پاستوکووک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
واکسن پاستوکووک

پاستوکووک[۱] یک واکسن کووید-۱۹ است که با مشارکت موسسه فینلای کوبا (به اسپانیایی: Instituto Finlay de Vacunas) و انستیتو پاستور ایران ایران در حال ساخت است. این واکسن شامل دو دز و یک دز یادآور یا بوستر (Booster dose) است. مؤسسه پاستور و مؤسسه فینلای کوبا در تیر ۱۴۰۰ اعلام کردند که این واکسن همان واکسن سوبرانا ۰۲ کوبا است.[۲][۳][۴] واکسن پاستوکووک نوعی واکسن کونژوگه است.

ایران مجوز اضطراری را در اوایل تیر ۱۴۰۰ صادر کرد ولی رئیس انستیتو پاستور ایران گفت با وجود دریافت مجوز، تولید این واکسن هم‌اکنون محدود است اما با راه‌اندازی خط تولید صنعتی قطعاً تولید افزایش پیدا خواهد کرد.[۲]

ایمنی‌بخشی

مدیر پروژهٔ کارآزمایی بالینی این واکسن، اظهار داشته که طبق بررسی ۲۴۰۰۰ نفر از ایران که در فاز سوم کارآزمایی شرکت کردند، اثربخشی واکسن پاستوکووک در پیشگیری از فرم‌های علامت‌دار بیماری در رژیم ٢ دوزه ۵۱/٣١ درصد و در رژیم سه‌دوزه ٧٠/۵٨ درصد بود و اثربخشی واکسن درموارد قطعی بستری در رژیم ٢ دوزه ٧۶/٧٨ درصد و در رژیم سه دوزه ٩١/٧۶ درصد و در پیشگیری از موارد قطعی شدید اثربخشی واکسن در رژیم ٢ دوزه ٧٨/٣۵ درصد و در رژیم سه دوزه ٨٣/۵٢ درصد بود. لازم به ذکر است که در این بررسی، ۵۹/۹ درصد شرکت‌کنندگان مطالعه مرد و بقیهٔ داوطلبان زن بودند. میانگین و میانهٔ سنی داوطلبین ۳۹/۴ و ۳۸ سال بود. در مجموع ۲۹/۳ درصد داوطلبین دارای حداقل یک بیماری زمینه‌ای بودند. همچنین او اعلام کرده:«انتظار می‌رود اثربخشی واکسن درباره موارد مرگ هم بالای ۹۰ و نزدیک ۱۰۰ درصد باشد، اما داده‌های مطالعهٔ‌ما درباره اثربخشی پیشگیری از مرگ قضاوتی کاملی را نمی‌توان درباره‌اش داشت.»[۵]

آزمایش‌های انسانی

مراحل اول و دوم آزمایش انسانی این واکسن در کشور کوبا[۶] و مرحله سوم کارآزمایی بالینی با مشارکت دو کشور ایران و کوبا انجام می‌شود. مرحله سوم کارآزمانی در ایران در ۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ با حضور سعید نمکی وزیر اسبق بهداشت ایران در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان[۷] با تزریق واکسن به چهار نفر آغاز شد، براساس برنامه قرار بود در این مرحله ۲۴ هزار داوطلب ایرانی از هشت شهرستان ایران[۸] و ۴۴ هزار داوطلب کوبایی مشارکت داشته باشند.[۹] در ۳۰ خرداد ۱۴۰۰ تزریق دز دوم این واکسن در ایران به پایان رسید[۱۰] و پس از آن دز یادآور تزریق شد.

جنجال سخنان مینو محرز دربارهٔ این واکسن

بیانیه مشترک انستیتو فینلای کوبا و انستیتو پاستور ایران

با توجه به توسعه موفقیت‌آمیز واکسن سوبرانا۲ علیه کووید۱۹ توسط انستیتو فینلای، که از همان بستر فناوری واکسن پنوموکوک استفاده می‌کند، که موضوع توافق‌نامه انتقال تکنولوژی قبلی بین دو مؤسسه بوده‌است، دو مؤسسه توافق کرده‌اند که در قرارداد انتقال فناوری واکسن فوق، قرارداد انتقال تکنولوژی تولید واکسن سوبرانا۲ در ایران را نیز لحاظ نمایند.[۴]

رئیس انستیتو پاستور ایران گفت: «بانک سلولی واکسن در ایران و در اختیار ماست و انتقال تکنولوژی هم صورت گرفته‌است و توان تولید هم برای ما وجود دارد.» و قرارداد ایران با کوبا تولید مشترک است و هر دو کشور می‌توانند به‌صورت مستقل اقدام به تولید واکسن کنند. آنها تولید بیشتری از جمعیت‌شان خواهند داشت و با توجه به اینکه جمعیت کوبا ۸میلیون نفر و ما ۸۰میلیون نفریم، طبق قرارداد اگر نیاز باشد، می‌توانیم به‌صورت همزمان، از محصولات آنها هم استفاده می‌کنیم.[۲] قبلاً محرز مدعی شده بود:

