گابورون
گابورون
Gaborone | |
|---|---|
 نگاره ماهوارهای از گابورون | |
| نام(های) مستعار: Gabs, GC, Gabz, G-City | |
  گابورون | |
| مختصات: ۲۴°۳۹′۲۹″ جنوبی ۲۵°۵۴′۴۴″ شرقی / ۲۴٫۶۵۸۰۶°جنوبی ۲۵٫۹۱۲۲۲°شرقی | |
| کشور |  بوتسوانا |
| ناحیه | جنوبشرقی |
| تاسیس | ۱۹۶۴ |
| حکومت | |
| • نوع | شهر |
| • شهردار | هری موسی |
| مساحت | |
| • شهر | ۱۹٫۶ کیلومتر مربع (۷٫۶ مایل مربع) |
| ارتفاع | ۹۸۳ متر (۳۲۲۵ فوت) |
| جمعیت (۲۰۱۱) | |
| • شهر | ۲۳۱٬۶۲۶ |
| • تراکم | ۱۲۰۰۰/کیلومتر مربع (۳۱۰۰۰/مایل مربع) |
| • کلانشهری | ۴۲۱٬۹۰۷ |
| منطقهٔ زمانی | یوتیسی ۲+ (CAT) |
| • تابستانی (DST) | یوتیسی ۲+ (not observed) |
| پیششماره تلفن | ۲۶۷+ |
| کد ایزو ۳۱۶۶ | BW-SE |
| Geographical area code | ۳xx |
| وبگاه | www.botswanatourism.co.bw |
گابورون (Gaborone) پایتخت و بزرگترین شهر بوتسوانا است. در دوران استعمار، نام این شهر گابورونس (Gaberones) نوشته میشد که هنوز هم گاهی در متنها و نقشههای قدیمی انگلیسی دیده میشود.[۱] بر پایه سرشماری سال ۲۰۲۲، جمعیت این شهر ۲۴۶٬۳۲۵ نفر است[۲] که حدود ۱۰٪ از کل جمعیت بوتسوانا را شامل میشود.[۳] منطقه کلانشهری آن در سرشماری سال ۲۰۲۲ دارای ۵۳۴٬۸۴۲ ساکن بوده است.[۴]
گابورون در گوشه جنوب شرقی بوتسوانا، ۱۵ کیلومتر از مرز آفریقای جنوبی و در درهای تخت میان تپههای کگاله و اودی واقع شدهاست. جمعیت آن در برآورد ژانویه ۲۰۰۵ برابر با ۲۰۸٬۴۱۱ نفر است و یکی از پررشدترین شهرهای آفریقا است. رودخانه نوتوانه از میان این شهر میگذرد.
گابورون پیش از سال ۱۹۶۹ به نام گابرونس (Gaberones) معروف بود.[۵] گابرونس در سال ۱۹۶۵ بجای مافکینگ به عنوان پایتخت منطقه تحتالحمایه بچوآنالند برگزیده شد.
گابورون میان تپۀ کگاله و تپۀ اودی، در نزدیکی محل تلاقی رود نوتوانه و رود سگودیتشانه در گوشه جنوب شرقی بوتسوانا و در فاصله ۱۵ کیلومتری مرز آفریقای جنوبی جای گرفته است.[۶] فرودگاه بینالمللی سر سرتسه خاما به این شهر خدماترسانی میکند. گابورون خود یک منطقه اداری مستقل است، اما پایتخت ناحیه جنوب شرقی پیرامون خود نیز به شمار میرود.[۷] مردم بومی اغلب از این شهر با نامهای جیسی یا موتسه-مشاته یاد میکنند.[۸]
نام شهر گابورون از نام رئیس گابورونه، رهبر قوم تلوکوا گرفته شده است که زمانی زمینهای مجاور را در اختیار داشتند.[۹] از آنجا که این مکان به هیچ گروه بومی خاصی تعلق نداشت و به منابع آب شیرین نزدیک بود، در میانۀ دهه ۱۹۶۰، همزمان با استقلال تحتالحمایه بچوانالند، به عنوان پایتخت طراحی و ساخته شد.[۹] مرکز شهر شامل نوار درازی از کسبوکارهای تجاری به نام «مِین مال» است و منطقهای نیمدایرهای از دفاتر دولتی در شرق آن قرار دارد. گابورون زمانی یکی از سریعترین شهرهای در حال رشد جهان بود که این موضوع مشکلاتی در زمینه مسکن و سکونتگاههای غیرقانونی ایجاد کرده است. این شهر همچنین در دهه ۱۹۸۰ با پیامدهای درگیریهای زیمبابوه و آفریقای جنوبی دستوپنجه نرم کرد.
گابورون پایتخت سیاسی و اقتصادی بوتسوانا و محل استقرار بزرگترین شرکتهای کشور و بورس اوراق بهادار بوتسوانا است. این شهر همچنین به عنوان مقر جامعه توسعه جنوب آفریقا (SADC) فعالیت میکند.[۱۰] زبانهای اصلی که در شهر به آنها سخن گفته میشود شامل ستسوانا (تسوانا)، انگلیسی، کالانگا و کالاهادی است.
تاریخچه
[ویرایش]
شواهد نشان میدهد که برای سدهها در امتداد رود نوتوانه سکونت وجود داشته است. در تاریخ معاصر، قوم تلوکوا رشتهکوههای ماگالیزبرگ را ترک کرده و در حدود سال ۱۸۸۰ در این منطقه ساکن شدند و سکونتگاه خود را موشاونگ نامیدند. واژۀ «گابورون» در لغت به معنای «بد به نظر نمیرسد» یا «نامناسب نیست» است.[۱۱] استعمارگران اروپایی در آغاز این شهر را گابورونس مینامیدند.[۱۲] گابورونس که کوتاهشدۀ «دهکدۀ گابورونه» بود، به افتخار رئیس گابورونه از قوم تلوکوا نامگذاری شده بود[۶] که دهکدۀ اصلی او (که اکنون تلوکونگ نامیده میشود) در آن سوی رودخانه و در برابر اردوگاه دولتی (نام مقر دولت استعماری) قرار داشت. نام مستعار جیسی (GC) از همین نام اردوگاه دولتی (Government Camp) گرفته شده است.[۸] در سال ۱۸۹۰، سیسیل جان رودز، گابورونس را برای ساخت یک قلعۀ استعماری برگزید.[۱۳] این قلعه جایی بود که رودز یورش جیمسون را در آن طراحی کرد.[۱۲] نام شهر در سال ۱۹۶۹ از گابورونس به گابورون تغییر یافت.[۱۴]
شهر امروزی تازه در سال ۱۹۶۴ بنیانگذاری شد؛ یعنی پس از آنکه تصمیم گرفته شد پایتختی برای بوتسوانا ساخته شود. بوتسوانا در سال ۱۹۶۵ به یک قلمرو خودگردان تبدیل شد و در ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۶ استقلال کامل خود را به عنوان یک جمهوری به دست آورد.
