مهاتیر محمد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ماهاتیر محمد)
پرش به: ناوبری، جستجو
Yang Amat Berbahagia تون دکتر
مهاتیر محمد
محضیر بن محمد

SMN DK
Mahathir Mohamad.JPG
نخست‌وزیر مالزی
شروع به کار
۱۰ مه ۲۰۱۸
در زمانِ محمد پنجم کلانتان
قائم مقام Wan Azizah Wan Ismail
پس از نجیب تون رزاق
مشغول به کار
۱۶ ژوئیه ۱۹۸۱ – ۳۱ اکتبر ۲۰۰۳
در زمانِ Ahmad Shah
Iskandar
Azlan Shah
Ja'afar
Salahuddin
Sirajuddin
پس از حسین اون
پیش از عبدالله احمد بداوی
دبیرکل جنبش عدم تعهد
مشغول به کار
۲۰ فوریه ۲۰۰۳ – ۳۱ اکتبر ۲۰۰۳
پس از تابو امبکی
پیش از عبدالله احمد بداوی
وزیر مالیه
مشغول به کار
۵ ژوئن ۲۰۰۱ – ۳۱ اکتبر ۲۰۰۳
پس از Daim Zainuddin
پیش از عبدالله احمد بداوی
مشغول به کار
۷ سپتامبر ۱۹۹۸ – ۷ ژانویه ۱۹۹۹
پس از انور ابراهیم
پیش از Daim Zainuddin
وزیر کشور
مشغول به کار
۸ مه ۱۹۸۶ – ۸ ژانویه ۱۹۹۹
پس از Musa Hitam
پیش از عبدالله احمد بداوی
وزیر دفاع
مشغول به کار
۱۸ ژوئیه ۱۹۸۱ – ۶ مه ۱۹۸۶
پس از Abdul Taib Mahmud
پیش از عبدالله احمد بداوی
وزیر تجارت و صنعت
مشغول به کار
۱ ژانویه ۱۹۷۸ – ۱۶ ژوئیه ۱۹۸۱
نخست‌وزیر حسین اون
پس از Hamzah Abu Samah
پیش از Ahmad Rithaudden Tengku Ismail
4th معاون نخست‌وزیر مالزی
مشغول به کار
۵ مارس ۱۹۷۶ – ۱۶ ژوئیه ۱۹۸۱
نخست‌وزیر حسین اون
پس از حسین اون
پیش از Musa Hitam
وزیر آموزش
مشغول به کار
۵ سپتامبر ۱۹۷۴ – ۳۱ دسامبر ۱۹۷۷
نخست‌وزیر عبدالرزاق حسین
حسین اون
پس از Mohamed Yaacob
پیش از Musa Hitam
نماینده دوان راکیات
از Kubang Pasu
مشغول به کار
۲۴ اوت ۱۹۷۴ – ۲۱ مارس ۲۰۰۴
پس از Constituency established
پیش از Mohd Johari Baharum
عضو دوان نگارا
از کداح
مشغول به کار
۳۰ دسامبر ۱۹۷۲ – -
عضو دوان راکیات
از Kota Setar Selatan
مشغول به کار
۲۵ آوریل ۱۹۶۴ – ۱۰ مه ۱۹۶۹
پس از Wan Sulaiman Wan Tam
پیش از Yusof Rawa
اطلاعات شخص
زاده Mahathir bin Mohamad
۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۲۵(1925-07-10) ‏(۹۲ سال)
الور ستار، Unfederated Malay States (اکنون مالزی)
حزب سیاسی PPBM-Pakatan Harapan (2016–اکنون)
UMNO-باریسان ناسیونال (1946–2016)
همسر(ان) Siti Hasmah
فرزندان 7 (including Marina, Mokhzani and Mukhriz)
خویشاوندان Ismail Mohd Ali (brother-in-law)
محل
تحصیل
دانشگاه ملی سنگاپور
امضا
وبگاه Official website

مهاتیر بن محمد (جاوی: محضیر بن محمد ;pronounced [maˈhaðɪr bɪn moˈhamad]; (زاده ۱۰ ژوئیه ۱۹۲۵) سیاستمدار مالزیایی است که چهارمین و هفتمین نخست‌وزیر مالزی است. او نماینده منتخب پارلمان مالزی از حوزه لنکاوی در کداح است. او پیشتر از سال ۱۹۸۱ تا سال ۲۰۰۳ به عنوان چهارمین نخست‌وزیر مالزی فعالیت کرد که طولانی‌ترین دورهٔ تصدی این مقام است. فعالیت سیاسی مهاتیر از بیش از ۷۰ سال پیش که او در سال ۱۹۴۶ به سازمان ملی متحد مالایی‌ها (UMNO) پیوست شروع شد و او در سال ۲۰۱۶ حزب خود را با نام حزب بومی متحد مالزی تأسیس کرد.

