رودخانه پارانا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
رود پارانا
Rio Paraná, Río Paraná
Paraná.jpg
رود پارانا از سراته، آرژانتین دیده می‌شود
Riodelaplatabasinmap.png
نقشه حوضه ریو د لاپلاتا رود پارانا و شاخه‌های اصلی آن را نمایش می‌دهد
نام محلیParaná River
مکان
کشورآرژانتین، برزیل، پاراگوئه
منطقهآمریکای جنوبی
ویژگی‌های ظاهری
سرآبParanaíba River
 ⁃ مکانریو پارانادیبا، مینا ژرایس، برزیل
 ⁃ مختصات۱۹°۱۳′۲۱″ جنوبی ۴۶°۱۰′۲۸″ غربی / ۱۹٫۲۲۲۵۰°جنوبی ۴۶٫۱۷۴۴۴°غربی / -19.22250; -46.17444[۱]
 ⁃ ارتفاع۱٬۱۴۸ متر (۳٬۷۶۶ فوت)
دومین سرآبریو گرانده
 ⁃ مکانبوکاینا د میناس، مینا ژرایس، برزیل
 ⁃ مختصات۲۲°۹′۵۶″ جنوبی ۴۴°۲۳′۳۸″ غربی / ۲۲٫۱۶۵۵۶°جنوبی ۴۴٫۳۹۳۸۹°غربی / -22.16556; -44.39389
تلاقی سرآب‌هاParanaíba و Grande
 ⁃ مختصات۲۰°۵′۱۲″ جنوبی ۵۱°۰′۲″ غربی / ۲۰٫۰۸۶۶۷°جنوبی ۵۱٫۰۰۰۵۶°غربی / -20.08667; -51.00056
دهانهریو دلا پلاتا
 ⁃ مکان
اقیانوس اطلس، آرژانتین، اروگوئه
 ⁃ موقعیت
۳۴°۰′۵″ جنوبی ۵۸°۲۳′۳۷″ غربی / ۳۴٫۰۰۱۳۹°جنوبی ۵۸٫۳۹۳۶۱°غربی / -34.00139; -58.39361مختصات: ۳۴°۰′۵″ جنوبی ۵۸°۲۳′۳۷″ غربی / ۳۴٫۰۰۱۳۹°جنوبی ۵۸٫۳۹۳۶۱°غربی / -34.00139; -58.39361[۲]
 ⁃ ارتفاع
۰ متر (۰ فوت)
طول۴٬۸۸۰ کیلومتر (۳٬۰۳۰ مایل)[۳]
اندازهٔ حوزه۲٬۵۸۲٬۶۷۲ کیلومتر مربع (۹۹۷٬۱۷۵ مایل مربع)
دبی 
 ⁃ مکاندهان[۳]
 ⁃ میانگین۱۷٬۲۹۰ متر مکعب بر ثانیه (۶۱۱٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)[۳]
 ⁃ کمینه۲٬۴۵۰ متر مکعب بر ثانیه (۸۷٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)
 ⁃ بیشینه۶۵٬۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه (۲٬۳۰۰٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)

رود پارانا (به اسپانیایی: Río Paraná) رودی واقع در جنوب مرکزی آمریکای جنوبی با طول ۲۵۷۰ کیلومتر است که از کشورهای برزیل، پاراگوئه و آرژانتین عبور می‌کند. درازای آن با احتساب آب‌های رود پارانایبا (در برزیل) به ۳۹۹۸ کیلومتر می‌رسد. پارانا دومین رود بزرگ آمریکای جنوبی پس از رودخانه آمازون است.

نام[ویرایش]

نام پارانا در زبان توپی (از زبان‌های بومیان منطقه) به معنای " به بزرگی دریا " یا " به شکل دریا " گرفته شده‌است.

جریان رود[ویرایش]

رود پارانا از هم ریزشی دو رود پارانایبا و ریوگرانده در جنوب برزیل تشکیل می‌شود. این رود تا ۶۱۹ کیلومتر پس از سرچشمه در مسیری به سوی جنوب غرب تا شهر سالتوس دل گوایرا پاراگوئه پیش می‌رود و پس از آن برای ۱۹۰ کیلومتر به سمت جنوب جریان می‌یابد و مرزی آبی به همان طول را تا برخورد با رود ایگواسو، بین دو کشور پاراگوئه و برزیل پدیدمی‌آورد. سد بزرگ « ایتایپو» (دومین سد بزرگ تولید برق در جهان) کمی پس از اتصال این دو رود ایجاد شده‌است. رود پارانا پس از تلاقی با رود ایگواسو، مرز طبیعی بین دو کشور آرژانتین و پاراگوئه را تشکیل می‌دهد. دو شهر انکارناسیون پاراگوئه و پوساداس آرژانتین در دو سوی این رود مشرف شده‌اند. رود مسیر خود را رو به جنوب تا ۴۶۸ کیلومتر و پس از آن با پیچی ملایم به سوی غرب به درازای ۸۲۰ کیلومتر و سپس برخورد با رود پاراگوئه ادامه می‌دهد.