در سال ۱۹۶۵، مرکز تحتالحمایه بچوانالند از مافیکنگ به گابورونس منتقل شد. هنگامی که بوتسوانا مستقل شد، لوباتسه نخستین گزینه برای پایتختی کشور بود.[۱۵] با این حال، لوباتسه بسیار محدود تشخیص داده شد و به جای آن، پایتخت جدیدی در کنار گابورونس ایجاد شد.[۸] این شهر به دلیل نزدیکی به منبع آب شیرین، نزدیکی به راه آهن پرتوریا، موقعیت مرکزی میان قبایل میانی و عدم وابستگی به هیچکدام از آن قبایل انتخاب شد.[۱۶]
شهر بر اساس اصول جنبش باغشهر با پیادهراههای متعدد و فضاهای باز طراحی شد.[۱۷] ساخت گابورون در میانه سال ۱۹۶۴ آغاز شد. در زمان ساخت شهر، جفری کورنیش، رئیس مقامات شهرک گابورونس، طرح شهر را به یک «جام نوشیدنی» تشبیه کرد که دفاتر دولتی در پایۀ جام و کسبوکارها در نوار زمینی که از پایۀ آن خارج میشد (مِین مال) قرار داشتند.[۱۸]
بخش بزرگی از شهر اولیه ظرف سه سال ساخته شد. این شهر کوچک برای اسکان ۲۰٬۰۰۰ نفر طراحی شده بود، اما پس از استقلال به یک شهر مدرن تبدیل شد. ساختمانهای گابورون اولیه شامل ساختمانهای مجلس، دفاتر دولتی، یک نیروگاه، یک بیمارستان، مدرسهها، یک ایستگاه رادیویی، مرکز تلفن، کلانتریها، یک اداره پست و بیش از ۱٬۰۰۰ خانه بود.[۱۹] به دلیل سرعت بالای ساخت شهر، هجوم گسترده کارگران باعث ایجاد سکونتگاههای غیرقانونی در منطقه توسعه صنعتی جنوبی شهر شد. این سکونتگاهها نالدی نامیده شدند. نالدی در لغت به معنای «ستاره» است، اما میتواند به معنای «زیر آسمان باز» نیز باشد. در سال ۱۹۷۱، شورای شهر گابورون و وزارت مسکن منطقهای به نام بونتلنگ را برای مسکن کمدرآمدها در نظر گرفتند. با این حال نالدی همچنان رشد کرد. در سال ۱۹۷۳، شرکت مسکن بوتسوانا منطقۀ «نالدی جدید» را در مقابل «نالدی قدیم» ساخت، اما تقاضا همچنان رو به افزایش بود. این مشکل در سال ۱۹۷۵ حل شد، زمانی که سر سرتسه خاما، رئیسجمهور بوتسوانا، کاربری نالدی را از منطقه صنعتی به منطقه مسکونی کمدرآمد تغییر داد.[۲۰]
در ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۶، بچوانالند به یازدهمین مستعمره بریتانیا در آفریقا تبدیل شد که به استقلال میرسید. نخستین شهردار گابورون کشیش دِرِک جونز بود.[۲۱] گابورونس قدیمی به یکی از حومههای شهر جدید تبدیل شد و اکنون با نام «دِ ویلج» (The Village) شناخته میشود.[۸]
در میانۀ دهه ۱۹۸۰، آفریقای جنوبی به بوتسوانا حمله کرد و حملاتی را علیه گابورون و سایر شهرهای مرزی انجام داد. یورش به گابورون منجر به کشته شدن دوازده نفر شد.
پس از انتخابات عمومی سال ۱۹۹۴، به دلیل نرخ بالای بیکاری و مسائل دیگر، شورشهایی در گابورون آغاز شد.[۲۲]
امروزه گابورون با سرعت بسیار زیادی در حال رشد است. در سال ۱۹۶۴، این شهر تنها ۳٬۸۵۵ شهروند داشت؛[۲۳] هفت سال بعد، جمعیت آن به نزدیک ۱۸٬۰۰۰ نفر رسید.[۲۴] اگرچه شهر برای ۲۰٬۰۰۰ نفر طراحی شده بود، اما تا سال ۱۹۹۲ جمعیت آن به ۱۳۸٬۰۰۰ نفر رسید. این موضوع منجر به ایجاد سکونتگاههای غیرمجاز بسیاری در زمینهای توسعهنیافته شده است.[۲۵] ورونیکا لسوله، شهردار پیشین، بیان کرده است که مشکلات توسعۀ گابورون ناشی از طراحان اولیه شهر بوده است.[۲۶]
جغرافیا
[ویرایش]
گابورون در مختصات ۲۴°۳۹′۲۹″ جنوبی ۲۵°۵۴′۴۴″ شرقی میان تپههای کگاله و اودی، بر روی رود نوتوانه در گوشه جنوب شرقی بوتسوانا و در ۱۵ کیلومتری مرز آفریقای جنوبی جای دارد.[۶] شهر در ارتفاع ۱۰۱۰ متری از سطح دریا واقع شده است. گابورون توسط شهرهای زیر احاطه شده است: راموتسوا در جنوب غربی، موگودیتشانه در شمال غربی، موچودی در شرق و تلوکونگ در آن سوی رودخانه. بیشتر این مناطق شهرهای اقماری گابورون به شمار میروند. حومههای گابورون شامل برودهورست، گابورون غربی، دِ ویلج و نالدی است.[۶] پاکالانه که یک محله مرفه است، در حدود ۱۳ کیلومتری شمال مرکز شهر قرار دارد.[۲۷]
در مرکز شهر، مِین مال قرار دارد که میزبان بسیاری از نمایندگیهای دیپلماتیک است. در انتهای شرقی این مرکز، ساختمان شهرداری و طاق پولا قرار دارد که یادبود استقلال بوتسوانا است. بورس اوراق بهادار بوتسوانا، موزه ملی و گالری هنر و پردیس اصلی دانشگاه بوتسوانا نیز در نزدیکی مِین مال جای گرفتهاند. در غرب مِین مال، محوطه دولتی (Government Enclave) قرار دارد. این منطقه شامل ساختمانهای دولتی مانند مجلس ملی بوتسوانا و ساختمانهای نتلو یا دیکگوسی است. ساختمان آرشیو ملی بوتسوانا نیز در همین منطقه یافت میشود.
