نشانه‌های سجاوندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نشانه‌های سَجاوَندی یا نشانه‌های سَگاوَندی یا نشانه‌های نقطه‌گذاری نشانه‌هایی هستند که برای روشن کردن معنی و مشخص کردن آغاز و انجام عبارت‌ها و جمله‌ها و بندها در نگارش به‌کار می‌رود.

این نشانه‌ها، که نشانه‌های نوشتاری هم نامیده می‌شوند، نشانه‌هایی هستند که برای آسان‌تر خواندن یک نوشته، بیان یک احساس، فرمول‌نویسی در ریاضیات و غیره یا ایجاد دگرگونی در تلفظ واژه‌ها به‌کار می‌روند.

تاریخچه[ویرایش]

در قدیمی‌ترین متن‌هایی که در دست است، اثری از نشانه‌های سَگاوندی دیده نمی‌شود. در متن‌های باستانیِ یونانی و رومی، برخی نمونه‌های نشانه‌گذاری، مانند «دو نقطه روی هم»، دیده می‌شود. قرآن‌های نخستین بدون نشانهٔ سَگاوندی نوشته می‌شد.

محمدبن ابی‌یزید طیفور ملقب به شمس‌الدین و مکنی به ابوالفضل السَجاوندی القاری[۱] در قرن ششم ه. ق، برای راهنمایی قاریان، نخستین نشانه‌ها را در نگارش قرآن به‌کار برد.[۲][۳] واژهٔ سَگاوَندی (فارسی‌شدهٔ آن: سَجاوَندی) از نام ابوالفضل سجاوندی (نخستین کسی که نشانه‌های وقف را برای راهنمایی درست خواندن قرآن به‌کار برد)[۴] گرفته شده‌است. (لغت‌نامهٔ دهخدا: سَگاوند شهری است در دامنهٔ کوهی به همین نام نزدیکِ سیستان که فارسی‌شدهٔ آن سَجاوند است).

با اختراع چاپ، گرایش به استاندارد کردن نشانه‌گذاری متن‌ها بیشتر شد. آلدوس مانوتیوس و نوه‌اش نخستین کوشش‌ها را در استاندارد کردن نشانه‌گذاری متن‌ها انجام دادند.

کاربرد علامت سوال «؟» و کاما «،» و بسیاری از علائم دیگر در رسم الخط عربی و فارسی و اردو امری جدید است و سابقه تاریخی زیادی ندارد.

فهرست نشانه‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • همایون‌فرد، مهسا، نشانه‌گذاری و اهمیت آن در نگارش، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸
  • فاریابی، پویا، روش املای زبان دری، پذیرفتهٔ اتحادیهٔ نویسندگان ج.د.ا. (جمهوری دموکراتیک افغانستان)، کابل: ۱۳۶۳
  1. «بررسی امپراطوری غور و تمدن اسلامی در این دوره». بازبینی‌شده در 2017-02-21. 
  2. “معنی سجاوندی | لغت‌نامه دهخدا”. Retrieved 2017-02-09. 
  3. افشاری، رحمان. ویرگول گذاری و مبانی نظری آن. Ketab.com. شابک ‎۹۷۸۶۰۰۶۳۹۵۱۳۵. 
  4. http://www.ensani.ir/storage/Files/20101201175324-258.pdf