مسعده (اسرائیل)
מצדה | |
 عکس هوایی از مسعده | |
  موقعیت در اسرائیل | |
| مکان | استان جنوب (اسرائیل), اسرائیل |
|---|---|
| منطقه | یهودیه |
| گونه | بارو و استحکامات |
| تاریخ | |
| سازنده | الکساندر یانائوس |
| ساختهشده | قرن اول قبل از میلاد |
| رویدادها | محاصره ماسادا |
| اطلاعات بیشتر | |
| تاریخهای کاوش | ۱۹۶۳–۱۹۶۵ |
| باستانشناسان | یگالین یادین |
| وبگاه | |
| نام رسمی | Masada |
| گونه | فرهنگی |
| معیار | ii, iii, vi |
| تاریخ ثبت | ۲۰۰۱ ۲۵ام (کمیته میراث جهانی یونسکو) |
| شماره ثبت | 1040 |
| Region | فهرست میراث جهانی در غرب آسیا |
مسعده ویا مسادا (به انگلیسی: Masada) مجموعهای از استحکامات و باروهای دفاعی در استان جنوبی اسرائیل است که بر روی یک تختتپه مشرف بر دریای مرده در بیابان یهودیه قرار دارد. این قلعه جزء میراث جهانی یونسکو در اسرائیل میباشد. این مجموعه متعلق به سده اول پیش از میلاد است.[۱]
مهمترین آثار باقیمانده در این محوطه به دوران حکومت هیرود بزرگ، پادشاه یهودیه (تقریباً ۳۷ تا ۴ پیش از میلاد)، بازمیگردد؛ کسی که در آغاز سلطنت خود، مسعده (مسادا) را به یک پناهگاه مستحکم در دل بیابان تبدیل کرد. او قلهٔ این دژ را با دیواری دوجداره و برجهایی محصور کرد و انبارهای غذا، یک سامانهٔ پیشرفتهٔ ذخیره و انتقال آب، حمامهای عمومی، و همچنین دو کاخ باشکوه ساخت: یکی در بخش غربی و دیگری بر روی سه تراس در صخرهٔ شمالی. این کاخها همچنان از برجستهترین نمونههای معماری هیرودی به شمار میروند.
شهرت اصلی مسعده (مسادا)به نقش آن در جریان نخستین جنگ های یهود و روم (۶۶ تا ۷۳ میلادی) بازمیگردد؛ زمانی که این دژ به آخرین پناهگاه شورشیان یهودی پس از ویرانی اورشلیم تبدیل شد. گروهی به نام سیکاری ها (Sicarii)، که یک فرقهٔ افراطی به رهبری العازر بن یائیر بودند، در برابر لژیون دهم روم به فرماندهی لوسیوس فلاویوس سیلوا از این مکان دفاع کردند. رومیان با ساخت دیوار محاصره و یک رمپ عظیم خاکی، مسادا را به محاصره درآوردند. بنا بر روایت یوسف فلاوی (ژوزفوس)، هنگامی که دیوارها در سال ۷۳ یا ۷۴ میلادی شکسته شد، رومیان دریافتند که نزدیک به ۱٬۰۰۰ نفر از ساکنان با خودکشی دستهجمعی جان خود را از دست دادهاند—ادعایی که همچنان میان تاریخنگاران محل بحث است. در دوران معاصر، روایت مسعده (مسادا) بهعنوان نماد قهرمانی و مقاومت تفسیر شد و نقش برجستهای در هویت ملی اولیهٔ اسرائیل ایفا کرد.