 |
تلوکونگ، پیلانه، موچودی | دومادومانا، کوپونگ، لنتسولتاو | موگودیتشانه، موله پولوله | |
| مدیپانه، سیکوانه |  |
گابانه، تامانگا | ||
 گابورون  | ||||
 | ||||
| راموتسوا، اوتسه، لوباتسه | کانیه |
آبوهوا
[ویرایش]گابورون دارای اقلیم نیمهخشک گرم (سامانه طبقهبندی اقلیمی کوپن BSh) است. در بیشتر ایام سال، هوای گابورون بسیار آفتابی است. تابستانها معمولاً گرم و شبها خنک هستند. به طور معمول، تابستانهای کمبارش گرمتر از تابستانهایی با میزان بارش معمولی هستند. در صورت بروز خشکسالی، گرمترین دماهای سال معمولاً در ژانویه یا فوریه ثبت میشوند. اگر میزان بارندگی نرمال باشد، گرمترین دماها معمولاً در اکتبر، درست پیش از آغاز بارندگیها، رخ میدهند. در طول زمستان، روزها همچنان گرم و شبها سرد هستند.[۲۸]
به طور میانگین ۷۴ روز در سال با دمای بالای ۳۲ درجه سلسیوس ثبت شده است. همچنین ۱۹۶ روز در سال دمای بالای ۲۶ درجه سلسیوس و ۵۱ روز در سال دمای زیر ۷ درجه سلسیوس وجود دارد. به طور میانگین تنها یک روز در سال دما به زیر صفر درجه سلسیوس میرسد.[۲۹] میانگین نقطه شبنم در ژانویه و فوریه به اوج خود یعنی ۱۶ درجه سلسیوس میرسد و در ژوئیه به پایینترین سطح خود یعنی ۲ درجه سلسیوس کاهش مییابد. میانگین نقطه شبنم در یک سال معین ۱۰ درجه سلسیوس است.[۲۹] بالاترین دمای ثبت شده در گابورون ۴۳٫۹ درجه سلسیوس بوده است.[۳۰] کمترین دمای ثبت شده در این شهر نیز ۶٫۵- درجه سلسیوس است.[۳۰]
بارندگی در گابورون اندک و نامنظم است. بیشتر بارشها در ماههای تابستان، بین اکتبر تا آوریل رخ میدهد.[۲۸] به طور میانگین ۴۰ روز در سال همراه با رعد و برق است که بیشتر آنها در ماههای تابستان اتفاق میافتند، و چهار روز مه وجود دارد که معمولاً در ماههای زمستان رخ میدهد.[۲۹] بر پایه سوابقی که به سال ۱۹۹۵ بازمیگردد، گابورون تحت تأثیر سه سیل قرار گرفته است: یکی در سال ۲۰۰۰، یکی در سال ۲۰۰۱ که خسارتی بالغ بر ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ پولا به بار آورد و دیگری در سال ۲۰۰۶.[۳۱]
بیشترین رطوبت نسبی در ژوئن با ۹۰٪ و کمترین آن در سپتامبر با ۲۸٪ ثبت میشود.[۲۸]
تابش خورشیدی از ۴٫۱ کیلوواتساعت بر متر مربع در روز در ژوئن تا ۷٫۳ کیلوواتساعت بر متر مربع در روز در دسامبر متغیر است.[۲۸]
در ماههای سپتامبر تا نوامبر با سرعت ۱۴ کیلومتر بر ساعت بادخیزتر است و از مه تا اوت با سرعت ۸ کیلومتر بر ساعت آرامتر است. میانگین سرعت باد در سال ۱۲ کیلومتر بر ساعت است.[۲۹]
| دادههای اقلیم گابورون (فرودگاه سر سرتسه خاما، ۱۹۸۱–۲۰۱۰) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماه | ژانویه | فوریه | مارس | آوریل | مه | ژوئن | ژوئیه | اوت | سپتامبر | اکتبر | نوامبر | دسامبر | سال |
| سابقهٔ بیشترین °C (°F) | ۳۹٫۴ (۱۰۳) |
۴۰٫۶ (۱۰۵) |
۳۸٫۹ (۱۰۲) |
۳۶٫۷ (۹۸) |
۳۲٫۸ (۹۱) |
۲۸٫۹ (۸۴) |
۲۸٫۳ (۸۳) |
۳۲٫۸ (۹۱) |
۳۹٫۴ (۱۰۳) |
۳۷٫۸ (۱۰۰) |
۴۰٫۰ (۱۰۴) |
۳۹٫۴ (۱۰۳) |
۴۰٫۶ (۱۰۵) |
| میانگین بیشترین °C (°F) | ۳۲٫۷ (۹۱) |
۳۲٫۱ (۹۰) |
۳۰٫۸ (۸۷) |
۲۸٫۴ (۸۳) |
۲۵٫۶ (۷۸) |
۲۳٫۱ (۷۴) |
۲۲٫۹ (۷۳) |
۲۶٫۲ (۷۹) |
۳۰٫۰ (۸۶) |
۳۲٫۰ (۹۰) |
۳۲٫۳ (۹۰) |
۳۲٫۵ (۹۱) |
۲۹٫۱ (۸۴) |
