پرش به محتوا

درصد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

در ریاضیات درصد معادل یک صدم هر چیزی است. و با علامت ٪ مشخص می‌شود. برای مثال، ۴۵٪ یا ٪۴۵ (بخوانید چهل و پنج درصد) برابر ۴۵/۱۰۰ یا ۰٫۴۵ است. در اسناد برای جلوگیری از خطا، به صورت ٪۴۵ نوشته می‌شود؛ به دلیل این که در فارسی از علامت / برای اعداد اعشاری نیز ممکن است استفاده شود و ممکن است ۴۵٪ با ۴۵./. به‌ویژه در دست نوشته‌ها اشتباه شود و اشکال ایجاد کند.[۱][۲]

این واحد در ریاضیات بدون بعد است و کاربرد آن در بیان سوددهی یا میزان تغییرات واحد (به‌ویژه در مباحث اقتصادی) است.[۳]

تبدیل کسر به درصد

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

روش اول: مخرج را تبدیل به ۱۰۰ می کنیم (بعضی مواقع با ضرب و بعضی مواقع با تقسیم) و همین طور برای صورت هم همان عملی که برای مخرج انجام دادیم و مخرج تبدیل به ۱۰۰ شد انجام می دهیم. بعد صورت کسر به دست آمده را جای درصد میگذاریم.[۴]

روش دوم: ابتدا صورت کسر را بر مخرج آن تقسیم می‌کنیم. سپس عدد حاصل را بر در ۱۰۰ ضرب می‌کنیم و جواب را با درصد بیان می‌کنیم.

محاسبهٔ درصد یک عدد

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

برای محاسبهٔ p درصد از عدد n، درصد را در عدد ضرب کرده و حاصل را بر ۱۰۰ تقسیم می‌کنند:

p×n100

برای نمونه، ۲۰٪ از ۱۵۰ برابر است با 20×150100=30.[۵]

تبدیل درصد، کسر و عدد اعشاری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

برای تبدیل عدد اعشاری به درصد، عدد را در ۱۰۰ ضرب می‌کنند؛ مثلاً ۰٫۷۵ برابر با ۷۵٪ است. برای تبدیل درصد به کسر، عدد درصد را روی ۱۰۰ می‌نویسند و کسر را ساده می‌کنند؛ مثلاً ۳۰٪ = ۳۰/۱۰۰ = ۳/۱۰.

جدول زیر برخی درصدهای پرکاربرد را نشان می‌دهد:

درصد کسر عدد اعشاری
۱۰٪ ۱/۱۰ ۰٫۱
۲۰٪ ۱/۵ ۰٫۲
۲۵٪ ۱/۴ ۰٫۲۵
۵۰٪ ۱/۲ ۰٫۵
۷۵٪ ۳/۴ ۰٫۷۵
۱۰۰٪ ۱ ۱

برای بیان میزان افزایش یا کاهش یک کمیت نسبت به مقدار اولیه، از درصد تغییر استفاده می‌شود. ابتدا اختلاف مقدار نهایی و مقدار اولیه را به دست می‌آورند، سپس آن را بر مقدار اولیه تقسیم و در ۱۰۰ ضرب می‌کنند. اگر نتیجه مثبت باشد، درصد افزایش و اگر منفی باشد، درصد کاهش است.[۵]

اگر x1 مقدار اولیه، x2 مقدار نهایی و p درصد تغییر باشد:

p=x2−x1x1×100

برای مثال، اگر قیمتی از ۲۰۰ به ۲۵۰ برسد، تغییر آن 250−200200×100=25 است، یعنی ۲۵ درصد افزایش. اگر قیمتی از ۵۰۰ به ۴۰۰ برسد، تغییر آن 400−500500×100=−20 است، یعنی ۲۰ درصد کاهش.

درصد در محاسبهٔ تخفیف، سود و زیان، مالیات، نمرهٔ آزمون و بیان نتایج آماری کاربرد دارد.

  1. ↑ "Introduction to Percents". mathsisfun.com. Retrieved 2020-08-28.
  2. ↑ Dakers, Marion (7 January 2015). "Eurozone Officially Falls into Deflation, Piling Pressure on ECB". The Daily Telegraph. Retrieved 2019-12-27.
  3. ↑ Mattock, Peter (5 January 2023). Conceptual Maths: Teaching 'about' (rather than just 'how to do') mathematics in schools (in English). Crown House Publishing Ltd. p. 269. ISBN 978-1-78583-618-3.
  4. ↑ Smith, D.E. (1958) [1951]. History of Mathematics. Vol. 2. Courier Dover Publications. pp. 247–249. ISBN 0-486-20430-8. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  5. 1 2 «درصد چیست؟ آموزش درصد به زبان ساده با مثال و تمرین». بیست شو. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۱۰-۱۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]