کاوشهایی که در دههٔ ۱۹۶۰ به رهبری باستانشناس اسرائیلی ایگئال یادین انجام شد، بقایای بهطرز چشمگیری سالم را آشکار کرد؛ از جمله کاخهای هیرود، انبارهای غذا با بقایای خوراکی، حمامهای تطهیر مذهبی (میقوه)، یک کنیسه، نمازخانهای مسیحی، کبوترخانهها ، طومارها و سفالینههایی دارای نامها—که یکی از آنها نام «بن یائیر» را دارد و احتمالاً با روزهای پایانی مدافعان مرتبط است.آثار باقیمانده از محاصرهٔ رومیان، از جمله دیوارها و پایگاههای نظامی اطراف، همچنان قابل مشاهدهاند و از بهترین نمونههای مهندسی نظامی رومی بهشمار میروند. امروزه، مسعده (مسادا) بهعنوان یک میراث جهانی یونسکو شناخته میشود و یکی از محبوبترین جاذبههای گردشگری اسرائیل است،[۲] که سالانه حدود ۷۵۰٬۰۰۰ بازدیدکننده را به خود جذب میکند.[۳]
جغرافیا
[ویرایش | اشتراکگذاری]از نظر زمینشناسی، صخرهٔ مسعده (مسادا) یک هورست محسوب میشود[۴]—یعنی یک بخش بلندشده از پوستهٔ زمین که در میان گسلها بالا آمده است. این فلات بهطور ناگهانی به پرتگاههایی ختم میشود که در شرق حدود ۴۰۰ متر و در غرب حدود ۹۰ متر ارتفاع دارند؛ به همین دلیل، مسیرهای طبیعی دسترسی به این دژ بسیار دشوار و پرپیچوخم هستند. سقف این فلات که شبیه به یک میز سنگی مسطح و به شکل لوزی است، ابعادی در حدود ۵۵۰ متر در ۲۷۰ متر دارد. هیرود بزرگ دیواری به ارتفاع ۴ متر و به طول ۱۳۰۰ متر بهصورت دوجداره (casemate) در اطراف فلات ساخت و آن را با برجهای فراوان تقویت کرد. درون این دژ، انبارهای ذخیرهٔ مواد غذایی، سربازخانهها، زرادخانه، کاخ سلطنتی و مجموعهای از مخازن آب قرار داشتند که ظرفیت آنها حدود ۴۰٬۰۰۰ متر مکعب بود. این مخازن با آب باران پر میشدند و گفته میشود که رواناب حاصل از تنها یک روز بارندگی میتوانست آب کافی برای بیش از ۱٬۰۰۰ نفر به مدت ۲ تا ۳ سال تأمین کند.[۵] سه مسیر باریک و پرپیچوخم از دامنهها به بالا منتهی میشدند که هر یک به دروازههایی مستحکم ختم میشدند.[۶]
تاریخچه
[ویرایش | اشتراکگذاری]تقریباً تمام اطلاعات تاریخی موجود دربارهٔ مسعده (مسادا) از نوشتههای یوسف فلاوی (ژوزفوس)[۷]، مورخ یهودی-رومی سدهٔ اول میلادی، بهدست آمده است. همچنین، در اسناد کشفشده از صحرای یهودیه نیز به مسعده اشاره شده است.[۸]
دژ حسمونی
[ویرایش | اشتراکگذاری]یوسف فلاوی (ژوزفوس) مینویسد که این محل نخستینبار توسط اسکندر یانایوس، یکی از فرمانروایان حسمونی، در سدهٔ نخست پیش از میلاد مستحکمسازی شد.[۷] با این حال، تاکنون هیچگونه بقایای معماری مربوط به دورهٔ حسمونی در جریان کاوشهای باستانشناسی در مسعده شناسایی نشده است.[۹]