| میانگین روزانه °C (°F) | ۲۵٫۷ (۷۸) |
۲۵٫۲ (۷۷) |
۲۳٫۷ (۷۵) |
۲۰٫۶ (۶۹) |
۱۶٫۸ (۶۲) |
۱۳٫۷ (۵۷) |
۱۳٫۵ (۵۶) |
۱۶٫۹ (۶۲) |
۲۱٫۲ (۷۰) |
۲۴٫۰ (۷۵) |
۲۴٫۷ (۷۶) |
۲۵٫۳ (۷۸) |
۲۰٫۹ (۷۰) |
| میانگین کمترین °C (°F) | ۱۹٫۷ (۶۷) |
۱۹٫۳ (۶۷) |
۱۷٫۴ (۶۳) |
۱۳٫۵ (۵۶) |
۸٫۳ (۴۷) |
۵٫۰ (۴۱) |
۴٫۴ (۴۰) |
۷٫۵ (۴۶) |
۱۲٫۳ (۵۴) |
۱۶٫۳ (۶۱) |
۱۷٫۷ (۶۴) |
۱۸٫۸ (۶۶) |
۱۳٫۴ (۵۶) |
| سابقهٔ کمترین °C (°F) | ۱۳٫۹ (۵۷) |
۱۲٫۸ (۵۵) |
۱۱٫۱ (۵۲) |
۰٫۰ (۳۲) |
−۱٫۱ (۳۰) |
−۱٫۱ (۳۰) |
−۲٫۲ (۲۸) |
۰٫۰ (۳۲) |
۵٫۰ (۴۱) |
۷٫۲ (۴۵) |
۷٫۸ (۴۶) |
۱۱٫۱ (۵۲) |
−۲٫۲ (۲۸) |
| بارندگی میلیمتر (اینچ) | ۱۴۳ (۵٫۶۳) |
۸۲ (۳٫۲۳) |
۷۴ (۲٫۹۱) |
۳۰ (۱٫۱۸) |
۸٫۳ (۰٫۳۳) |
۷٫۵ (۰٫۳) |
۱ (۰٫۰۴) |
۰٫۹ (۰٫۰۴) |
۵٫۸ (۰٫۲۳) |
۵٫۸ (۰٫۲۳) |
۵۸ (۲٫۲۸) |
۷۱ (۲٫۸) |
۴۹۰٫۳ (۱۹٫۳) |
| میانگین روزهای بارانی | ۶ | ۵ | ۵ | ۳ | ۲ | ۱ | ۱ | ۱ | ۲ | ۴ | ۵ | ۶ | ۴۱ |
| منبع شماره ۱: مرکز اقلیمی منطقهای آفریقا[۳۲] | |||||||||||||
| منبع شماره ۲: Weatherbase (رکوردها)[۲۹] | |||||||||||||
مردمشناسی
[ویرایش]| جمعیت تاریخی | ||
|---|---|---|
| سال | جمعیت | ±%در سال. |
| 1964 | ۳٬۸۵۵ | — |
| 1971 | ۱۷٬۷۱۸ | ۲۴٫۳۴٪+ |
| 1981 | ۵۹٬۶۵۷ | ۱۲٫۹۱٪+ |
| 1991 | ۱۳۳٬۴۶۸ | ۸٫۳۹٪+ |
| 2001 | ۱۸۶٬۰۰۷ | ۳٫۳۷٪+ |
| 2006 | ۱۹۱٬۷۷۶ | ۰٫۶۱٪+ |
| 2011 | ۲۳۱٬۶۲۶ | ۳٫۸۵٪+ |
| 2022 | ۲۴۶٬۳۲۵ | ۰٫۵۶٪+ |
| منابع:[۳۳][۳۴][۳][۲۳][۲۴][۲] | ||
جمعیت شهر بر پایه سرشماری سال ۲۰۲۲، ۲۴۶٬۳۲۵ نفر است که شامل ۱۱۸٬۷۲۷ مرد و ۱۲۷٬۵۹۸ زن میشود.[۲] ۵۸٬۴۷۶ خانوار در گابورون زندگی میکنند.[۳۵] در سال ۲۰۰۱، میانگین اندازه خانوار ۳٫۱۱ نفر بود. شهر گابورون محل زندگی بیش از ۱۰٪ از جمعیت بوتسوانا است.[۳][۲۲] تقریباً نیمی از شهروندان بوتسوانا در فاصله ۱۰۰ کیلومتری گابورون زندگی میکنند.[۳۶]
نرخ رشد جمعیت گابورون ۳٫۴٪ است که بالاترین نرخ در کشور محسوب میشود. دلیل احتمالی این امر، زیرساختهای توسعهیافتهتر شهر است که آن را برای زندگی مناسبتر میکند.[۳۷] گابورون یکی از شهرهایی است که سریعترین رشد را در جهان دارد.[۶] بخش عمدهای از این رشد ناشی از خالص مهاجرت به داخل از سایر نقاط بوتسوانا است.[۳۸]
نسبت جنسی در گابورون ۹۶٫۳ است، به این معنی که در برابر هر ۱٬۰۰۰ زن، ۹۶۳ مرد وجود دارد.[۳۴] حدود ۱۵٪ از کل ازدواجهای ثبت شده در بوتسوانا در سال ۲۰۰۷ مربوط به شهر گابورون بوده است که بیشترین میزان در میان تمام مناطق است.[۳۹] به طور میانگین ۳٫۳ نفر در هر خانوار در گابورون زندگی میکنند که در مقایسه با بقیه مناطق بوتسوانا رقم پایینی است.[۳]
مکانهای عبادت
[ویرایش]
در میان مکانهای عبادت، کلیساها و پرستشگاههای مسیحی غالب هستند. این مکانها شامل عبادتگاههای وابسته به کلیسای انجیلی لوتری در بوتسوانا، مجامع خدا، کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان، کلیسای بینالمللی قدوسیت پنطیکاستی، کلیسای سفارت مسیح و اسقفنشین کاتولیک رومی گابورون (کلیسای کاتولیک) است.[۴۰] با توجه به حضور جامعه قابل توجهی از صربتبارها در شهر، دو کلیسای ارتدکس صربی نیز در گابورون وجود دارد: کلیسای سنت نیکلاس و کلیسای سنت ساوا.
فرهنگ
[ویرایش]موزه ملی و گالری هنر در شمال غربی مِین مال و در امتداد جاده استقلال قرار دارد.[۴۱] این موزه در سال ۱۹۶۸ گشایش یافت و آثار متنوعی از صنایع دستی سنتی تا آثار هنری هنرمندان محلی را در خود جای داده است. نقاشیهای اصلی از توماس بینز و لوکاس سیتوله در این موزه نگهداری میشود. نمایشگاههایی مانند «هنرمندان در بوتسوانا»، «مسابقه هنری کودکان» و «تاپونگ بینالمللی» در اینجا برگزار میشود. در محوطه بیرونی موزه، وسایل حملونقل مختلفی مانند واگنها، سورتمهها و وانتها به نمایش گذاشته شده است. همچنین بخشی مربوط به قوم سان، نخستین ساکنان جنوب آفریقا، در موزه وجود دارد.[۴۲] موزه در تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۰۷ یک باغ گیاهشناسی به مساحت ۳٫۶ هکتار به نام باغ گیاهشناسی ملی را افتتاح کرد.[۴۳] این باغ برای حفاظت از گیاهان بومی بوتسوانا ساخته شده و ۹۰٪ از کل گونههای گیاهی آن، گیاهان بومی این کشور هستند.[۴۴]
جشنواره مایتیسونگ (Maitisong Festival) در سال ۱۹۸۷ آغاز شد و هر ساله به مدت هفت روز در هفته آخر مارس یا هفته اول آوریل برگزار میشود. این جشنواره شامل کنسرتهای فضای باز، نمایشها و فیلمها در مکانهای مختلف شهر است.[۱۲]
«رؤیای آفریقایی من» (My African Dream) یک مسابقه هنرهای نمایشی در دهه ۲۰۰۰ بود که هر ساله در مرکز همایشهای بینالمللی گابورون برگزار میشد. در این برنامه رقصندگان و نوازندگان سبک کوایتو (kwaito) به اجرای برنامه میپرداختند.[۲۲]
مجموعه کتابهای آژانس کارآگاهی شماره ۱ خانمها نوشته نویسنده اسکاتلندی، الکساندر مککال اسمیت، در گابورون روایت میشود. این کتابها داستانهای پرشس راموتسوه، نخستین کارآگاه خصوصی زن در بوتسوانا، و معماهایی را که او حل میکند دنبال میکند. مجموعه «کارآگاه کوبو» اثر مایکل استنلی نیز داستانهای معاون کلانتر، دیوید «کوبو» بنگو از اداره تحقیقات جنایی پلیس بوتسوانا را روایت میکند.
اقتصاد
[ویرایش]
گابورون مرکز اقتصاد ملی است. مقر نهادهای مالی مهمی مانند بانک بوتسوانا، بانک گابورون، بنگ ایبیسی و بورس اوراق بهادار بوتسوانا در مرکز این شهر قرار دارند. همچنین دفتر مرکزی ایر بوتسوانا، دیدبان مصرفکننده، شرکت مخابرات بوتسوانا و دبسوانا (سرمایهگذاری مشترک استخراج الماس میان دی بیرز و دولت بوتسوانا) در این شهر واقع شده است. جامعه توسعه جنوب آفریقا (سادک) نیز مقر خود را در گابورون دارد؛ این سازمان در سال ۱۹۸۰ برای افزایش همکاریهای اقتصادی میان اعضا و کاهش وابستگی به آفریقای جنوبی تشکیل شد.[۶]
چندین شرکت بینالمللی در این شهر سرمایهگذاری کردهاند: هیوندای، سابمیلر، دوو، ولوو و زیمنس.[۳۸]
.jpg)
ساختمان اوراپا که متعلق به دبسوانا است، محلی است که الماسهای استخراجشده از معادن دبسوانا در آنجا جداسازی و ارزشگذاری میشوند. ساختمان اوراپا در تقاطع خیابانهای خاما کرسنت و نلسون ماندلا جای گرفته است.[۴۱] این بنا دارای سبک معماری منحصربهفردی است که اجازه میدهد مقدار بهینۀ نور غیرمستقیم خورشید از پنجرهها عبور کند تا جداسازی دقیق الماسها میسر شود.[۴۵]
یک پارک فناوری الماس به تازگی گشایش یافته است که بخشی از چشمانداز دولت بوتسوانا برای ایجاد صنایع پاییندستی الماس به شمار میرود. شرکتهای فعال در زمینۀ الماس، فعالیتهای محلی خود را در این پارک مستقر کردهاند.
کنفرانس منابع بوتسوانا هر ساله در مرکز همایشهای بینالمللی گابورون برگزار میشود.