آب‌های روان پارانا، قبل از برخورد با رود پاراگوئه، درپشت سد« یاسیره تا » (به عنوان دومین سد هیدروالکتریکی و پروژه مشارکتی بین آرژانتین و پاراگوئه)، ذخیره آبی عظیمی را پدیدآورده‌است. این منبع ارزشمند آبی گاهی بر اثر طغیان، زندگی سکنه زمین‌های پست انکارناسیون پاراگوئه را مختل می‌سازد.

رود پارانا پس از تلاقی با رود پاراگوئه، ۸۲۰ کیلومتر به سوی جنوب و با پیچ ملایمی به درازای ۵۰۰ کیلومتر روان می‌شود و پس از آن در دهانه ریورپلاته به رود اروگوئه می‌رسد و سرانجام به اقیانوس اطلس می‌ریزد.

بهره‌برداری[ویرایش]

رود پارانا و شعبه‌هایش، شاخآب‌های عظیمی را تشکیل می‌دهد که بیشتر بخش‌های جنوب مرکزی قاره از جمله کل پاراگوئه، شمال آرژانتین، جنوب برزیل و بخش‌های از بولیوی و اروگوئه را در بر می‌گیرد. حجم آبی که از دهانه ریورپلات (ریو دلاپلاتا ) به اقیانوس اطلس می‌ریزد برابر با حجم دلتای رود میسی سیپی است. این آبریز، آب شهرهای بزرگی مانند آسونسیون، بوئنوس آیرس، سائوپائولو و برازیلیا را تأمین می‌کند. پارانا و شاخه‌های آن همچنین منبع درآمد و معاش روزانه بسیاری از ماهیگیران ساحلی می‌باشد. برخی گونه‌های ماهی (مانند سوروبی و سابالو) برای مصارف داخلی و نیز واردات صید می‌شوند. بخش عظیمی از رود قابل کشتیرانی است که به عنوان گذرگاه آبی، شهرهای داخلی پاراگوئه و آرژانتین را به اقیانوس اطلس مربوط می‌سازد.

هم چنین پل‌های متعددی بر رود پارانا احداث شده‌است از جمله:

  • پل دوستی (فرندشیپ) بین شهرهای سیوداد دل استه (پاراگوئه) و فوز دو ایگواسو (برزیل)
  • پل سان روکه گونزالز دسانتا کروس بین دو شهر انکارناسیون (پاراگوئه) و پوساداس (آرژانتین)
  • پل خنرال بلگرانو بین رسیستانسیا و کورینتس در آرژانتین
  • تونل زیر گذر آبی ارنانداریاس بین شهرهای پارانا و سانتا فه آرژانتین
  • پل روزاریو – ویکتوریا بین روزاریو (استان سانتا فه) و ویکتوریا (استان انتره ریوس) آرژانتین
  • پل بزرگ ساراته – براسو بین ساراته (استان بوئنوس آیرس) و استان انتره ریوس

به علاوه، پلی بین شهرهای رکونکوئیستا (استان سانتا فه) و گویا (استان کورینتس) و نیز پل دیگری بر روی دهانه آبریز ریورپلاته (بین اروگوئه و آرژانتین) تحت بررسی است.

مشخصات رود[ویرایش]

  • سرچشمه اصلی: ریو گرانده (رود گرانده) واقع در بوکاینا دمیناس، میناس گرایس برزیل
  • درازای سرچشمه اصلی: ۱۳۶۰ کیلومتر
  • سرچشمه فرعی: رود پارانایبا واقع در ریو پارانایبا، میناس گرایس برزیل
  • درازای سرچشمه فرعی: ۱۰۷۰ کیلومتر
  • ارتفاع سرچشمه اصلی: ۱۱۴۸ متر
  • دهانه: ریورپلاته (ریو دلاپلاتا) واقع در اقیانوس اطلس
  • حوضه آبریز: ۲۵۸۲۶۷۲ کیلومترمربع
  • میانگین بده: ۱۸۰۰۰مترمکعب در ثانیه
  • درازا: ۳۹۹۸ کیلومتر

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Monitoramento da Qualidade das Águas Superficiais da Bacia do Río Paranaíba: Relatório Annual 2007". Governo do Estado de Minas Gerais, Instituto Mineiro de Gestão das Águas. 2008. Archived from the original (PDF in ZIP) on 6 July 2011. Retrieved 12 August 2010.
  2. Río Paraná Guazú در ژئونت نیمز سرور (main distributary)
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ "Parana River". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2012. Web. 26 May. 2012 <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/443063/Parana-River بایگانی‌شده در ۲۰۱۲-۰۴-۲۸ توسط Wayback Machine>. "Rio de la Plata". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2012. Web. 26 May. 2012 <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/463804/Rio-de-la-Plata بایگانی‌شده در ۲۰۱۵-۰۵-۰۹ توسط Wayback Machine>
  • ویکی‌پدیای انگلیسی