یوسف فلاوی (ژوزفوس) همچنین مینویسد که هیرود بزرگ در جریان نبرد قدرت پس از مرگ پدرش آنتیپاتر در سال ۴۳ پیش از میلاد، مسعده (مسادا) را به تصرف خود درآورد.[۷] این دژ توانست در برابر محاصرهٔ آنتیگونوس دوم متیاس، آخرین پادشاه حسمونی که با حمایت اشکانیان حکومت میکرد، مقاومت کند.[۷]
دژ-کاخ هیرودی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بنابر نوشتهٔ یوسف فلاوی (ژوزفوس) ، در فاصلهٔ سالهای ۳۷ تا ۳۱ پیش از میلاد، هیرود بزرگ دژی بزرگ بر فراز فلات مسعده (مسادا) ساخت تا در صورت وقوع شورش، بهعنوان پناهگاهی شخصی از آن استفاده کند. او همچنین دو کاخ باشکوه در آنجا بنا کرد و انبارهایی با ذخیرهٔ غذایی فراوان و پایدار فراهم آورد تا بتواند برای مدت طولانی در برابر هرگونه محاصره یا تهدیدی مقاومت کند.[۱۰]
نخستین جنگ یهود-روم
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سال ۶۶ میلادی، گروهی از شورشیان یهودی به نام سیکاریها با استفاده از نیرنگ، پادگان رومی مستقر در مسعده (مسادا) را شکست دادند.[۷] بر اساس گزارش یوسف فلاوی (ژوزفوس)، سیکاریها یک گروه افراطی و منشعب یهودی بودند که با گروه بزرگتری از یهودیان به نام زیلوت ها(Zealots) — که بار اصلی شورش را به دوش میکشیدند — دشمنی داشتند. یوسف فلاوی (ژوزفوس) گفته است که سیکاریها به روستاهای یهودی اطراف، از جمله عینگدی، حمله کرده و ۷۰۰ زن و کودک را قتلعام کردند.[۷][۱۱][۱۲][۱۳]
در سال ۷۳ میلادی، لوسیوس فلاویوس سیلوا، فرماندار رومی یهودیه، با فرماندهی لژیون دهم رومی (X Fretensis)، مسعده (مسادا) را به محاصره درآورد. [۷]منبعی دیگر زمان این محاصره را ۷۳ یا ۷۴ میلادی ذکر کرده است. [۱۴]لژیون رومی اطراف مسعده (مسادا) را محاصره کرده و دیواری برای محاصره کامل (circumvallation wall) ساخت، سپس رمپ محاصرهای عظیمی در ضلع غربی فلات ایجاد کرد.
.jpg)
بر اساس پژوهشهای زمینشناسی انجامشده توسط دن گیل[۱۵] در اوایل دههٔ ۱۹۹۰، تأیید شد که بخش عمدهای از رمپ ۱۱۴ متری که برای یورش استفاده شد، از یک زبانهٔ طبیعی سنگ بستر تشکیل شده بود که رومیان آن را تقویت و کامل کرده بودند.
رمپ در بهار سال ۷۳ میلادی، پس از احتمالاً دو تا سه ماه محاصره، تکمیل شد و به رومیان این امکان را داد تا در ۱۶ آوریل با استفاده از یک دژکوب، دیوار دژ را شکسته و نفوذ کنند.[۱۶] [۱۷] رومیان در این عملیات از لژیون دهم (X Fretensis)، چندین یگان کمکی و همچنین اسیران جنگی یهودی استفاده کردند—در مجموع حدود ۱۵٬۰۰۰ نفر،[۱۸] که از این میان تخمین زده میشود ۸٬۰۰۰ تا ۹٬۰۰۰ نفر نیروی جنگی فعال بودند، تا مقاومت یهودیان در مسعده را سرکوب کنند.