نرخ بیکاری در گابورون تا سال ۲۰۰۸ حدود ۱۱٫۷٪ بوده است.[۴۶] حدود ۱۹٫۷٪ از جمعیت گابورون در بخش مالی شاغل هستند.[۴۶]
بر پایه بررسی هزینههای زندگی در سراسر جهان در سال ۲۰۱۱ که توسط مرسر انجام شد، گابورون از نظر هزینۀ زندگی برای خارجیهای مقیم، رتبۀ ۱۹۵ را در جهان دارد که نسبت به رتبۀ ۲۰۳ در سال ۲۰۱۰ افزایش یافته است. گابورون در این ردهبندی میان چنای در هند و کیتو در اکوادور قرار میگیرد. گابورون چهارمین شهر ارزان برای خارجیها در آفریقا است و بالاتر از آدیس آبابا در اتیوپی (رتبه ۲۱۱)، کامپالا در اوگاندا (رتبه ۲۰۲) و ویندهوک در نامیبیا (رتبه ۱۹۸) قرار دارد.[۴۷]
ورزش
[ویرایش]چندین ورزشگاه فوتبال در گابورون و اطراف آن قرار دارند که شامل ورزشگاه اساسکیبی، ورزشگاه موچودی و ورزشگاه ملی بوتسوانا میشوند. همچنین چندین تیم فوتبال نمایندۀ گابورون هستند، از جمله بیدیاف یازدهم، گابورون یونایتد، پلیس یازدهم، تاونشیپ رولرز و باشگاه فوتبال اونیائو فلامنگو سانتوس که در گابانه مستقر است؛ همۀ این تیمها در لیگ برتر بوتسوانا بازی کردهاند. تیم ملی فوتبال بوتسوانا در ورزشگاه ملی بازی میکند، اما هرگز به جام جهانی فیفا راه نیافته است، اگرچه اخیراً به جام ملتهای آفریقا ۲۰۱۲ در گابن راه یافت.
انجمن کریکت بوتسوانا، نهاد حاکم بر کریکت در این کشور، در گابورون مستقر است. دو زمین بیضیشکل برای بازی کریکت در شهر وجود دارد.
ماراتن استاینمتز گابورون، دومین ماراتن بوتسوانا، نخستین بار در ۱۸ آوریل ۲۰۱۰ برگزار شد. مسیر مسابقه از دهکدۀ گلف پاکالانه در شمال شهر آغاز شد و با عبور از میان شهر گابورون، از کنار ساختمان مجلس ملی گذشت. این ماراتن که در سال ۲۰۱۱ لغو شده بود، از سال ۲۰۱۲ به صورت سالانه برگزار میشود.[۴۸]
| ورزشگاه | ورزش | ظرفیت | تیمهای خانگی |
|---|---|---|---|
| زمین بیضی انجمن کریکت بوتسوانا | کریکت | — | تیم ملی کریکت بوتسوانا |
| ورزشگاه ملی بوتسوانا | فوتبال، دو و میدانی، راگبی، تنیس | ۲۵٬۰۰۰ | گابورون یونایتد، نوتوانه، پلیس یازدهم، تاونشیپ رولرز |
| ورزشگاه موچودی | فوتبال | ۱۰٬۰۰۰ | موچودی سنتر چیفس |
| ورزشگاه اساسکیبی | فوتبال | ۵٬۰۰۰ | بیدیاف یازدهم |
| ورزشگاه دانشگاه بوتسوانا | فوتبال | ۵٬۰۰۰ | باشگاه فوتبال اونیائو فلامنگو سانتوس |
پارکها، تفریحات و حیات وحش
[ویرایش]سد گابورون در جنوب شهر و در امتداد جادۀ گابورون-لوباتسه قرار دارد و شبکه آب گابورون و لوباتسه را تأمین میکند. این سد دومین سد بزرگ بوتسوانا است. همچنین بازاریابی برای تبدیل آن به یک منطقه تفریحی آغاز شده است. برنامهریزی شده تا بخش شمالی مخزن سد به مکانی تفریحی به نام «دِ واترفرانت» تبدیل شود. یک باشگاه قایقرانی به نام باشگاه یات گابورون نیز در ضلع شمالی دریاچه مستقر است. بخش جنوبی محل استقرار باشگاه ماهیگیری کالاهاری و یک مرکز عمومی جدید به نام سیتی اسکیپس است که شامل پارکها، زمینهای بازی و امکانات قایقرانی میشود.[۵۱] سد برای علاقهمندان به پرندهنگری، موجسواری و ماهیگیری محبوب است.[۱۲] با این حال، به دلیل حضور تمساحها و بیماری تب حلزون (شیستوزوما)، شنا در آن ممنوع است.[۴۵]
منطقه حفاظتشده شکار گابورون
[ویرایش]
منطقه حفاظتشده شکار گابورون یک پارک ۶۰۰ هکتاری در شرق شهر و در خیابان لیمپوپو است.[۴۱] این منطقه در سال ۱۹۸۸ ساخته شد و اکنون سومین منطقۀ پربازدید در بوتسوانا است.
فعالیتها
[ویرایش]جادههای خاکی در این منطقه وجود دارد که فعالیتهایی مانند رانندگی برای مشاهده حیوانات و پیکنیک را به هم مرتبط میکند. این منطقه برای بازدیدهای روزانه است و امکانات اقامتی یا کمپینگ شبانه در داخل آن وجود ندارد. با این حال، مهمانپذیرها در فاصله یک کیلومتری قرار دارند.[۵۲] تورهای هدایتشدۀ ماشینی ارائه نمیشود و بازدیدکنندگان میتوانند با سرعت خود در منطقه رانندگی کنند.
گیاهان
[ویرایش]این منطقه با حصاری از رود نوتوانه جدا شده است. یک آبشخور دائمی در تمام طول سال وجود دارد که پرندگان آبزی و مهاجر بیشماری از آن بازدید میکنند. در فصل بارندگی، دریاچهها و حوضچههای موقتی شکل میگیرند اما با پایان فصل خشک میشوند. پوشش گیاهی منطقه بیشتر شامل درختچهزار، ساوانا و چمنزارهای نیمهخشک است.[۵۳] آکاسیای کارو، موپانه، آهار پرویی و سرئوس جاماکارو به همراه ۵۰ گونه دیگر از درختان در اینجا یافت میشوند. در ماههای گرم تابستان، گلهای آفتابگردان وحشی در سراسر منطقه میرویند که گردهافشانهای بسیاری را به خود جذب میکنند.
