مصراع

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مصراع یا مِصرَع کوچک‌ترین جزء از کلام موزون (شعر) در شعر کلاسیک فارسی و واحد وزنی شعر است.موسیقی درونی شعر در یک مصرع شکل می‌گیرد و شعر ادامه میابد.

دو مصراع تشکیل یک بیت می‌دهد که حداقلّ معنایی شعر است. از آن جا که لغت «مصراع» به معنی یک لنگه از درِ دولنگه است، بدان مشابهت، نصف هر بیت را مصراع نام کرده‌اند.

نمونهٔ مصراع:

میازار موری که دانه‌کش است

هرگاه که قافیه را در هر دو مصرع یک بیت رعایت کرده باشند، آن بیت مُصَرَّع و انجام این کار تصریع نام می‌گیرد.

نمونهٔ ابیات مصرّع[ویرایش]

چنینم هست یاد از پیر دانا فراموشم نشد هرگز، همانا
که روزی، رهروی در سرزمینی به لطفش گفت رندی، ره‌نشینی
که‌ای سالک، چه در انبانه داری؟ بیا دامی بنه، گر دانه داری
جوابش داد، گفتا دام دارم ولی، سیمرغ می‌باید شکارم
بگفتا، چون به‌دست آری نشانش؟ که از ما بی‌نشان‌ست آشیانش

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • همایی، استاد جلال‌الدّین. فنون بلاغت و صناعات ادبی، جلد اوّل (صنایع لفظی بدیع و اقسام شعر فارسی)، چاپ سوّم، انتشارات توس، تهران، ۱۳۶۴