وی از سال ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۳[۱] به عنوان چهارمین نخست‌وزیر مالزی فعالیت کرد که توانست با اندیشه‌ای منسجم و مبتنی بر آزادی‌های اقتصادی،[۲] به شخصیتی ماندگار در تاریخ مالزی تبدیل شود. مهاتیر بن محمد بار دیگر در سال ۲۰۱۸ به عنوان هفتمین نخست‌وزیر مالزی انتخاب شد.[۳][۴]

زندگی شخصی[ویرایش]

مهاتیر بن محمد (در ایران بیشتر به نام مهاتیر بن محمد شناخته می‌شود) یکی از ۹ فرزند یک مهاجر دو رگه هندی - مالزیایی و یک مادر مالایایی است.

او متولد و بزرگ شدهٔ شهر الور ستار در ایالت کداح است و بعدها پزشک شد و به مدت ۵ سال در زادگاه خود به مداوای بیماران پرداخت.[۱][۵]

همسرش همکلاسی‌اش در دانشگاه پزشکی بود. او ۳ پسر دارد که در تجارت و سیاست در مالزی فعالیت دارند و یکی از دو دخترش، نویسنده و فعال در زمینه بیماری ایدز است.[۱]

فعالیت سیاسی[ویرایش]

زندگی سیاسی دکتر مهاتیر در سال ۱۹۴۶ و هنگامی که ۲۱ ساله داشت، آغاز شد. وی در این سال به سازمان ملی مالزیایی‌های متحد موسوم به UMNO (اومنو) پیوست.[۵]

او در سال ۱۹۶۴ از سوی اومنو به عنوان نماینده پارلمان برگزیده شده بود[۵] پنج سال بعد در سال ۱۹۶۹ کرسی نمایندگی خود را از دست داد و پس از انتقاد آشکار از دولت وقت (تونکو عبدالرحمان) به دلیل نادیده گرفتن قوم مالزیایی از حزب اخراج شد.[۵]

وی عقاید خود را در کتابی با عنوان بی‌تکلیفی (قوم) مالزیایی ابراز کرد و نوشت که قوم مالی (مالزیایی) در کشور در خلال دوران استعمار به گوشه رانده شدند.

این تفکرات زمینه را برای مهاتیر بن محمد برای حملات بعدی‌اش به غرب و حمله به آنهایی که به نظر مهاتیر محمد موفقیت مالزی را تهدید می‌کردند، آماده کرد. عقاید وی باعث شد که اومنو وی را دوباره دعوت به همکاری کند.[۵]

در سال ۱۹۷۴ مهاتیر بن محمد وارد پارلمان شد و فعالیت‌اش را به عنوان وزیر آموزش و پرورش در کابینه آغاز کرد.[۵] او سپس معاون رهبر اومنو شد.

در سال ۱۹۸۱ مهاتیر بن محمد به پست نخست‌وزیری مالزی رسید و توانست عقاید و باورهایش را به مرحله اجرا بگذارد. او با الگوگیری از ژاپن، مالزی را به کشوری تولیدکننده و صادرکننده فولاد، وسایل الکترونیکی و اتومبیل مبدل ساخت.[۵]

با این حال انتقادهای زیادی به عملکرد او در زمینه آزادی‌های اجتماعی وارد می‌شد.

مهاتیر بن محمد سال ۱۳۹۵ در گردهم‌آیی مخالفان دولت مالزی گفته بود: می‌پذیرم که در دوران نخست‌وزیری‌ام یک دیکتاتور بوده‌ام، اما مردم بر علیه من قیام نکردند.[۶]

وی دائماً ضمن دفاع از ارزش‌های آسیایی و مالزیایی از آنچه آن را سیاست دوگانه غرب می‌نامید، انتقاد می‌کرد. انتقادهای وی باعث شد در بین کشورهای در حال توسعه حامیانی به دست آورد.[۵]

پس از آن دکتر مهاتیر محمد سیاست‌هایی را به مرحله اجرا درآورد که اقتصاد مالزی را عملاً از جهان خارج جدا کرده و در پی آن کشورش توانست بحران اقتصادی آسیا را از سر رفع کند.[۵]

