سد نارک
| سد نارک | |
|---|---|
 سد نارک | |
  موقعیت سد نارک در تاجیکستان | |
| محل | نارک، مرز ولایت ختلان و ناحیه‌های تابع جمهوری، تاجیکستان |
| مختصات | ۳۸°۲۲′۱۸″ شمالی ۶۹°۲۰′۵۳″ شرقی / ۳۸٫۳۷۱۶۷°شمالی ۶۹٫۳۴۸۰۶°شرقی |
| کاربری | انرژی |
| وضعیت | عملیاتی |
| آغاز ساخت | ۱۹۶۱ |
| گشایش | ۱۹۷۲–۱۹۸۰ |
| مالک(ـان) | برق تاجیک |
| سد و سرریزها | |
| بر روی رود | رود وخش |
| بلندی | ۳۰۰ متر (۹۸۰ فوت)[۱][۲][۳] |
| طول تاج | ۷۰۰ متر (۲٬۳۰۰ فوت) |
| مخزن | |
| نام مخزن | مخزن نارک |
| حجم کل مخزن | ۱۰٫۵۰۰ کیلومتر مکعب (۸٬۵۱۲٬۰۰۰ جریب فوت) |
| مساحت مخزن | ۹۸ کیلومتر مربع (۳۸ مایل مربع) |
| نیروگاه | |
| گرداننده(گان) | برق تاجیک |
| تاریخ راه‌اندازی | آغازین: ۱۹۷۲–۱۹۷۹ بازسازی: ۱۹۸۸ |
| گونه | قرارداری |
| توربین‌ها | ۹ توربین فرانسیس ۳۳۵ مگاواتی |
| گنجایش اسمی | ۳٬۰۱۵ مگاواتی |
سد نارَک (به سیریلیک: Нерӯгоҳи обии Норак که به فارسی «نیروگاه آبی نارک» نوشته می‌شود) یک سدی خاکی بر روی رود وخش در کشور تاجیکستان است.
این سد با داشتن ۳۰۰ متر بلندا، تا سال ۲۰۱۲ بلندترین سد در جهان بود.[۴][۵][۶]
ساخت
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
سد نورک توسط اتحاد جماهیر شوروی بین سال‌های ۱۹۶۱ و ۱۹۸۰ ساخته شد. این سد به‌طور منحصربه‌فردی ساخته شده‌است، با هسته مرکزی سیمانی که مانع نفوذ آب به ساختمان پر از سنگ و خاک به ارتفاع ۳۰۰ متر (۹۸۰ فوت) می‌شود.[۱][۲][۳] حجم سد ۵۴ میلیون مترمکعب است. این سد شامل نه واحد تولید برق آبی است که اولین فاز آن در سال ۱۹۷۲ و آخرین در سال ۱۹۷۹ راه اندازی شد.[۲] تخمین زده می‌شود که ۵۰۰۰ نفر از منطقه پشت سد جابه‌جا شده‌اند.[۷]
این سد در تنگه ای عمیق در امتداد رودخانه وخش در غرب تاجیکستان، در حدود ۷۵ کیلومتر (۴۷ مایل)شرق پایتخت این کشور، دوشنبه واقع شده‌است. شهری در نزدیکی سد نیز به نام نورک احداث شد تا محل اقامت مهندسان و سایر کارگران شاغل در نیروگاه سد باشد.
منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- 1 2 "History of Nurek Dams". Canadian Induced Seismicity Research Group. Archived from the original on 24 سپتامبر 2015. Retrieved 10 January 2015.
- 1 2 3 "Open Joint Stock Holding Company "Barki Tajik"" (in Tajik). Ministry of Energy of the Republic of Tajikistan. Retrieved 10 January 2015.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده) - 1 2 Jansen, Robert B. (1988). Advanced Dam Engineering for Design, Construction, and Rehabilitation. Springer Science & Business Media. p. 744. ISBN 0-442-24397-9.
- ↑ «Open Joint Stock Holding Company "Barki Tajik"». Ministry of Energy of the Republic of Tajikistan. دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۵.
{{cite web}}:|archive-date=نیازمند|archive-url=است (کمک); از پارامتر ناشناخته|حالة النشانی=صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته|لغة=صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)[پیوند مرده] - ↑ Jansen، Robert B. (۱۹۸۸). Advanced Dam Engineering for Design, Construction, and Rehabilitation. Springer Science & Business Media. ص. ۷۴۴. شابک ۰-۴۴۲-۲۴۳۹۷-۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۱۹-۱۲-۰۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ghasimi، Reza (۱۹۹۴). Tajikistan. The International Bank for Reconstruction. ص. ۱۳۸. شابک ۰-۸۲۱۳-۳۱۰۵-۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۱۹-۱۲-۰۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Sodiqov, Alexander (2013). "From Resettlement to Conflict: Development-Induced Involuntary Displacement and Violence in Tajikistan". In Heathershaw, John; Herzig, Edmund (eds.). The Transformation of Tajikistan: The Sources of Statehood. New York, MY: Routledge. pp. 49–65. ISBN 978-1-135-69760-0.
- سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد(فائو)
- ویکی‌پدیای انگلیسی (دسترسی ۹ ژوئیه ۲۰۰۷)