مسافران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مسافران
کارگردان بهرام بیضایی
نویسنده بهرام بیضایی
بازیگران جمیله شیخی
مژده شمسایی
هما روستا
فاطمه معتمد آریا
محبوبه بیات
فرخ‌لقا هوشمند
نیکو خردمند
جمشید اسماعیل خانی
آتیلا پسیانی
حمید امجد
مجید مظفری
عنایت بخشی
جهانگیر فروهر
هرمز هدایت
مهتاب نصیرپور
موسیقی بابک بیات
فیلم‌برداری مهرداد فخیمی
تدوین بهرام بیضایی
تاریخ‌های انتشار
۱۳۷۰
مدت زمان
۹۸ دقیقه
کشور ایران
زبان فارسی

مسافران فیلمی است به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی که سال ۱۳۶۹ (اواخر سال) و ۱۳۷۰ ساخته شد. بیضایی تا ۱۰ سال پس از مسافران فیلم بلند نساخت.

از فیلمنامه تا فیلم[ویرایش]

طرح فیلمنامه را بیضایی سال ۱۳۵۴ نگاشت.[۱] سال ۱۳۶۸ فیلمنامه مسافران را نوشت[۲] که بهار ۱۳۷۱ در انتشارات روشنگران چاپ شد.[۳] پایان سال ۱۳۶۹ کارگردانی فیلم آغاز شد و سال بعد پایان گرفت و تدوین شد. سال ۱۳۷۱ نمایش فیلم دچار مشکل شد و بیضایی نامه‌ای در اعتراض نوشت.[۴]

خلاصه داستان[ویرایش]

مهتاب، خواهر ماهرخ به همراه شوهر و دو فرزندش از شمال به طرف تهران حرکت می‌کند تا آینه موروثی نوعروس خانواده را به مراسم ازدواج خواهرش برساند. در راه زنی روستایی با ایشان همسفر می‌شود، اما همگی در تصادف با یک نفتکش جان می‌سپارند. خبر به خانواده می‌رسد و عروسی به سوگواری تبدیل می‌شود. گزارش‌های پلیس اگرچه صحت تصادف و کشته شدن مسافران را نشان می‌دهد، نشانی از آینهٔ موروثی پیدا نمی‌شود. در حالی‌ که همه اعضای خانواده مرگ مسافران را پذیرفته‌اند خانم بزرگ دل به عزا نمی‌سپارد و انتظار می‌کشد تا مهتاب با آینه نوعروس از راه برسد. بر خلاف نظر خانم بزرگ مراسم عزا برگزار می‌شود و نزدیکانِ کشتگان، رانندهٔ نفتکش و شاگردش، مأموران و دیگران در مراسم شرکت می‌کنند. اما ماهرخ با حالی پریشان با لباس سفید عروسی حاضر می‌شود. میان واکنش‌های متفاوت حاضران ناگهان مهتاب و دیگر مردگان با آینهٔ موروثی از راه می‌رسند. بازتاب نور در آینه محفل آنان را غرق در روشنایی می‌کند. مهتاب آینه را به ماهرخ می‌سپارد تا مراسم عروسی برگزار شود.

گروه سازنده[ویرایش]

بازیگران[ویرایش]

بازیگر نقش
مژده شمسائی ماهرخ
جمیله شیخی خانم بزرگ
هما روستا مهتاب
مجید مظفری ماهو
فاطمه معتمدآریا مستان
فرّخ‌لقا هوشمند مونس
باقر صحرارودی کدیور
محمدتقی شریفی ابراهیم
هرمز هدایت حشمت
ارسلان یزدانی کیوان
بهادر ابراهیمی کیهان
جمشید اسماعیل‌خانی حکمت
محبوبه بیات همدم
ساناز و سولماز بقائی دخترانشان
غلامرضا طباطبائی یونس برهانی
نیکو خردمند بهجت برهانی
حمید امجد رهی
پریسا بیضائی رها
آتیلا پسیانی ستوان فلاحی
جمشید لایق سرگرد نقوی
آتش تقی‌پور صفر مولوی
شهین علیزاده مولود مولوی
هومن کدخدائی پسرانشان
محمود نمدی پسرانشان
محمدرضا حسن‌پور پسرانشان
لادن و لاله و فرح اعتمادپور دخترانشان
کریم اکبری مبارکه شعبان سبحانی
فاطمه نقوی زرین‌کلای سبحانی
فرج‌الله گل‌سفیدی برادر شعبان
حسن جهان‌بین برادر زرین‌کلا
عنایت بخشی الله‌قلی یاوری
فهیمه رحیم‌نیا همسرش اعظم
اسماعیل پوررضا مچول حیدرپور
مهتاب نصیرپور همسرش عفّت
رضا غفوری همکاران صنفی رانندگان
محسن فخاری همکاران صنفی رانندگان
رضا سمساری همکاران صنفی رانندگان
مرتضی خیرخواه رنگ‌کاران
ابراهیم هانیبال رنگ‌کاران
بهمن مدنی رنگ‌کاران
جهانگیر فروهر سمسار
مسعود تکاور شاگردش
محمد پورستار نامه‌بر
نادر غازی‌بیات پزشک
فرزانه نشاط‌خواه خانم پزشک
رضا منوچهری نماینده شرکت حمل و نقل
علیرضا حبیب‌پور پاسبان
رضا درخشان تصویربردار ویدئو
سیامک زمردی عکاس خبری
علی‌اصغر گرمسیری بزرگان خانواده
فواد آیتی بزرگان خانواده
حسن سیدی بزرگان خانواده
ژاله شعاری مهمانان
هوشنگ قوانلو مهمانان
فریبرز عرب‌نیا مهمانان
علی‌اکبر جانبخش مهمانان
محمدحسین وکیلی مهمانان
ساحره متین مهمانان
وجیهه لقمانی مهمانان
علی عباسی مهمانان
اکبر قدمی مهمانان
پریماه شاهین‌مقدم مهمانان
خسرو پیمان مهمانان
حمیدرضا هدایتی مهمانان
کاظم شیرین‌سخن مهمانان
حسنعلی پیرمحمدی مهمانان
اختر راستکار مهمانان
ام‌البنین تمجیدی مهمانان
کاظم شعبانی مهمانان
رحمان مقدم مهمانان

فیلم‌های دیگر[ویرایش]

بهرام بیضایی در سخنرانی‌ای به تاریخ ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ در دانشگاه استنفورد گفت که این فیلم را در پاسخ به فیلم مادر علی حاتمی ساخته است.

در جشنواره فجر[ویرایش]

در گفتگوی تلویزیونی فریدون جیرانی و بهروز افخمی در بهمن‌ماهِ ۱۳۹۴ در شبکه سه تلویزیون ایران گفته شد که داورانِ جشنوارهٔ سال ۱۳۷۰ این فیلم را پسندیده بودند و بیشتر جایزه‌ها را برایش در نظر گرفته بودند. ولی سرانجام تنها جایزهٔ ویژهٔ هیأت داوران به مسافران رسید. افخمی که از داوران آن دوره بود، از توضیح بیشتر خودداری کرد.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]