ضمیرانداز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ضَمیراَنداز یا ضمیرافتان، در نحو، به زبانی گفته می‌شود که عدم کاربرد ضمیر یا فاعل در جملات آن لطمه‌ای به معنای جمله نمی‌زند. مثلاً در جمله «من نامه نوشتم»، می‌توان کلمهٔ من را حذف کرد: «نامه نوشتم».

ضمیرانداز و پوچ‌واژه[ویرایش]

بر پایه نظر ریتسی (۱۹۸۲ و ۱۹۸۶) در زبان‌های ضمیرانداز از آنجا که ضمیر ناملفوظ ارجاعی وجود دارد، ضمیر ناملفوظ پوچ‌واژه (expletive pro) نیز موجود است، بدین مفهوم که زبان‌های ضمیرانداز پوچ‌واژه فاقد جوهر آوایی نیز دارند. این در حالی است که کریمی (۲۰۰۵) با توجه به نقض تأثیر معرفگی (definiteness effect) معتقد است که در زبان فارسی پوچ‌واژه تهی یا آشکار وجود ندارد.[۱]

دیگران معتقدند در زبان فارسی به عنوان زبانی ضمیرانداز نه تنها پوچ‌واژه آشکار وجود دارد، بلکه مطابق با نظر ریتسی پوچ‌واژه تهی نیز در این زبان یافت می‌شود.[۲]

از آنجاکه زبان فارسی یک زبان ضمیرانداز است، ضمیر پوچ‌واژه‌ای می‌تواند به صورت پنهان و بدون تظاهر آوایی به کار برده شود.[۳]


منابع[ویرایش]

  1. درزی، علی، تفکررضایی، شجاع: پوچ‌واژه در زبان فارسی. پژوهش‌های زبان‌شناسی (مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی اصفهان): پاییز و زمستان ۱۳۸۹ , دوره ۲ , شماره ۲ ; از صفحه ۵۷ تا صفحه ۷۳.
  2. همان منبع.
  3. حق‌بین، فریده و فشندکی، شهره: زبان فارسی و ضمیر پوچ‌واژه‌ای. در: پژوهش‌های زبان و ادبیات تطبیقی دوره دوم بهار ۱۳۹۰ شماره ۱.