جانوران
[ویرایش]این منطقه خانۀ گونههای متعددی از سمداران، خزندگان و پرندگان است. تنها یک گونه از نخستینسانان یعنی میمون وروت در اینجا زندگی میکند. سمدارانی که معمولاً در اینجا دیده میشوند شامل ایمپالا، کودوی بزرگ، گراز زگیلدار معمولی و حیوان ملی کشور یعنی گورخر برشل هستند. ایلند معمولی به ندرت دیده میشود اما گلهای از آنها در منطقه حضور دارند. خرگوش کوهی صخره همیشه در کنار تختهسنگهای بزرگ دیده میشود و بزمجه نیل از خزندگان این منطقه است. پرندگانی مانند شترمرغ آفریقای جنوبی، حواصیل خاکستری، غاز مصری و عقاب ماهیگیر آفریقایی نیز در این زیستگاه حضور دارند. پس از فصل بارندگی، ماهیهایی مانند گربهماهی آفریقایی در آبگیرها فراوان میشوند. بیش از ۵۰ گونه پروانه و بید نیز در این منطقه شناسایی شده است.
فلامینگوها
[ویرایش]در مارس ۲۰۲۴، حدود ۳۷ فلامینگوی بزرگ برای نخستین بار در آبشخور اصلی این منطقه ثبت شدند.
سایر مکانهای تفریحی
[ویرایش]
تپۀ کگاله در چند صد متری شهر قرار دارد. این تپه که ۱۲۸۷ متر ارتفاع دارد، به «غول خفته» مشهور است. سه مسیر مختلف برای رسیدن به قله وجود دارد که معمولاً دو ساعت زمان میبرد.[۱۲]
منطقه حفاظتشده طبیعی موکولودی یک پارک ۳۰ کیلومتر مربعی است که در سال ۱۹۹۴ ایجاد شد.[۵۴] این پارک در ۱۲ کیلومتری جنوب گابورون قرار دارد.[۱۲] گونههای جانوری بسیاری مانند گراز زگیلدار، کل سنگی، کودو، گورخر، زرافه، ایلند معمولی، شترمرغ، اسب آبی و کرگدن در این پارک یافت میشوند. این پارک به پروژههای حیات وحش در بوتسوانا از جمله معرفی دوباره کرگدن سفید و جابجایی یوزپلنگهای «مشکلساز» کمک میکند. موکولودی همچنین دارای یک مرکز آموزشی است که به کودکان دربارۀ پروژههای حفاظتی آموزش میدهد.[۵۴]
سازمان مردمنهاد «محیطبان بوتسوانا» (Somarelang Tikologo) در داخل یک پارک اکولوژیکی در قلب گابورون مستقر است. هدف این سازمان ترویج حفاظت پایدار از محیط زیست از طریق آموزش و تشویق بهترین شیوهها در برنامهریزی محیطی، حفاظت از منابع و مدیریت پسماند در بوتسوانا است. این پارک شامل زمین بازی کودکان، باغ ارگانیک جامعه، مرکز بازیافت و فروشگاهی برای خرید محصولات ساختهشده از مواد بازیافتی است.[۵۵]
حکومت
[ویرایش]
شهرهای خواهر خوانده
[ویرایش]
پیوند به بیرون
[ویرایش]
منابع
[ویرایش]
- ↑ Britannica – Gaborone
- 1 2 3 "Statistics Botswana - Census 2022 - Population of cities, towns and villages" (PDF).
- 1 2 3 4 Central Statistics Office (January 2009). "Botswana Demographic Survey 2006" (PDF). Gaborone, Botswana. Archived from the original (PDF) on 23 September 2016. Retrieved 3 July 2010.
- ↑ "Botswana: Districts, Cities, Towns, Urban Villages & Agglomerations - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". www.citypopulation.de. Retrieved 2024-10-04.
- ↑
- 1 2 3 4 5 6 Seth, Willie (2008). "Major urban centres". Botswana and Its People. Godfrey Mwakikagile. pp. 44–46. ISBN 978-0-9814258-7-0. Retrieved 4 August 2009.
- ↑ Laws of Botswana بایگانیشده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine, Ministry of Local Government بایگانیشده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine
- 1 2 3 4 Njeru, Purity (2009). "History of Gaborone". Nairobi, Kenya: The African Executive. Archived from the original on 7 July 2011. Retrieved 4 August 2009.
- 1 2 "Map - Gaborone - MAP[N]ALL.COM". 174.127.109.64. Archived from the original on 16 July 2022. Retrieved 2020-05-30.
- ↑ "Southern African Development Community :: About SADC". www.sadc.int. Archived from the original on 12 March 2018. Retrieved April 28, 2018.
- ↑ "Travel Companion – Southern Botswana" (PDF). Travel Companion. Botswana Tourism Board. Archived from the original (PDF) on 7 August 2011. Retrieved 31 May 2011.
- 1 2 3 4 5 6 Hardy, Paula; Firestone, Matthew D. (2007). "Gaborone". Botswana & Namibia. Lonely Planet. pp. 75–88. ISBN 978-1-74104-760-8. Retrieved 4 August 2009.
- ↑ "African cities- Gaborone History". Gaborone.info. AfricanCities.net. Archived from the original on 21 July 2011. Retrieved 4 August 2009.
- ↑ "Regions Given New Spelling". Spokane Daily Chronicle. Spokane, Washington, USA. Associated Press. 22 December 1969. p. 11. Archived from the original on 17 November 2015. Retrieved 11 July 2010.
- ↑ Books, L. L. C. (June 2010). Settlements in Botswan: Cities, Towns and Villages in Botswana, Gaborone, Palapye, Moshupa, Serowe, Francistown, Maun, Ghanzi, Hukuntsi (به انگلیسی). General Books. ISBN 978-1-157-93814-9.
- ↑ Seth, Willie (2008). "Major urban centres". Botswana and Its People. New Africa Press. pp. 44–46. ISBN 978-0-9814258-7-0.
- ↑ Keiner, Marco; Zegras, Christopher; Schmid, Willy A. (2004). Keiner, Marco; Zegras, Christopher; Schmid, Willy A.; et al. (eds.). From understanding to action: sustainable urban development in medium-sized cities in Africa and Latin America. Springer. pp. 19, 63, 68, 93. ISBN 978-1-4020-2879-3. Retrieved 6 August 2009.
- ↑ Paine, David J. (15 April 1966). "Capital City Being Built On Virgin Soil". Eugene Register-Guard. Eugene, Oregon, USA. Associated Press. section D, p. 3. Archived from the original on 2 January 2013. Retrieved 11 July 2010.