اما با این حال مهاتیر محمد انتقادهای خود از غرب را ادامه داد تا به آن جا که غربیها و به‌طور دقیقتر اروپاییهای آنگلوساکسون را مروج جنگ، همجنسگرایی و نسل‌کشی دانست.[۵]

دکتر مهاتیر محمد قبل از کناره‌گیری از قدرت در اظهاراتی بیان داشت که یک دسته یهودی دنیا را می‌چرخاند. این گفته وی باعث خشم برخی از غربی‌ها و طرفداران غرب شد.[۵]

فعالیت سیاسی و نخست‌وزیری مجدد[ویرایش]

مهاتیر ابن محمد در سال ۲۰۱۶ حزب خود را با نام حزب بومی‌تباران متحد مالزی تأسیس کرد.[۷]

او در سال ۲۰۱۸ با بازگشت به سیاست ائتلاف مخالفان را به پیروزی در انتخابات سراسری مالزی هدایت کرد و برای نخستین بار از سال ۱۹۵۷ باعث شد ائتلاف حاکم در انتخابات شکست بخورد.

در سال ۲۰۱۸ (دی ۱۳۹۶) چهار حزب مخالف دولت، موسوم به اتحاد امید با پایان دادن به گمانه‌زنی‌ها، مهاتیر ابن محمد را به عنوان کاندیدای نخست‌وزیری انتخاب کرد.[۸]

مهاتیر بن محمد با ۹۲ سال سن در حال حاضر پیرترین رهبر انتخابی جهان است. او توانست ائتلاف حاکم «باریسان ناسیونال» را که برای بیش از ۶۰ سال در قدرت بود، شکست دهد.[۹]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

از مهاتیر بن محمد یک کتاب در ایران منتشر شده‌است.

اسلام، دانش و مسائل بین‌المللی، مجموعه سخنرانی مهاتیر بن محمد؛ مترجم محمدرضا رضایی‌پور، نشر رسا‏‫، ۱۳۸۸[۱۰]

یکی از کتاب‌های مشهور وی با عنوان «زندگی‌نامه یک پزشک در خانه» سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰) منتشر شد و مهاتیر بن محمد برای نوشتن آن هشت سال از عمر خود را صرف کرده‌است.[۱۱]

نمایی از برج‌های دوقلوی پتروناس و منطقه مرکزی کوالا لامپور که در پیرامون آن قرار دارد، گواهی بر توسعه چشمگیر مالزی در دوره حکمرانی ۲۲ ساله مهاتیر.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :0 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :1 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. «ماهاتیر محمد نخست‌وزیر مالزی شد»(fa)‎. به کوشش مشرق نیوز. 2018-05-10. بازبینی‌شده در 2018-05-12. 
  4. «ماهاتیر محمد به عنوان نخست‌وزیر مالزی سوگند یاد کرد»(en-GB)‎. به کوشش BBC Persian. 2018-05-10. بازبینی‌شده در 2018-05-12. 
  5. ۵٫۰۰ ۵٫۰۱ ۵٫۰۲ ۵٫۰۳ ۵٫۰۴ ۵٫۰۵ ۵٫۰۶ ۵٫۰۷ ۵٫۰۸ ۵٫۰۹ ۵٫۱۰ “دکترای افتخاری دانشگاه تهران به مهاتیر محمد”. دیپلماسی ایرانی. Retrieved 2018-05-12. 
  6. «گفت‌وگوی تفصیلی ایسنا با ماهاتیر محمد، "دیکتاتور الهام‌بخش" مالزی»(fa-IR)‎. به کوشش ایسنا. 2016-07-08. بازبینی‌شده در 2018-05-12. 
  7. «گسترش فعالیت‌های انتخاباتی در مالزی/ تقویت ائتلاف مخالفان»(fa-IR)‎. به کوشش خبرگزاری جمهوری اسلامی. بازبینی‌شده در 2018-05-12. 
  8. «حزب مخالف دولت «ماهاتیر محمد» ۹۲ساله را نامزد انتخابات مالزی کرد»(fa)‎. به کوشش صدای آمریکا. بازبینی‌شده در 2018-05-12. 
  9. «بازگشت مهاتیر محمد؛ مالزی در انتظار پیرترین رهبر منتخب جهان». یورونیوز، ۱۰ مه ۲۰۱۸. 
  10. «اسلام، دانش و مسائل بین‌المللی». opac.nlai.ir. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲. 
  11. «کتاب جدید ماهاتیر محمد رونمایی شد»(fa)‎. به کوشش خبرگزاری کتاب ایران (IBNA). 2011-03-09.