پیمان فضایی ماورای جو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پیمان فضای بیرونی جو زمین
Outer Space Treaty parties.svg
     اعضای رسمی      کشورهایی که پیمان را امضا کرده ولی هنوز آنرا در داخل کشور خود تصویب نکرده‌اند      کشورهای غیر عضو
امضا شده امضا: ۲۷ ژانویه ۱۹۶۷
مکان  ایالات متحده آمریکا، واشینگتن
 بریتانیا، لندن
 روسیه، مسکو
تاثیرگذاری ۱۰ اکتبر ۱۹۶۷
گروه‌ها ۱۰۴ [۱]
ضامن دولت‌های آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
زبان‌ها انگلیسی، فرانسوی، روسی، اسپانیایی، چینی
Outer Space Treaty of 1967 در ویکی‌نبشته

پیمان فضایی ماورای جو معاهده بین‌المللی در ۱۷ ماده برای بهره‌برداری از منابع فضای بیرونی و اولین پایه برای نگارش و تصویب قانون فضا است. این معاهده در ابتدا بین سه کشور آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی در ۲۷ ژانویه ۱۹۶۷ امضا و در ۱۰ اکتبر ۱۹۶۷ اجرایی شد و تا سپتامبر ۲۰۱۵، ۱۰۴ کشور عضو این پیمان شده و ۴۰ کشور آنرا امضا کرده ولی در داخل کشور خود تصویب نکرده‌اند.[۱] اجرای این پیمان زیر نظر کمیته سازمان ملل در امور استفاد صلح آمیز از فضای بیرونی جو است.

نکات کلیدی[ویرایش]

این معاهده، کشورهای عضو را از نصب سلاح‌های کشتار جمعی، آزمایش تسلیحاتی یا پایگاه نظامی در فضای بیرونی جو زمین، ماه یا هر جرم آسمانی دیگری منع می‌کند اما محدودیتی برای سلاح‌های متعارف در آن تعریف نشده است. همچنین این پیمان می‌گوید که اکتشافات و منابع فضایی متعلق به همه کشورها و تمام کشورها، آزادانه مجاز به اکتشافات فضایی هستند.[۲]

همچنین، هیچ کشوری حق ادهای مالکیت بر هیچ جرم آسمانی و منابع آنرا ندارد. اما اگر کشوری، جسمی را به سطح یک جرم آسمانی بنشاند می‌تواند محدوده کوچکی در اطراف آنرا کنترل کند.[۳]

از طرف دیگر، کشورهای عضو، مسئول خسارات وارده (از ظرف موسسات دولتی یا خصوصی تحت تابعیت خود) به اجرام آسمانی هستند.[۴] بر این اساس، یک موسسه خصوصی، برای نشاندن جسمی بر سطح یک جرم آسمانی، نیاز به اجازه از اعضای عضو پیمان دارد و فعالیت‌های آن تا پایان عملیات، توسط اعضا، پایش می‌شود. اگر یکی از اعضا نسبت به فعالیت‌های عضو دیگری احساس نگرانی کند می‌تواند مراتب اعتراض خود را به شورای ریاست اعلام دارد.[۵][۶]

در سال ۱۹۷۹ در ادامه این معاهده، پیمانی به نام پیمان ماه تصویب شد که تمام فضای خارج از جو و اجرام آسمانی را جزئی از جامعه بین‌المللی فرض کرده و قوانین حاکم بر آنرا مطابق منشور ملل متحد می‌داند که با استقبال بسیار کمی از کشورها روبرو شد.[۷]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ "Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and Other Celestial Bodies". United Nations Office for Disarmament Affairs. Retrieved 2013-04-18. 
  2. Jennifer Frakes, (2003) The Common Heritage of Mankind Principle and the Deep Seabed, Outer Space, and Antarctica: Will Developed and Developing Nations Reach a Compromise? Wiscoscin International Law Journal, 21, at 409
  3. Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article VIII
  4. Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article VII
  5. Terrill Jr., Delbert R. (May 1999), Project West Ford, "The Air Force Role in Developing International Outer Space Law" (PDF), Air Force History and Museums:63–67
  6. Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article IX
  7. Status of international agreements relating to activities in outer space as at 1 January 2008 United Nations Office for Outer Space Affairs, 2008