- ↑ killion (29 June 2009). "The Unsustainable urban growth of Gaborone City, Botswana". Boidus: Blogs. Archived from the original on 11 November 2012. Retrieved 4 August 2009.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:پیوند نامناسب (link) - ↑ Van Nostrand, John Cornelius (1982). "Old Naledi: History of Settlement". Old Naledi, the village becomes a town: an outline of the Old Naledi Squatter Upgrading Project, Gaborone, Botswana. James Lorimer & Company. pp. 13–15. ISBN 978-0-88862-650-9. Retrieved 19 September 2009.
- ↑ Grant, Sandy (18 June 2009). Our Heritage. Vol. 26. Gaborone, Botswana: Mmegi Online. Archived from the original on 23 February 2012. Retrieved 6 August 2009.
- 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامbotswanaوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 Maundeni, Zibani (June 2004). Mapping Local Democracy in Gaborone City (PDF). Botswana Association of Local Authorities. ISBN 99912-564-2-3. Archived from the original (PDF) on 9 March 2012. Retrieved 3 August 2010.
- 1 2 Central Statistics Office. "Table 1.6: Distribution of Population in Urban Settlements: 1971–2001 Censuses". Gaborone, Botswana. Archived from the original on 13 November 2009. Retrieved 27 December 2009.
- ↑ Carr, Michael (1997). "The form and future shape of the modem city". New patterns: process and change in human geography (2nd ed.). Nelson Thornes. p. 224. ISBN 978-0-17-438681-0. Retrieved 6 August 2009.
- ↑ "Garden City Concept is a thing of the past, says Richard Rogers". Boidus.co.bw. 15 July 2011. Archived from the original on 25 April 2012. Retrieved 9 October 2011.
- ↑ Phakalane Properties (2008). "Gaborone Information – Phakalane Properties, Botswana". Phakalane, Botswana. Archived from the original on April 18, 2011. Retrieved 24 May 2011.
- 1 2 3 4 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامclimateوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 3 4 5 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامtemperatureوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 "Botswana's Climate". Meteorological Services Botswana. Archived from the original on 3 December 2008. Retrieved 18 July 2021.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامenviroوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Precipitation and temperature reference climatologies: Seretse Khama International Airport". African Regional Climate Centre. Archived from the original on 14 March 2016. Retrieved January 19, 2016.
- ↑ "BOTSWANA STATISTICAL YEAR BOOK 2010" (PDF). Statistics Botswana. Gaborone: Central Statistics Office. December 2011. Archived from the original (PDF) on 4 September 2015. Retrieved 25 February 2012.
- 1 2 "The Population of Towns, Villages and Associated Localities" (PDF). 2011 Population and Housing Census. Gaborone: Statistics Botswana. June 2012. Archived from the original (PDF) on 4 September 2015. Retrieved 14 June 2012.
- ↑ Central Statistics Office (7 February 2008). "Table 1.1: Population by sex and census districts (1991 And 2001)". Gaborone, Botswana. Archived from the original on 13 November 2009. Retrieved 5 August 2009.
- ↑ Jefferis, Keith; Pickering, Dawn; Kenwendo, Bogolo (2010). "Botswana Country Overview 2010/11" (PDF). Botswana Resource Conference 2010. Capital Resources. Archived from the original (PDF) on 4 September 2015. Retrieved 24 May 2011.
- ↑ Central Statistics Office (February 2005). "2001 POPULATION CENSUS ATLAS: BOTSWANA" (PDF). Gaborone, Botswana. Archived (PDF) from the original on 13 November 2016. Retrieved 5 August 2009.
- 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامpulaوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ A. N. Majelantle (May 2010). "MARRIAGE STATISTICS 2007" (PDF). STATS BRIEF. Gaborone, Botswana: Central Statistics Office. p. 2. Archived from the original (PDF) on 4 July 2010. Retrieved 6 July 2010.
- ↑ J. Gordon Melton, Martin Baumann, Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices, ABC-CLIO, USA, 2010, p. 380
- 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامmapوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Gaborone Holidays – a Visit to the Vibrant Cosmopolitan Capital". 24 May 2006. Archived from the original on 25 June 2010. Retrieved 5 August 2009.
- ↑ Palapye (25 October 2007). "National Museum to Launch Botanical Garden". Archived from the original on 24 August 2011. Retrieved 31 May 2011.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامgardenوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 "African cities- Gaborone Culture". Gaborone.info. AfricanCities.net. Archived from the original on 21 July 2011. Retrieved 5 August 2009.
- 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامBAISوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Worldwide Cost of Living survey 2011 – city ranking". Cost of Living Survey. Toronto: Mercer. 12 July 2011. Archived from the original on 10 April 2014. Retrieved 25 February 2012.
- ↑ "Gaborone City Marathon". Archived from the original on 22 March 2010. Retrieved 4 August 2010.
- ↑ "Stadiums in Gaborone". worldstadia.com. 2010. Archived from the original on 31 December 2010. Retrieved 1 July 2010.
- ↑ "Stadiums in Botswana". World Stadiums. 2010. Archived from the original on 6 October 2009. Retrieved 1 July 2010.
- ↑ Gabscity.com. "City – Gabscity.com all about Gaborone". Gaborone, Botswana. Archived from the original on 9 August 2009. Retrieved 4 August 2009.
- ↑ "Gaborone Game Reserve".
- ↑ "Botswanas geography, borders and location in Africa". www.info-botswana.com. Retrieved 2024-03-17.
- 1 2 Mokolodi Nature Reserve. "Introduction". Mokolodi Nature Reserve. Archived from the original on March 12, 2008. Retrieved 5 August 2009.
- ↑ Somarelang Tikologo. "What is ST?". Somarelang Tikologo. Archived from the original on 14 September 2010. Retrieved 17 September 2009.
ویکیپدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۷ نوامبر ۲۰۰۶.
| تاریخ |  | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| جغرافیا | |||||
| سیاست | |||||
| اقتصاد | |||||
| فرهنگ |
| ||||