برجی عظیم برای محاصره همراه با دژکوب ساخته شد و با زحمت فراوان از رمپ تکمیلشده به سوی دژ بالا کشیده شد. بهنوشتهٔ یوسف فلاوی (ژوزفوس)، هنگامی که نیروهای رومی وارد دژ شدند، دریافتند که مدافعان آن تمام ساختمانها را—جز انبارهای مواد غذایی—به آتش کشیده و سپس دست به خودکشی دستهجمعی زده یا یکدیگر را کشتهاند؛ در مجموع ۹۶۰ مرد، زن و کودک جان خود را از دست داده بودند. یوسف فلاوی (ژوزفوس) از دو سخنرانی پرشور به نقل از رهبر سیکاریها یاد میکند که برای قانعکردن یارانش به مرگ خودخواسته ایراد شده بود. تنها دو زن و پنج کودک زنده یافت شدند.[۷]
.jpg)
یوسف فلاوی (ژوزفوس) احتمالاً روایت خود را بر اساس گزارشهای میدانی فرماندهان رومی که به آنها دسترسی داشته، تنظیم کرده است.[۱۹][۲۰]
یوسف فلاوی (ژوزفوس) تنها به یکی از دو کاخی اشاره میکند که امروزه در جریان کاوشها کشف شدهاند، و فقط از یک مورد آتشسوزی یاد میکند، در حالی که بسیاری از ساختمانها آثار سوختگی نشان میدهند. او همچنین ادعا میکند که ۹۶۰ نفر کشته شدند، در حالی که تا کنون بقایای حداکثر ۲۸ نفر در محل یافت شده است.[۲۱][۲۲] با این حال، برخی جزئیاتی که یوسف فلاوی (ژوزفوس) ارائه داده صحیح بودهاند—برای نمونه، او به حمامهایی که در آنجا ساخته شدهاند اشاره میکند، همچنین ذکر میکند که کف برخی ساختمانها با سنگهایی به رنگهای مختلف فرش شده بودند و اینکه چالههای زیادی در دل سنگ بستر برای استفاده بهعنوان مخزن آب (سیسترن) حفر شده بودند. ایگئال یادین، باستانشناس معروف، در جریان کاوشها، کفپوشهای موزائیکی نیمهسالمی یافت که با این توصیفها مطابقت دارند.[۲۳]
کاوش میدانی
[ویرایش | اشتراکگذاری]شناسایی و کاوشهای اولیه
[ویرایش | اشتراکگذاری]محوطهٔ مسعده (مسادا) در سال ۱۸۳۸ توسط دو آمریکایی، ادوارد رابینسون و الی اسمیت، شناسایی شد. در سال ۱۸۴۲، ساموئل و. وولکات (مبلّغ آمریکایی) و دبلیو. تیپینگ (نقاش انگلیسی) نخستین افراد مدرن بودند که به قلهٔ مسعده (مسادا) صعود کردند. [۲۴]در دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، شماریا گوتمن چندین بار از این محوطه بازدید کرد و در سال ۱۹۵۹ نخستین کاوش مقدماتی را در مسعده (مسادا) انجام داد.
هیئت کاوش ایگئال یادین
[ویرایش | اشتراکگذاری]مسعده (مسادا) در فاصلهٔ سالهای ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۵ بهطور گستردهای مورد کاوش باستانشناسی قرار گرفت؛ این کاوشها به رهبری ایگئال یادین، باستانشناس برجستهٔ اسرائیلی و رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل انجام شد.
بهدلیل دور بودن از سکونتگاههای انسانی و قرار داشتن در اقلیمی خشک و بیابانی، محوطهٔ مسعده (مسادا) تا مدت نزدیک به دو هزار سال تقریباً دستنخورده باقی ماند و از تأثیرات مخرب انسانی یا طبیعی در امان بود.
.jpg)
بسیاری از ساختمانهای باستانی در مسادا بر پایهٔ بقایای باقیماندهشان مرمت و بازسازی شدهاند، از جمله نقاشیهای دیواری دو کاخ اصلی هیرود و همچنین حمامهای عمومی به سبک رومی که او ساخته بود. افزون بر این، کنیسه، انبارهای مواد غذایی، و خانههای شورشیان یهودی نیز شناسایی و بازسازی شدهاند.
مخازن آب (سیسترنها) که در حدود دو سوم ارتفاع صخره قرار دارند، با استفاده از یک سامانهٔ پیچیده از کانالها، آب وادیهای اطراف را جمعآوری میکردند. این سیستم مهندسی پیشرفته توضیح میدهد که چگونه شورشیان توانستند برای مدت طولانی آب کافی ذخیره و حفظ کنند.
