پرش به محتوا

همه‌پرسی قانون اساسی جمهوری آذربایجان (۲۰۱۶)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

همه‌پرسی قانون اساسی در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۶ برابر با ۵ مهر ۱۳۹۵ در جمهوری آذربایجان برگزار شد. پرسشِ این همه‌پرسی دربارهٔ اصلاح ۲۳ ماده و افزودن ۶ ماده به قانون اساسی بود و هر کس می‌توانست به تک تک آن‌ها رأی دهد.[۱]

از جمعیت حدود ۱۰ میلیونی جمهوری آذربایجان ۵٬۰۹۳٬۲۸۹ نفر واجد رأی دادن بودند. برای این انتخابات ۵٬۶۲۷ صندوق در حوزه‌های انتخاباتی داخل این کشور و ۳۸ حوزه انتخاباتی برای شهروندان مقیم خارج از کشور در نظر گرفته شده بود. ۵۳٬۰۰۰ ناظر محلی این همه‌پرسی را پایش کردند. همچنین ۱۱۷ ناظر بین‌المللی از ۳۳ کشور جهان در این انتخابات حضور داشتند. همه‌پرسی از ساعت ۸ تا ۱۹ به وقت باکو برگزار شد.[۲]

این سومین همه‌پرسی در تاریخ جمهوری آذربایجان بود. برای مشروعیت آن کافی بود که ۲۵ درصد از واجدین شرایط در آن شرکت کنند.[۳] خبرگزاری ترند آذربایجان در پایان ساعت همه‌پرسی اعلام کرد مشارکت ۶۹٫۷٪ بوده است.[۴] نتایج این همه‌پرسی ۲۱ اکتبر (۳۰ مهر) اعلام شد.

پیش‌زمینه

[ویرایش]

الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۶ دستوری مبنی بر ایجاد اصلاحات بر مواد مختلف قانون اساسی صادر کرد. دادگاه قانون اساسی این اصلاحات را بررسی کرد و در ۲۵ ژوئیه آن‌ها را تأیید نمود.[۱] الهام علی‌اف در ۲۶ ژوئیه بنابر اصول ۱۵۲ و ۱۵۳ قانون اساسی آذربایجان، فرمان برگزاری همه‌پرسی را صادر کرد.[۱]

در فوریه ۲۰۰۹ الهام علی‌اف در همه‌پرسی دیگری توانسته بود محدودیت دو دوره ریاست‌جمهوری را حذف کند.

مفاد تغییرات پیشنهادی

[ویرایش]
  • افزایش طول دوران ریاست جمهوری از ۵ سال به ۷ سال
  • ایجاد سمت‌های معاون اول و معاونین ریاست‌جمهوری
  • حذف محدودیت سنی برای نامزدی ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس
  • نحوه و شرایط انحلال مجلس ملی از سوی رئیس‌جمهوری
  • حق انعقاد قراردادهای بین‌المللی و بین دولتی برای رئیس‌جمهور
  • تعیین صلاحیت و مسئولیت شوراهای شهری

در پی اعلام برگزاری همه‌پرسی برخی فعالان مدنی و گروه‌های مخالف الهام علی‌اف از تصویب این تغییرات ابراز نگرانی کردند. شورای اروپا و سازمان عفو بین‌الملل این تغییرات را خطری برای آزادی و دموکراسی دانستند.[۵]

مخالفان بر این باورند که با توجه به این که الهام علی‌اف پس از پدرش حیدر علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان شد، حالا وی قصد دارد ریاست‌جمهوری را به امری موروثی تبدیل نماید. دولت جمهوری آذربایجان تمام اتهامات را رد کرده و اعلام کرد که تمام تغییرات به منظور سرعت‌بخشی به اصلاحات اقتصادی، افزایش بهره‌وری دولت و کاهش مقررات دست و پاگیر است.[۶]

افزایش دوران ریاست‌جمهوری در جمهوری آذربایجان در حالی به رأی گذاشته شد که در ۲۴ شهریور مجلس ترکمنستان به پیشنهاد شورای بزرگان این کشور قانون اساسی را به منظور افزایش دوره ریاست‌جمهوری از ۵ به ۷ سال و حذف محدودیت سن رئیس‌جمهور اصلاح کرده بود.[۷]