«مرحله سوم واکسن کوبایی را به برخی افراد در ایران تزریق کردند و بعد قرار بود یک پروژه مشترک باشد که بعد سفیر این کشور اعلام کرده بود ما چنین پروژه‌ای نداریم. برای اینکه خود کشور کوبا به این واکسن دستور «تزریق اضطراری» داد و گفت کشور خودم و کشورهای دیگر آمریکای جنوبی بیشتر نیاز دارند و بنابر این اولویت را به آنها داد و سفیر این برنامه را اعلام کرد و این پروژه مشترک، اگر هم باشد، به تأخیر افتاده و نمی‌تواند خیلی کمک کند"[۱۱]

همایون سامه‌یح نماینده مجلس یازدهم و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس (در ۱۸ تیر ۱۴۰۰) دربارهٔ ادعای کوبا مبنی بر اینکه با ایران واکسن مشترکی نداشته و تنها تعدادی واکسن برای انجام تست بالینی به ایران داده‌است، گفت: اگر واقعاً درست باشد کسانی که مدعی بوده‌اند باید پاسخگو و محاکمه شوند؛ هر کسی در این زمینه بخواهد از روی صلاح یا به هر دلیل دیگری دروغ بگوید، باید جوابگو باشد. ما نمی‌توانیم فقط با دروغ گفتن به مردم، آن‌ها را امیدوار کنیم. آن چیزی که به ما گفتند این است که ما به صورت مشترک با کوبا در حال ساخت واکسن کرونا هستیم.[۱۲] پس از آن ویسنته ورز بنکومو رئیس انستیتو فینلای کوبا در این نشستی خبری به محوریت همکاری‌های مشترک با ایران برای تولید واکسن کرونا اشاره کرده بود و گفته بود: «کرونا سرآغاز همکاری جدید برای تولید واکسن علیه ویروسی ناشناخته با ایران بود و با توجه به تجربه ای که در سالیان گذشته برای پنوموکوک رقم زده بودیم فرصت خوبی بود که از تجربه آن برای واکسن کووید ۱۹ استفاده کنیم.

وی افزود: این همکاری مشترک بر پایه واکسنی است که در کوبا "سوبرانا۲" تولید و نامیده می‌شود و "پاستوکووک" که در ایران تولید و استفاده می‌شود و هدف گذاری این واکسن پیشگیری از بیماری و حتی پیشگیری از انتقال عفونت است.» این سخنان به نوعی پایان جنجال‌های رسانه‌ای بود. .[۱۳]

منابع

  1. واکسن کوبایی ایرانی نامگذاری شد؛ «پاستوکووک» تابناک
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ نیوز، سلامت. «پاسخ به ابهامات شناسنامه واکسن ایرانی - کوبایی». سلامت نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۱.
  3. «بیانیه مشترک انستیتو فینلای کوبا و انستیتو پاستور ایران دربارهٔ واکسن کرونا». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۷-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۱.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «بیانیه مشترک انستیتو فینلای کوبا و انستیتو پاستور ایران دربارهٔ واکسن کرونا». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۷-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۱.
  5. «اثربخشی واکسن پاستوکووک اعلام شد». باشگاه خبرنگاران جوان. ۱۷ مهر ۱۴۰۰.
  6. کرونا حداقل ۳ سال گرفتارمان می‌کند و هر ۶ ماه یکبار باید واکسن بزنیم ایسنا
  7. کارآزمایی بالینی واکسن کرونای ایران و کوبا در اصفهان آغاز شد ایرنا
  8. فاز سوم کارآزمایی بالینی واکسن کرونا انستیتو پاستور ایران و انستیتو فینلای کوبا آغاز شد بایگانی‌شده در ۱ مه ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine وبگاه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
  9. آغاز فاز سوم تست انسانی واکسن ایرانی-کوبایی کرونا با تزریق بر رئیس انستیتو پاستور کشور ایسنا
  10. اتمام تزریق دُز دوم واکسن «پاستوکووک» / آغاز مطالعه اثربخشی، ۲ هفته پس از تزریق دوم ایسنا
  11. «روزنامه آفتاب یزد: ادعای جنجالی مینو محرز دربارهٔ واکسن مشترک ایران و کوبا». www.pishkhan.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۱.
  12. و سلامت-84417456-وعده-وزارت-بهداشت-در-انجام-واکسیناسیون-عملی-نشده-است-میزان-واردات-واکسن-اصلا-تامین-کننده-نیست «وعده وزارت بهداشت در انجام واکسیناسیون عملی نشده‌است/ میزان واردات واکسن اصلاً تامین‌کننده نیست» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). خبرگزاری ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۲۰.
  13. «واکسن پاستوکووک برای کودکان زیر ۱۸ سال ایمنی دارد». خبرگزاری ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.

پیوند به بیرون