کارمزدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
«کارمزد» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای روستایی به این نام، کارمزد (سوادکوه) را ببینید.

قرارداد کارمُزدی یا حق‌الزحمه‌ای یا فری‌لنس، گونه‌ای قرارداد کاری است که بر پایهٔ آن فرد یا شرکتی قول انجام کاری را برای یک کارفرما در ازای دست‌مزدی مشخص را می‌دهد. فریلنسر کسی است که سرویس ها یا خدمات خود را بدون تعهد درازمدت به کارفرما ارائه می کند. آنها معمولاً ساعتی، روزانه یا پروژه ای دستمزد می گیرند و اساساً یک کسب و کار یک نفره است.

زمینه هایی که در آن فریلنسینگ رایج است عبارتند از: موسیقی، چاپ، نویسندگی، برنامه نویسی، عکاسی، روزنامه‌نگاری، آرایشگری، ویرایش، طراحی گرافیک، طراحی سایت، مشاوره، راهنمای تور،برخی فعالیت های مهندسی معماری.

عملکرد فریلنسرها با هم بسیار متفاوت است. بعضی از آنها از مشتری می‌خواهند تا قرارداد امضا کند درحالی که بعضی دیگر کار را با یک موافقتنامه های شفاهی شروع می‌کنند. بعضی از فریلنسرها ممکن است هزینه کل پروژه را تخمین زده و بیعانه درخواست کنند. پرداخت به فریلنسرها نیز بسیار متفاوت است، فریلنسر ممکن است روزانه، ساعتی یا پروژه‌ای دستمزد بگیرد. یا بجای دریافت یک مبلغ مشخص بعضی از فریلنسرها از روش ارزش و قیمت گذاری مبتنی بر نتیجه کار برای مشتری استفاده می‌کنند. دریافت درصدی به صورت بیعانه. برای بعضی از پروژه‌های پیچیده بصورت فاز بندی و در هنگام تحویل هر بخش از کار مبلغ آن قسمت را دریافت کنند.

تاریخچه واژه[ویرایش]

اصطلاح فریلنسر اولین بار در قرن هجدهم توسط " سر والتر اسکات" در رمان مشهور ایوانهو به کار برده شد و اشاره به سربازهایی داشت که در جنگهای قرون وسطایی به صورت مزدور والبته بدون التزام و تعهد به اربابی خاص، می جنگیدند یا اصطلاحاً نیزه می زدند. بعدها واژه فریلنسر شکلهای دیگری هم به خود گرفت و کم کم تبدیل شد به اصطلاحی رایج. امروز به معنای کسی است که با گرفتن مزد، به صورت پاره وقت و یا ساعتی پروژه ای را انجام میدهد. البته این روزها فریلنسینگ دیگر در راستای نیزه زدن و یا جنگیدن نیست! و فریلنسر کسی است که خدمات تخصصی را به مشتریان یا کارفرمایان، بدون داشتن قرارداد بلند مدت ارائه می کند. هزینه کمتر بروی پروژه ، انتخاب مجری پروژه بر اساس موفقیت در پروژه های قبلی ، ارتباط نزدیک تر با مجری پروژه از مزایای انتخاب یک فریلنسر است.

مزایا[ویرایش]

بطور کلی فریلنسر ها از تنوع کاری زیادی نسبت به کارمندان برخوردار هستند. بدون درنظر گرفتن به نیاز به یک درآمد ثابت - معمولاً آزادی عمل بیشتری برای انتخاب زمان و مکان کار خود دارند.

تجربه کار های متفاوت مشخصه های آنها را می سازد و در نتیجه شبکه ای از مشتریان برای خود تشکیل می دهند.

افراد می‌توانند همزمان با شغل پاره وقت یا تمام وقتشان، به عنوان شغل دوم به صورت فریلنسینگ کار کنند.

با التفات به گزارش های صنعتِ کارمزدی،زنان و مردان بنا به دلایل گوناگونی کار با شرایط کارمزدی را به الباقی اسلوب ها ترجیح می دهند؛پاسخ های دریافت شده طیِ نظر سنجی از زنان در باب شیوه ی مزبور حاکی از آن است که اغلب آن ها به دلیل اعمال خیار بیشتر در برنامه ریزی و همچنین انعطاف پذیریِ شیوه ی مذکور ترجیح می دهند دونِ اسلوب مزبور کار کنند.

این در حالی است که پاسخ های مربوط به نظر سنجیِ مردان،بیشتر نشان دهنده ی آن است که آن ها بنا بر شور و احساسات شخصی چنین شیوه ای را نسبت به اسلوب های دیگر ترجیح می دهند.

البته این مطلب هم باید در انگاره داشت که، اسلوبِ کارمزدی،افراد را قادر می سازد تا در سطوح بالاتری دز معرض به کارگیری درون هازمان های منزوی قرار گیرند.

قرارداد کارمزدی در ایران[ویرایش]

کارمزد عبارت است از مزدی که بابت انجام مقدار کاری مشخص که از نظر کمی قابل اندازه گیری یا شمارش باشد به ازای هر واحدکار تعیین و پرداخت می‌شود. کارمزد برحسب آنکه حاصل کار موردنظر مربوط به یک نفر یا یک گروه مشخصی از کارگران یا مجموعه کارگران کارگاه باشد به‌ترتیب به‌صورت کارمزد انفرادی، کارمزد گروهی و کارمزد جمعی تعیین می‌شود.

در نظام کارمزد گروهی و جمعی باید علاوه بر شغل هر یک از کارگران، سهم هر یک در میزان فعالیت و کارمزد متعلقه از قبل مشخص شود و موضوع موردقبول کارگران باشد.

قرارداد کارمزدی برحسب آنکه اولین واحد یا قطعه، ملاک محاسبه کارمزد قرار گیرد ساده و چنانچه برای مازاد بر تعداد مشخص باشد ترکیبی است. درصورت ترکیبی بودن، نرخ کارمزد تعیین شده نباید کمتر از جمع مزدثابت تقسیم بر تعداد کاری که مزدثابت بابت آن تعیین شده‌است، باشد.

درصورت توقف کار به واسطه قوای قهریه یا حوادث غیرقابل پیش‌بینی که وقوع آن از اراده طرفین خارج باشد مقررات ماده ۱۵ قانون کار اجرا خواهد شد. ولی هر گاه عوامل توقف کار برای کارفرما قابل پیش‌بینی بوده و خارج از اختیار کارگر باشد، کارفرما علاوه بر مزد ثابت (در مورد قرارداد کار ترکیبی) مکلف به پرداخت مزد مدت توقف کار به ماخذ متوسط کارمزد آخرین ماه کارکرد کارگر خواهد بود. در صورت بروز اختلاف، تشخیص موارد فوق با وزارت کار و امور اجتماعی است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

Denkenberger, D.; Way, J.; Pearce, J. M. (2015). "Educational Pathways to Remote Employment in Isolated Communities"Journal Of Human Security11 (1): 34–44. doi:10.12924/johs2015.11010034.

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Freelancer»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۱).