030 کیلومتر در سواحل ناشناخته آفریقایی پویش کرد. در ابتدا وی دماغه امیدنیک را دماغه ی توفان ها نامید؛اما بعدا پادشاه جان دوم آن را با نام دماغه امیدنیک خطاب کرد؛چرا که با این سفر مسیر دریایی به شرق باز شد.کشف مسیر دور آفریقا خیلی با ارزش بود؛چرا که در ابتدا اروپاییان برای تجارت با هند و آسیا می بایست راه‌های خاورمیانه را بپیمایند و با کشف راه دریایی،آن ها می‌توانستند مستقیما و در زمان کمتری به هند و آسیا برسند.این سفر باعث ترقی شبکه تجاری کشورهای نزدیک به اقیانوس اطلس و پس از قرن ها سبب کاهش رونق شبکه تجاری خاورمیانه و کشورهای مدیترانه ای شد. در سال 1497،دیاز واسکو دآ گاما را در سفرش به هند همراهی می‌کرد و گاما را با یک کشتی به جزایر کیپ ورد راهنمایی کرد.هم چنین وی در سال 1500 پدرو آلوارس کابرال را در سفر دریایی اش که نتیجه آن کشف برزیل شد، همراهی می‌کرد. وی در یک توفان در دماغه ی امیدنیک مرد؛ کشتی وی یکی از باقیمانده‌های کشتی هایی بود که در دماغه امینیک پیدا شد. هنوز یک گزارش رسمی درباره ی سفرهای دور دماغه امیدنیک پیدا نشده است. نوه ی دیاز،پائلو دیاز دو نوایس یک استعمارگر پرتقالی آفریقا در قرن 16 بود.[3]

[ویرایش] منبع

• http://en.wikipedia.org/wiki/Bartolomeu Dais

2.عصر اکتشاف،سارا فلاورز،ترجمه فرید جواهر کلام،انتشارات ققنوس،تهران،1383

3.www.hyperhistory.net