رمپ حملهٔ رومیان هنوز در سوی غربی مسعده (مسادا) پابرجاست و امروزه میتوان آن را بهصورت پیاده بالا رفت. دیوار محاصرهای به ارتفاع حدود یک متر که رومیان به دور مسعده (مسادا) کشیدند، همچنان قابل مشاهده است و در بیرون این دیوار، هشت اردوگاه محاصرهٔ رومی نیز دیده میشود. تأسیسات محاصرهٔ رومیان در مسعده (مسادا)—بهویژه رمپ حمله—از بهترین و سالمترین نمونههای باقیماندهٔ مهندسی نظامی رومی در جهان باستان بهشمار میروند و همین موضوع از دلایل اصلی ثبت مسعده (مسادا)در فهرست میراث جهانی یونسکو بوده است.
یافتههای کتیبهای
[ویرایش | اشتراکگذاری]در داخل کنیسه، قطعهای سفالنوشته با عبارت "מעשר כוהן" (ma'aser cohen، ده یک برای کاهن) یافت شد، همچنین قطعاتی از دو طومار: بخشهایی از کتاب تثنیه و کتاب حزقیال، از جمله رؤیای «استخوانهای خشکشده» (تثنیه ۳۳–۳۴ و حزقیال ۳۵–۳۸)، که در گودالهایی پنهانشده در زیر کف اتاقی کوچک درون کنیسه کشف شدند. در مکانهای دیگر، قطعاتی از کتابهای پیدایش، لاویان، مزامیر، و حکمت یشوع بن سیراخ، همچنین سرودهای قربانیهای شبات نیز یافت شد.
در محوطهای در مقابل کاخ شمالی، ۱۱ قطعه سفالنوشتهٔ کوچککشف شد که هر یک نامی منفرد را بر خود داشتند. یکی از آنها عبارت "בן יאיר" (بن یائیر) را نشان میدهد که احتمالاً مخفف نام العازر بن یائیر، فرمانده دژ، بوده است. ده نام دیگر ممکن است متعلق به افرادی باشند که به قید قرعه برگزیده شدند تا دیگران را بکشند و سپس خود نیز خودکشی کنند—چنانکه در روایت یوسف فلاوی (ژوزفوس) آمده است.
بقایای انسانی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بقایای اسکلتهای مربوط به حداکثر ۲۸ نفر در محوطهٔ مسادا کشف شده است؛[۲۵] که با احتساب یک جنین،[۲۶] این تعداد ممکن است به ۲۹ نفر برسد. از این میان، بقایای ۲۵ فرد در غاری در بیرون و پایینتر از دیوار جنوبی دژ یافت شدند. همچنین، بقایای دو مرد و یک زن در حمام کاخ شمالی کشف شدهاند.[۲۷]
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراکگذاری]نگارخانه
[ویرایش | اشتراکگذاری]
_-_Masada_(1).jpg)
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Masada». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی.
- ↑ http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3698864,00.html
- ↑ https://www.haaretz.com/israel-news/travel/.premium.MAGAZINE-nature-reserves-spot-booking-reveals-israelis-can-actually-plan-ahead-1.9126739
- ↑ http://www.nature.com/ng/journal/vaop/ncurrent/extref/ng.3611-S1.pdf
- ↑ "Masada". www.history.com. March 4, 2019.
- ↑ Masada desert fortress. (1991). Retrieved January 26, 2023, from https://www.jewishvirtuallibrary.org/masada-desert-fortress
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Murphy-O'Connor, Jerome; Cunliffe, Barry (2008). The Holy Land. Oxford Archaeological Guides (5th ed.). Oxford University Press. pp. 378–381. ISBN 978-0-19-923666-4.
- ↑ Eshel, Hanan; Zissu, Boaz (2019). The Bar Kokhba Revolt (1 ed.). Jerusalem: Yad Izhak Ben-Zvi. pp. 154–157. ISBN 978-965-217-429-1.
- ↑ Negev, Avraham; Gibson, Shimon, eds. (2001). "Masada". Archaeological Encyclopedia of the Holy Land (snippet view). New York and London: Continuum. pp. 320–325. ISBN 0-8264-1316-1. Retrieved 26 July 2021.
