معنی‌داری آماری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

در آزمون فرض آماری،[۱][۲] یک نتیجه موقعی معنی‌دار آماری[۳] (به انگلیسی: statistical significance) است که احتمال رخدادش در موقع فرض صفر بسیار کم باشد.[۴][۵]

هر گاه احتمال وقوع اتفاقی به صورت تصادفی بسیار اندک بوده باشد و به عبارت دیگر به احتمال زیاد دارای دلیلی غیر از شانس بوده‌است، آن را به لحاظ آماری معنادار گویند. «تفاوت معنادار آماری» به معنای وجود اختلاف زیاد یا مهم بین دو نمونه آماری نیست.

عبارت «از نظر آماری معنادار» معیاری است که به ما کمک می‌کند دریابیم آیا همبستگی بین دو عامل واقعاً قابل اعتماد است یا صرفاً به علت تصادف بوده است. اگر شما سکه‌ای را سه بار به هوا بیاندازید و هر سه بار شیر بیاید این به احتمال زیاد یک تصادف بوده است. اما اگر شما سکه‌ای را صد بار به هوا بیاندازید و هر صد بار شیر بیاید، شما می‌توانید تا حدی مطمئن باشید که دو روی سکه شیر است. در این شرایط می‌گوییم رابطهٔ اول از نظر آماری «معنادار» نبوده است، اما رابطهٔ دوم از نظر آماری «معنادار» است- به عبارت دیگر این احتمالات نشان می‌دهد که همبستگی مورد نظر واقعی است، یا صرفاً ناشی از تصادف نبوده است.[۶]

زمانی یک رابطه از نظر آماری «معنادار» خوانده می‌شود که به احتمال کمتر از 5% رابطهٔ مورد نظر ناشی از تصادف بوده باشد. معنی‌ این گفته این است که اگر پژوهش تکرار شود، به احتمال 95% به همان نتیجهٔ قبلی خواهد انجامید. تعیین عدد 95% دلبخواهی است؛ و استانداردی است که ما انتخاب کرده‌ایم. یک نقطهٔ قراردادی دیگر که اهمیت دارد نقطهٔ 99% است. وقتی نتیجهٔ یک آزمایش همبستگی 99% باشد، گفته می‌شود که نتیجه از نظر آماری شدیداً معنادار است.[۶]

اشتباهات رایج[ویرایش]

یک اشتباه رایج در مورد معناداری آماری این است که گاه حتی در نوشته‌های علمی وجود تفاوت معنی‌دار آماری به معنای وجود تفاوتی بزرگ یا مهم تلقی می‌شود[۷]. در حالی که تفاوتی ناچیز (و احتمالاً کاملاً بدون اهمیت در عمل) برای دو جمعیت آماری بزرگ می‌تواند به معنای تفاوت معنادار آماری باشد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منبع[ویرایش]

  1. Sirkin, R. Mark (2005). "Two-sample t tests". Statistics for the Social Sciences (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, Inc. pp. 271–316. ISBN 978-1-412-90546-6.
  2. Borror, Connie M. (2009). "Statistical decision making". The Certified Quality Engineer Handbook (3rd ed.). Milwaukee, WI: ASQ Quality Press. pp. 418–472. ISBN 978-0-873-89745-7.
  3. «معنی‌داری آماری» [آمار] هم‌ارزِ «statistical significance»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. دفتر دوازدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۶۶-۸ (ذیل سرواژهٔ معنی‌داری آماری)
  4. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Myers et al-p65 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  5. "A Primer on Statistical Significance". Math Vault. 2017-04-30. Retrieved 2019-11-11.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ پروتئین حیوانی- اثر کالین کمبل، توماس کمبل، ترجمهٔ آرش حسینیان- نشر اینترنتی پاد- تحت مجوز توزیع و تکثیر اشتراکی- چاپ اول 1391- ص 65
  7. Ziliak, Stephen T. and Deirde N. McCloskey. "Size Matters: The Standard Error of Regressions in the American Economic Review" (August 2004). [۱] بایگانی‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine