سه‌شاخ‌چهره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سه‌شاخ‌چهره
Triceratops2.png
جمجمهٔ سه‌شاخ‌چهره، موزهٔ تاریخ طبیعی دانشگاه آکسفورد
آرایه‌شناسی (زیست‌شناسی)
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: سوسماریان[۲]
بالاراسته: دایناسورها[۳]
راسته: پرنده‌وَرَکیان[۴]
زیرراسته: شاخ‌پایان[۵]
فروراسته: شاخ‌چهره‌سانان[۶]
تیره: شاخ‌چهرگان[۷]
زیرخانواده: شاخ‌چهرگیان[۸]
سرده: تریسراتوپس
مترادف (زیست‌شناسی)

تریسراتوپس (ترایسراتوپس) (به انگلیسی: Triceratops) یا سه‌شاخ‌چهره، دایناسوری شاخ‌دار و گیاه‌خوار از دورهٔ کرتاسه[۹] بود.

سه‌شاخ‌چهره‌ها در آمریکای شمالی امروزه زندگی می‌کردند و گیاهان لیفی مانند سرخس‌های نخلی را می‌خوردند.

نام تریسراتوپس از کلمه یونانی -tri/τρι به معنی سه و کلمه یونانی ceras/κέρας به معنای شاخ و کلمه یونانی -ops/ωψ به معنای صورت گرفته شده و به معنای سه شاخ صورت است.

تریسراتوپس یک دسته منقرض شده از دایناسورهای شاخ‌دار علف‌خوار بودند که در طی مرحله آشکوب دوره کرتاسه پسین[۹] از دورهٔ کرتاس پسین زندگی می‌کرده‌اند. (حدود ۶۸ تا ۶۵ میلیون سال قبل (mya) در آمریکای شمالی).

سه‌شاخ‌چهره یکی از آخرین دایناسورها بوده که قبل از رویداد عظیم انقراض دوران سوم کرتاسه[۱۰] تکامل یافتند. وجود یک یقیه بزرگ استخوانی و سه شاخ روی بدن چهارپای بزرگش، و شباهت‌هایش با کرگدن‌های امروزی، باعث شده تریسراتوپس یکی از شناخته‌ترین دایناسورها باشد. احتمالاً تریسراتوپس از دو شاخ بلندش بعنوان سلاح در برابر تیرانوسور[۱۱] و عشق‌بازی (مانند گوزن) و چیره شدن بر رقبا استفاده می‌کرده‌است. این دایناسور روی چهارپای محکم و ستون مانندش راه می‌رفته‌است. بخصوص دو پای جلویی‌اش قوی‌تر بودند چون باید وزن سر بسیار سنگین‌اش را تحمل می‌کردند. تریسراتوپس‌ها بزرگترین دایناسورهای سه شاخ بوده‌اند که احتمالاً در دسته‌های بزرگ، مانند فیل‌های امروزی، زندگی می‌کردند.

مقایسه تریسراتوپس در اندازه با یک انسان

تخمین زده می‌شود که سه‌شاخ‌چهره حدوداً ۸ تا ۹ متر طول، ۳٬۲ متر ارتفاع و ۵ تا ۱۰ تن وزن داشتند.

اسکلت تریسراتوپس در نیویورک
سراتوپسید

Centrosaurinae


Chasmosaurinae

کزموسور




موجوسراتوپس




Agujaceratops





Utahceratops



پنتاسراتوپس





Coahuilaceratops





Kosmoceratops



Vagaceratops





شاخ‌چهره‌نما




شاخ‌چهره بی‌دماغ




Ojoceratops



Eotriceratops




توروسور




Nedoceratops



Triceratops














پانویس[ویرایش]

  1. Late Cretaceous
  2. Sauropsida
  3. Dinosauria
  4. Ornithischia
  5. Cerapoda
  6. Ceratopsia
  7. Ceratopsidae
  8. Ceratopsinae
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Cretaceous
  10. Cretaceous–Tertiary extinction event
  11. Tyrannosaurus

منابع[ویرایش]

  • «تریسراتوپس»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۰۸.