کریگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کریگان (گویگان))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کریگان (گویگان)
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان کرمان
شهرستان جیرفت
بخش بخش ساردوئیه ،بخش دهبکری
دهستان [[دهستان گور دیمند،گویگان|گور دیمند،گویگان]]
مردم
جمعیت ۳۰۹ نفر
رشد جمعیت -

کریگان (گویگان)، روستایی از توابع بخش دهبکریشهرستان جیرفت در استان کرمان ایران است،

از کمرکش جاده مسکون در شهر جبالبارز از توابع شهرستان جیرفت جاده‌ای خاکی جدا می‌شود که ما را از لابه‌لای کوهستان به منطقه‌ای بکر و کم شناخته شده می‌رساند که سرشار از منابع طبیعی و زیبایی‌های طبیعت است (البته دسترسی به این منطقه از محور ساردوئیه و دهبکری نیز امکان‌پذیر بوده).

به علت خرابی راه بر اثر بارش و قهر طبیعت و جاری شدن سیل مجبوریم که چند کیلومتر جلوتر یعنی از جاده‌ای که در حوزه دهبکری از توابع شهرستان بم وارد مسیر شده و به سوی منطقه مورد نظر حرکت کنیم.

این تغییر مسیر چیزی حدود ‪ ۱۴‬کیلومتر به راه می‌افزاید و دسترسی به طبیعت مذکور را مشکل می‌سازد اگر جاده مشکلی نداشته باشد از مسیر اصلی حدود ‪ ۲۱‬کیلومتر راه کوهستانی برای رسیدن به مقصد باید طی شود.

در راه، جاذبه‌های طبیعی کم‌کم خود را نمایان می‌سازد، کوه‌ها و تپه‌های این منطقه در فصل شادابی طبیعت یعنی بهار و تابستان آنچنان پوشیده و سرسبز می‌شود که در منطقه جنوب و جنوب شرقی ایران که بوی بیابان و خشکی می‌دهد نظیرش را کمتر می‌توان یافت.

سنگهای منقوش دست طبیعت یکی دیگر از زیبایی‌های است که در راه می‌بینیم، تپه‌هایی سپید که از سنگی معدنی به نام کائولن تشکیل شده‌اند معدن کائولن در ‪ ۱۰‬تا ‪ ۱۲‬کیلومتری جاده اصلی و در منطقه‌ای به نام تیتون وجود دارد و از حدود یکسال پیش به بهره‌برداری رسیده‌است اما به دلیل مشکلات راهسازی روند کند و نامطلوبی را می‌پیماید.

از کائولن در صنعت داروسازی و نیز برای ساخت مصالح بهداشتی ساختمان چون لعاب کشی و سرامیک استفاده می‌شود که جایگاهی در بازار صنعت دارد.

از منطقه تیتون دوباره به طرف مقصد اصلی روانه می‌شویم و بعد از طی مسافتی حدود هشت کیلومتر به بهشتی گم شده به نام منطقه دیمند و گویگان می‌رسیم.

کوهستانی که در دل تاریخ جای دارد اما تا به امروز ناشناخته مانده‌است، در این منطقه قلعه‌های تاریخی بسیاری وجود دارد که به دلیل صعب‌العبور بودن و کمبودهای موجود امکان تهیه تصویر از آنها مقدور نبوده‌است.

قلعه‌هایی چون قلعه علیداد، قلعه کیش قلاء، قلعه لشکوریا لشکر، قلعه گرکاب و قلعه پاقلا در گویگان که بزرگترین آنهاست، اسامی و صحت وجود قلعه‌ها را از اهالی محل جویا و مطمئن شده‌ایم کما اینکه در اثر حفاریهای غیرمجاز تعدادی از آثار باستانی نیز در اطراف این قلعه‌ها کشف شده‌است.

در این منطقه محلی به نام باغ شاه وجود دارد که به گفته ریش سفیدان محل اقامت شاه یا شاهزاده ایرانی بوده که از چنگال مغولان به این منطقه گریخته بودند، البته در این‌باره تاریخ باید قضاوت کند، اما از میان روایات و نامهای اسامی مناطق جای پایی از فرهنگ و زبان مغولی کمابیش مشهود است.

به‌طور کلی پوشش گیاهی این منطقه کوهستانی است و از درختانی چون پسته وحشی (بنه)، کهکم، بادام وحشی، اناروحشی، درختچه‌هایی بنام محلی قنس و گیاهان کوهی دیگر تشکیل می‌شود.

چنار، سروهای سر به فلک کشیده و درختان کهنسالی از گونه سرو موسوم به اورس ابهت و شکوه خاصی را به مناظر این منطقه داده‌اند.

درختان میوه چون انار، گردو و زردآلو، هلو، سیب، انگور به همراه سپیدار و سروها و چنارهای بلند که همه طبیعت سردسیر می‌باشند زمانی که در کنار درختان مرکبات چون پرتقال و معدود نخل‌های خرما قرار می‌گیرند منظرهٔ شگفت‌انگیز و زیبا خلق می‌کنند.