نتایج

[ویرایش]
اصلاحیه موافقان مخالفان باطله/
سفید
مجموع نام‌نویسی‌شده‌ها مشارکت
آرا ٪ آرا ٪
۱۳٬۱۱۳٬۷۵۴۹۰٫۶۸۳۱۹٬۸۸۸۹٫۳۲۲۳۷٬۶۳۲۳٬۶۷۱٬۲۷۴۵٬۲۶۷٬۱۱۱۶۹٫۷۰
۲۳٬۱۱۹٬۲۳۵۹۰٫۷۷۳۱۷٬۱۲۹۹٫۲۳۲۳۴٬۹۱۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۳۳٬۱۲۲٬۰۷۲۹۰٫۸۶۳۱۴٬۰۰۳۹٫۱۴۲۳۵٬۱۹۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۴۳٬۱۳۲٬۷۸۸۹۰٫۹۹۳۱۰٬۳۵۵۹٫۰۱۲۲۸٬۱۳۱۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۵۳٬۱۳۱٬۴۶۱۹۱٫۰۹۳۰۶٬۲۴۸۸٫۹۱۲۳۳٬۵۶۵۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۶۳٬۱۳۵٬۶۶۹۹۱٫۰۲۳۰۹٬۲۸۵۸٫۹۸۲۲۶٬۳۲۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۷۳٬۲۰۲٬۱۱۲۹۲٫۱۹۲۷۱٬۱۲۸۷٫۸۱۱۹۸٬۰۳۴۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۸۳٬۰۹۷٬۴۰۰۹۰٫۴۳۳۲۷٬۸۷۴۹٫۵۷۲۴۶٬۰۰۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۹۳٬۱۹۷٬۰۵۰۹۲٫۱۳۲۷۲٬۹۲۱۷٫۸۷۲۰۱٬۳۰۳۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۰۳٬۲۰۴٬۷۳۹۹۲٫۲۰۲۷۱٬۰۴۸۷٫۸۰۱۹۵٬۴۸۷۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۱۳٬۲۰۳٬۳۲۹۹۲٫۲۲۲۷۰٬۳۰۱۷٫۷۸۱۹۷٬۶۴۴۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۲۳٬۲۰۷٬۴۰۶۹۲٫۲۵۲۶۹٬۵۴۱۷٫۷۵۱۹۴٬۳۲۷۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۳۳٬۱۶۱٬۶۴۴۹۱٫۶۳۲۸۸٬۷۳۵۸٫۳۷۲۲۰٬۸۹۵۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۴۳٬۰۶۵٬۸۴۰۸۹٫۸۷۳۴۵٬۶۰۸۱۰٫۱۳۲۵۹٬۸۲۶۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۵۳٬۰۵۶٬۶۱۹۸۹٫۷۱۳۵۰٬۴۲۶۱۰٫۲۹۲۶۴٬۲۲۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۶۳٬۲۰۳٬۸۵۷۹۲٫۲۴۲۶۹٬۶۳۰۷٫۷۶۱۹۷٬۷۸۷۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۷۳٬۲۳۸٬۶۰۹۹۲٫۸۶۲۴۸٬۸۶۴۷٫۱۴۱۸۳٬۸۰۱۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۸۳٬۲۰۰٬۵۰۸۹۲٫۲۳۲۶۹٬۷۷۷۷٫۷۷۲۰۰٬۹۸۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۱۹۳٬۲۰۶٬۷۸۲۹۲٫۲۹۲۶۸٬۰۸۶۷٫۷۱۱۹۶٬۴۰۶۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۲۰۳٬۳۳۹٬۴۴۱۹۴٫۸۲۱۸۲٬۳۲۴۵٫۱۸۱۴۹٬۵۰۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۲۱۳٬۳۴۶٬۵۱۶۹۴٫۹۶۱۷۷٬۶۳۸۵٫۰۴۱۴۷٬۱۲۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۲۲۳٬۲۷۷٬۹۵۵۹۳٫۷۸۲۱۷٬۴۱۹۶٫۲۲۱۷۵٬۹۰۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۲۳۳٬۲۲۱٬۰۷۷۹۲٫۶۴۲۵۵٬۸۲۴۷٫۳۶۱۹۴٬۳۷۳۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۲۴۳٬۲۲۱٬۹۰۸۹۲٫۶۳۲۵۶٬۱۹۰۷٫۳۷۱۹۳٬۱۷۶۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰
۲۵۳٬۲۲۳٬۲۴۴۹۲٫۶۵۲۵۵٬۸۶۳۷٫۳۵۱۹۱٬۲۱۸۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸
۲۶۳٬۲۲۵٬۸۲۲۹۲٫۷۱۲۵۳٬۷۲۹۷٫۲۹۱۹۰٬۷۷۴۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸
۲۷۳٬۲۳۱٬۰۵۵۹۲٫۸۵۲۴۸٬۷۱۷۷٫۱۵۱۹۰٬۵۵۳۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸
۲۸۳٬۰۹۰٬۹۱۳۹۰٫۲۵۳۳۳٬۸۹۷۹٫۷۵۲۴۵٬۵۱۵۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸
۲۹۳٬۱۰۱٬۱۵۷۹۰٫۳۹۳۲۹٬۵۳۹۹٫۶۱۲۳۹٬۶۲۹۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸
منبع: مرکز اطلاعات

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 3 Azerbaijan, 26 September 2016: Composition of the Armed Forces Direct Democracy (آلمانی)
  2. «آغاز همه پرسی اصلاح قانون اساسی در جمهوری آذربایجان». ایرنا. دریافت‌شده در ۶ مهر ۱۳۹۵.
  3. «همه‌پرسی جمهوری آذربایجان برای اصلاح قانون اساسی و افزایش دوره ریاست جمهوری». ایسنا. دریافت‌شده در ۶ مهر ۱۳۹۵.
  4. «Referendum in Azerbaijan: Voter turnout at 69.7% as of 19:00». Trend news agency. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۶ مهر ۱۳۹۵.
  5. «همه پرسی تغییر قانون اساسی در آذربایجان جهت افزایش اختیارات رئیس جمهور». یورونیوز. دریافت‌شده در ۶ مهر ۱۳۹۵.
  6. «Azerbaijan holds referendum on presidential term extension». واشنگتن پست. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۷ مهر ۱۳۹۵.
  7. «دوره ریاست جمهوری ترکمنستان افزایش و محدودیت سنی تصدی آن لغو شد». خبرگزاری مهر. دریافت‌شده در ۶ مهر ۱۳۹۵.