سه‌شاخ‌چهره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تریسراتوپس
محدودهٔ زمانی: کرتاسه پسین، ۶۸ تا ۶۶ میلیون سال پیش
Smithsonian Museum of Natural History Triceratops.jpg
اسکلت تریسراتوپس در موزه تاریخ طبیعی اسمیتسونین
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: خزندگان[۱]
بالاراسته: دایناسورها[۲]
راسته: پرنده‌کفلان[۳]
زیرراسته: شاخ‌پایان[۴]
فروراسته: شاخ‌چهره‌سانان[۵]
تیره: شاخ‌چهرگان[۶]
زیرخانواده: شاخ‌چهرگیان[۷]
سرده: تریسراتوپس
مارش، ۱۸۹۹
گونه‌ها
  • تریسراتوپس هوریدوس
  • تریسراتوپس پرورسوس

تریسراتوپس (به انگلیسی: Triceratops) یا سه‌شاخ‌چهره، یک سرده از دایناسورهای پرنده‌کفل سراتوپسید است که گیاه‌خوار بوده و در آخرین عصر دورهٔ کرتاسه[۸] یعنی ماستریختین بین ۶۸ تا ۶۶ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد. تریسراتوپس‌ها در آمریکای شمالی ساکن بودند و از گیاهانی مانند سرخس‌های نخلی تغذیه می‌کردند. نام تریسراتوپس از کلمه یونانی -tri/τρι به معنی سه و کلمه یونانی ceras/κέρας به معنای شاخ و کلمه یونانی -ops/ωψ به معنای صورت گرفته شده و به معنای سه‌شاخ‌چهره است. این جانور از آخرین دایناسورهای غیر پرنده محسوب می‌شود که قبل از رویداد عظیم انقراض دوران سوم کرتاسه[۹] فرگشت یافتند. وجود یک یقه بزرگ استخوانی و سه شاخ روی جمجمه، چهارپا بودن، اندازه بزرگ بدن و شباهت‌ با کرگدن‌های امروزی، باعث شده تریسراتوپس یکی از شناخته‌ترین دایناسورها باشد. احتمالاً تریسراتوپس از دو شاخ بلندش بعنوان سلاح در برابر تیرانوسور[۱۰] و عشق‌بازی (مانند گوزن) و چیره شدن بر رقبا استفاده می‌کرده‌است. این دایناسور روی چهارپای محکم و ستون مانندش راه می‌رفته‌است. بخصوص دو پای جلویی‌اش قوی‌تر بودند چون باید وزن سر بسیار سنگین‌اش را تحمل می‌کردند. تریسراتوپس‌ها بزرگترین دایناسورهای شاخ‌دار بوده‌اند که احتمالاً در دسته‌های بزرگ، مانند فیل‌های امروزی، زندگی می‌کردند. تخمین زده می‌شود که تریسراتوپس بین ۷٫۵ تا ۹ متر طول، ۲٫۹ تا ۳ متر ارتفاع و بین ۶ تا ۱۲ تن وزن داشته است.

درخت تکاملی[ویرایش]

سراتوپسید

Centrosaurinae


Chasmosaurinae

کزموسور




موجوسراتوپس




Agujaceratops





Utahceratops



پنتاسراتوپس





Coahuilaceratops





Kosmoceratops



Vagaceratops





شاخ‌چهره‌نما




شاخ‌چهره بی‌دماغ




Ojoceratops



Eotriceratops




توروسور




Nedoceratops



Triceratops














نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Sauropsida
  2. Dinosauria
  3. Ornithischia
  4. Cerapoda
  5. Ceratopsia
  6. Ceratopsidae
  7. Ceratopsinae
  8. Cretaceous
  9. Cretaceous–Tertiary extinction event
  10. Tyrannosaurus

منابع[ویرایش]

  • "تریسراتوپس". ویکی‌پدیای انگلیسی. Retrieved 2 November 2008.