رود شور یکی از شعبه‌های هلیل رود از دل این منطقه می‌گذرد و از میان دره‌های سرسبز پوشیده منطقه به سمت جنوب ادامه می‌یابد تا نهایتاً به مرکز سرزمین و به جلگه جیرفت برسد و به رود تمدن خیز هلیل بپیوندد.

در این منطقه حیوانات وحشی و شکار زیادی یافت می‌شده که در اثر تخریب طبیعت که زاییده خشکسالی پی در پی بوده‌است کمیاب شده‌اند، اما هنوز هم گونه‌های شکاری چون بزکوهی، پرندگانی چون کبک، تیهو، کنال و تعدادی پلنگ و چندین قلاده خرس از نژاد سیاه در این منطقه یافت می‌شود.

در کنار این همه زیبایی‌ها آنچه که شگفت‌انگیز است و هر بیننده‌ای را به حیرت وامی‌دارد وجود سه چشمه آبگرم دائمی با خواص عجیب شفابخش است که شاید بسیار بهتر و شفابخش تر از آبگرم‌های مشهوری چون سرعین در شمال ایران، گناب در بندرعباس و آبگرم بندر خمیر باشند اما همچنان ناشناخته و کم استفاده مانده‌اند.

آبگرم «لریا» از پای کوه در کناره بستر رود می‌جوشد و دمای آب آن بین ‪ ۸۰‬تا ‪ ۹۰‬درجه سانتیگراد است، رنگ‌های زرد و نارنجی سنگها در محل جوشش آب نشان از خواص معدنی این آب دارد.

استفاده درمانی این آبگرم بسیار گسترده و تجربه شده‌است و از آن برای درمان تمامی دردها علی‌الخصوص دردهای استخوان، مفاصل و دردهای ماهیچه‌ای استفاده می‌شود و کابرد فیزیوتراپی آن بیشتر است.

آبگرم" زرداب " استثنای دیگری که شاید قبل از رسیدن به محل وجود یک چنین آبگرم‌هایی، خیالی بیش نبود، آبگرم زرداب که در بستر رود و از کمرکوه دل زمین را می‌شکافد و به بیرون فوران می‌کند برای درمان زخم دمل چرکی و انواع جوش‌ها و بیماریهای پوستی کاربرد دارد و به تجربه رسیده‌است، دمای این آبگرم نیز ‪ ۷۰‬درجه سانتیگراد است.

آبگرم " دیمند " سومین آبگرم و عجیب‌ترین آن است که بر خلاف دو مورد قبلی آب آن فاقد املاح اضافی کاملاً زلال و شیرین است، دمای آن بالای ‪ ۹۰‬درجه سانتیگراد و در مخرج اصلی به شکل تقریباً محسوسی می‌توان آب را در حال جوشیدن مشاهده کرد یعنی دمای حدود ‪ ۱۰۰‬درجه سانتیگراد.

به طوری که اگر یک تخم مرغ را در این آب بگذاریم ‪ ۵‬تا ‪ ۱۰‬دقیقه طول می‌کشد تا کاملاً پخته و آب‌پز شود و به دلیل شیرینی و زلالی می‌توان به راحتی با این آب، چای یا قهوه مهیا ساخت.

علاوه بر آن خاصیت درمانی آبگرم است که به راحتی عضلات و آرامش عصاب کمک کرده و انرژی مثبت و مضاعفی به انسان می‌بخشد. هر کدام از این آبگرم‌ها به تنهایی می‌توانند بهتر از طب سوزنی به درمان بپردازد و سالم‌تر و ساده‌تر از حجامت کردن برای اعصاب کمک کند.

فرماندار شهرستان جیرفت در این بازدید به خبرنگار ایرنا گفت: بهره‌برداری از منابع این منطقه چون سنگ کائولن و سنگ‌های ناشناخته دیگر این منطقه ارزش اقتصادی بالایی پیدا خواهد کرد.

محمدعلی شجاع حیدری افزود: منابع عظیم دانه‌های روغنی چون پسته وحشی و درختچه‌های قنس و بادام نیز اهمیت بسزایی در صنایع غذایی دارد. وی بیان کرد: این منطقه بکر و با این طبیعت بسیار زیبا توانایی سرمایه‌گذاری و تبدیل به یک قطب گردشگری در جنوب شرق ایران دارد.

فرماندار جیرفت از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور خواست ضمن بازدید از این منطقه با وجود موهبیت الهی و طبیعت خدادادی منحصر به فرد توجه ویژه‌ای نماید.

وی نیز به مشکلات و خرابی راه این منطقه اشاره کرد و از اداره کل راه و ترابری استان کرمان و شهرستان جیرفت خواست برای بازگشایی و دستیابی مناسب به راه روستایی این منطقه تلاش نمایند.

منطقه دیمند و گویگان با جمعیتی بالغ بر دو هزار نفر در ‪ ۲۱‬کیلومتری شهر جبالبارز از توابع شهرستان جیرفت واقع شده‌است.

جمعیت[ویرایش]

این روستا در دهستان گور قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۰۹ نفر (۷۷خانوار) بوده‌است، و مشاهده می‌شود در طی چندین سال اخیر جمعیت ان رشد منفی داشته‌است

و شهرنشین شده‌اند

منابع[ویرایش]