بئوولف

برای دیگر کاربردها، بئوولف (ابهام‌زدایی) را ببینید.

نبرد بئوولف با اژدها.

بئوولف نخستین حماسه شناخته شدهٔ اروپایی از نویسنده‌ای ناشناس است. تاریخ‌نگاران نگارش آن را میان ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ میلادی برآورد کرده‌اند. این رزمنامه که از سده نوزدهم به این سو به نام بئوولف نامور شده‌است به داستان نبردهای پهلوانی به نام بئوولف می‌پردازد که بر هیولایی به نام گرندل و پس از آن مادر گرندل پیروز می‌شود. این حماسه به زبان انگلیسی کهن نوشته شده و یکی از برجسته‌ترین نوشته‌های ادبی آنگلوساکسون شناخته می‌شود.

این نگاشته بن مایه (منبع) و الگوی بسیاری از حماسه‌های پس از خود شده‌است. نامورترین و امروزی‌ترین این نگاشته‌ها، کار سترگ پروفسور تالکین، «سه‌گانهٔ ارباب حلقه‌ها» است که به گفتهٔ خود او برداشت زیادی از بئوولف داشته‌است. در آن زمان تالکین بزرگ‌ترین بئوولف‌شناس و پژوهشگر در این باره به شمار می‌رفته‌است و بیشترین شمار جستارهای پژوهشی از آن وی بوده‌اند. همچنین بخشی در هابیت که بیل‌بوی به کنام اسماگ می‌زند هم به روشنی همانندی زیادی به داستان شبیخون بئوولف به غار گرندل پیش از درگیر شدن با او دارد.

با اینکه این نگاشته به زبان انگلیسی کهن نوشته شده‌است، اما بئوولف پهلوانی اسکاندیناویایی‌تبار است. پیوستگی سه‌هزار بیت بئوولف نشان از آن دارد که همه نگاشته از آن یک نویسنده بوده‌است.

امراله ابجدیان در کتاب تاریخ ادبیات انگلیس در مورد این حماسه می‌گوید: " اهمیت حماسهٔ بئوولف در این است که تمام رسوم دنیای عصر قهرمانی به وسیلهٔ شاعر منعکس می‌شود. بیان ارزش‌های قهرمان، سخاوت شاهانه، وفاداری امیران، عطش کسب شهرت از راه شجاعت و بردباری، لاف و گزاف قبل و بعد از جنگ، افتخار به اصل و نسب و نظیر این ارزش‌ها همگی با ویژگی‌های حماسه هماهنگند. اگرچه شرح عجیب بئوولف با عجایب ادیسه متفاوت است و امتزاج عناصر عیسوی و ژرمنی آن را تا حدی تضعیف کرده، با این حال بئوولف قدیمی ترین حماسه به یک زبان تیوتونیک است که با بیان زمینهٔ فرهنگی و اجتماعی عصر قهرمانی ملل ژرمان، بیانگر رسوم سنتی آن عصر است.

حماسهٔ بئوولف در ۳۱۲۸ مصراع در قرن هشتم سروده شده و تنها نسخهٔ موجود به لهجهٔ ساکسون غربی است که در قرن دهم نگاشته شده است. قهرمانان و صحنه‌های حماسه همگی اسکاندیناوی بوده و غیر از زبان هیچ چیز دیگرش انگلیسی نیست. حماسه شامل دو داستان مجزا از دلاوری‌های جوانی و پیری بئوولف است و شخصیت قهرمان داستان به این دو نیمه وحدت می‌بخشد."

متن مربوطه در ویکی‌نبشته: بئوولف

منابع

• «مدخل بئوولف». مشارکت‌کنندگانِ دانش‌نامه‌ٔ هنر و ادبیات گمانه‌زن. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۳ فوریه ۲۰۰۷. 
• ابجدیان، امراله. ۱۳۸۵. تاریخ ادبیات انگلیس: (جلد اول) ادبیات انگلیسی قدیم. مرکز نشر دانشگاه شیراز. چاپ پنجم. شیراز.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بئوولف موجود است.