سیاهرگ باب کبدی
| سیاهرگ: سیاهرگ دروازهای | |
|---|---|
 | |
| لاتین | vena portae hepatis |
| گری | subject #۱۷۴ ۶۸۱ |
| تخلیه از: | دستگاه گوارش، طحال، لوزالمعده |
| خاستگاه | سیاهرگ طحالی، سیاهرگ رودهبندی بالایی |
| تخلیه به: | سینوزوئید کبدی |
| MeSH | Portal+Vein |
سیاهرگ باب کبدی[۱][۲][۳] یا سیاهرگ دروازهای یا ورید باب یا سیاهرگ باب (به انگلیسی: Portal vein)، نام به اصطلاح سیاهرگی که خون را از روده و طحال به کبد میآورد و مواد مغذی حمل شده از روده را به سلولهای کبدی میرساند. سیاهرگ باب معمولاً از یکی شدن ورید مزانتریک فوقانی و سیاهرگ طحالی ایجاد میشود. گاه سیاهرگهای رودهبندی زیرین، سیاهرگ شکمی (گاستریک) و سیاهرگ کیسهای (سیستیک) نیز به سیاهرگ باب میریزند.
سیاهرگ دروازهای مهمترین منشأ دستگاه دروازهای است. هر چند خون سیاهرگ دروازهای پس از عبور از کبد به سیاهرگ بزرگ زیرین میریزد، ولی پیوندهایی بین این دو سیاهرگ مثلاً در بخش پایینی مری و دور ناف وجود دارد که در افزایش فشار دروازهای مثلاً در بیماری سیروز کبدی اهمیت زیادی دارد و محل ایجاد واریس است.
ساختار
[ویرایش | اشتراکگذاری]سیاهرگ دروازهای در بزرگسالان تقریباً ۸ سانتیمتر (۳ اینچ) طول دارد[۴] و در ربع فوقانی راست شکم، در پشت گردن لوزالمعده قرار گرفته است.[۵]
در بیشتر افراد، سیاهرگ باب از اتحاد سیاهرگ رودهبندی فوقانی و سیاهرگ طحالی تشکیل میشود.[۶] به همین دلیل، سیاهرگ باب گاهی تلاقیگاه طحالی-رودهبندی (splenic-mesenteric confluence) نامیده میشود.[۵] گاهی اوقات، سیاهرگ باب مستقیماً با سیاهرگ رودهبندی تحتانی نیز ارتباط دارد، اگرچه این مورد بسیار متغیر است. دیگر شاخههای ورودی به سیاهرگ باب شامل سیاهرگهای کیسه صفرا (سیستیک)، معدی چپ و معدی راست[۷] و همچنین سیاهرگهای اطراف ناف (پارا-آبمبلیکال) و سیاهرگ پیشپیلوری (prepyloric) میشوند.
بلافاصله قبل از رسیدن به کبد، سیاهرگ باب به دو شاخه راست و چپ تقسیم میشود. این سیاهرگ بیشتر شاخه-شاخه شده، انشعابات سیاهرگی کوچکتر و نهایتاً سیاهرگچههای باب را تشکیل میدهد. هر سیاهرگچه باب در کنار یک سرخرگچه (آرتریول) کبدی حرکت میکند و این دو رگ اجزای عروقی سهگانه باب را تشکیل میدهند. این رگها نهایتاً به درون سینوزوئیدهای کبدی تخلیه میشوند تا خون را به کبد برسانند.[۷]
آناستوموزهای پورتوکاوال
[ویرایش | اشتراکگذاری]دستگاه سیاهرگی باب دارای چندین آناستوموز (بازپیوندی) با دستگاه سیاهرگی سیستمیک است. در موارد پرفشاری خون سیاهرگ باب، این آناستوموزها ممکن است متورم، گشاد یا واریسی شوند و متعاقباً دچار پارگی گردند.
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ نوقابی, رسول صوفی; منصوری, سید حسین; فتحی, حسین (1398-07-21). "مطالعه عددی اثر تغییر الاستیسیته دریچه سیاهرگ سطحی پا بر همودینامیک جریان خون در بیماری واریس" (in Farsi). بیست و چهارمین کنفرانس سالانه بینالمللی انجمن مهندسان مکانیک ایران.
{{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک)نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - ↑ علیرضا, غدیری; محمدرحیم, حاجی حاجی کلایی; میر, عبداله (1387-01-01). "مطالعه اولتراسونوگرافی کبد بز". 4 (219): 70–80.
{{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک) - ↑ ارزیابی اثرات ضد دیابتی و حفاظت کبدی عصاره الکلی قسمت تلخ گیاه (Shahrivar 1398)
- ↑ Harold M Chung; Chung, Kyung Won (2008). Gross anatomy. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. pp. 208. ISBN 978-0-7817-7174-0.
- 1 2 Plinio Rossi; L. Broglia (2000). Portal Hypertension: Diagnostic Imaging and Imaging-Guided Therapy. Berlin: Springer. p. 51. ISBN 978-3-540-65797-2.
- ↑ Benjamin L. Shneider; Sherman, Philip M. (2008). Pediatric Gastrointestinal Disease. Connecticut: PMPH-USA. p. 751. ISBN 978-1-55009-364-3.
- 1 2 3 Henry Gray (1901). Anatomy, Descriptive and Surgical (16 ed.). Philadelphia: Lea Brothers. p. 619.
مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Portal vein». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۹ اوت ۲۰۲۱.
- گری، آناتومی گری
این یک مقالهٔ خرد کالبدشناسی انسان است. میتوانید با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