- ↑ Cohen, Shaye. "Roman Domination: The Jewish Revolt and the Destruction of the Second Temple," in Ancient Israel, ed. Hershel Shanks. (Biblical Archaeology Society, 1999), pp. 269–273.
- ↑ http://www.gutenberg.org/files/2850/2850-h/2850-h.htm#link42HCH0007
- ↑ «Flavius Josephus, De bello Judaico libri vii, *flaui/ou *)iwsh/pou i(stori/a *)ioudai+kou= pole/mou pro\s *(rwmai/ous bibli/on d., Whiston chapter 7, Whiston section 2». www.perseus.tufts.edu. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ https://www.independent.co.uk/news/world/ancient-battle-divides-israel-as-masada-myth-unravels-1275878.html
- ↑ H. M. Cotton (1989). "The date of the fall of Masada: the evidence of the Masada papyri". Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. 78: 157–162.
- ↑ Gill, Dan. "A natural spur at Masada", Nature 364, pp. 569–570 (12 August 1993); doi:10.1038/364569a0
- ↑ Duncan B. Campbell, "Capturing a desert fortress: Flavius Silva and the siege of Masada", Ancient Warfare Vol. IV, no. 2 (Spring 2010), pp. 28–35. The dating is explained on pp. 29 and 32.
- ↑ UNESCO World Heritage Centre (2001-12-13). "Masada – UNESCO World Heritage Centre". Whc.unesco.org. Retrieved 2013-07-20.
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-78096-183-5
- ↑ Stiebel, Guy D. (2007). "Masada". In Berenbaum, Michael; Skolnik, Fred (eds.). Encyclopaedia Judaica. Vol. 13 (2nd ed.). Detroit: Macmillan Reference. pp. 593–599. ISBN 978-0-02-866097-4 – via Gale Virtual Reference Library.
- ↑ Nachman, Ben-Yehuda (1996). Masada Myth: Collective Memory and Mythmaking in Israel. University of Wisconsin Press. p. 48. ISBN 978-0-299-14833-1.
- ↑ https://books.google.com/books?id=GkOIQ9JgR-cC&q=Massada+suicide&pg=PA215
- ↑ Joe Zias (2000). "Human Skeletal Remains from the Southern cave at Masada and the Question of Ethnicity". In L. Schiffman, J. VanderKam and M. Emanuel (ed.). The Dead Sea scrolls fifty years after their discovery. Jerusalem: Israel Exploration Society. pp. 732–738.
- ↑ https://aeon.co/essays/decoding-the-ancient-tale-of-mass-suicide-in-the-judaean-desert
- ↑ My Promised Land, Ari Shavit, 2013, p. 80.
- ↑ Joe Zias (2000). "Human Skeletal Remains from the Southern cave at Masada and the Question of Ethnicity". In L. Schiffman, J. VanderKam and M. Emanuel (ed.). The Dead Sea scrolls fifty years after their discovery. Jerusalem: Israel Exploration Society. pp. 732–738.
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/James_D._Tabor
- ↑ Joseph (Joe) Zias and Azriel Gorski, Capturing a Beautiful Woman at Masada, Near Eastern Archaeology (NEA) (69:1), 2006, pp. 45–48.
- میراث جهانی در اسرائیل
- ماسادا
- بنیانگذاریهای دهه ۳۰ (پیش از میلاد)
- موزههای باستانی در اسرائیل
- محوطههای باستانشناختی در اسرائیل
- ساختمانها و سازهها در استان جنوب (اسرائیل)
- باروها در اسرائیل
- محوطههای تاریخی در اسرائیل
- موزهها در استان جنوب (اسرائیل)
- پارکهای ملی اسرائیل
- مناطق حفاظتشده استان جنوب (اسرائیل)
- انحلالهای دهه ۷۰ (میلادی) در امپراتوری روم
- نبردهای سده ۱ (میلادی)
- بیابان یهودیه