خط کانتوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از خط کنتوری)
پرش به: ناوبری، جستجو
در پائین شکل تعدادی خط کانتور نمایش داده شده‌است که با خطوط مستقیم به حداکثر ارتفاع‌ها متصل شده‌است. منجتی بالا نمایش دهنده مقدار خط مستقیم است.
نمودار دوبعدی کانتوری
نمودار کانتوری دوبعدی رنگی
نمایش سه‌بعدی کانتور

خط کانتوری یا خطوط کانتوری (به انگلیسی: contour line) تابعی دو متغییره منحنی شکل است که نتیجه تابع مقداری ثابت است.[۱] در نقشه‌نگاری معمولا خط کانتور را برای نقاطی که دارای ارتفاع مساوی از سطح پیش‌فرض که معمولا سطح آب‌های آزاد است، در نظر می‌گیرند و به اختصار به آن کانتور می‌گویند.[۲]

نمودار کانتوری[ویرایش]

نمودار کانتوری (به انگلیسی: Contour plot)به عنوان یک نمایش گرافیکی از روابط بین سه متغیر عددی در دو بعد استفاده می شود. دو متغیر برای محور X و Y و متغیر سوم Z، برای سطوح کانتور می باشد. سطوح کانتور به صورت منحنی رسم می شود و نواحی بین منحنی ها که مقادیر درون یابی می باشند می توان به صورت غیر رنگی یا رنگ بندی های مشخص نمایش داده شوند. [۳]

نقشه کانتور[ویرایش]

یک نقشه کانتور (به انگلیسی: contour map)، نقشه‌ای هست که توسط خطوط کانتور ترسیم می‌گردد.

انواع[ویرایش]

اغلب اوقات خطوط کانتوری دارای نام مشخصی هستند که با واژه "هم" (برابر واژه "iso-" به معنای "برابر") آغاز می‌شود، مانند خط هم‌باران، هم‌فشار، هم‌فشار و... . این نام‌ها بیشتر در هواشناسی رایج است که ممکن است چندین نقشه با متغیرهای گوناگون با هم دیده شوند.

هم‌مسافت[ویرایش]

خط هم‌مسافت خطی است با فاصله یکسان نسبت به یک نقطه، خط یا چندضلعی مشخص.

هم‌نگاشت[ویرایش]

در جغرافیا واژه هم‌نگاشت برای خطوط کانتوری به‌کار می‌رود که نمی‌توان متغیرهای آن را به‌صورت نقطه‌ای نشان داد و این متغیرها را باید از یک منطقه جمع‌آوری نمود (مانند تراکم جمعیت).

در هواشناسی واژه هم‌نگاشت برای هر نوع خط کانتوری به‌کار می‌رود.

هواشناسی[ویرایش]

خطوط کانتوری در هواشناسی بر اساس داده‌های نقطه‌ای است که از ایستگاه‌های هواشناسی دریافت شده است. نقشه هواشناسی داده‌های جمع‌آوری‌شده مانند فشار واقعی هوا در یک زمان مشخص یا میانگین فشار در یک دوره زمانی را نمایش می‌دهد.

فشار هوا[ویرایش]

خط هم‌فشار خطی است که نقاط دارای فشار یکسان را بر روی یک نقشه به‌هم متصل می‌کند. در هواشناسی فشار جو نسبت به سطح آب‌های آزاد نمایش داده می‌شود.

دمای هوا[ویرایش]

خط هم‌دما خطی است که نقاط دارای دمای یکسان را بر روی یک نقشه به‌هم متصل می‌کند.

بارندگی[ویرایش]

خط هم‌باران خطی است که نقاط دارای میزان بارندگی یکسان را بر روی یک نقشه به‌هم متصل می‌کند.

باد[ویرایش]

خط هم‌سرعت‌ باد خطی است که نقاط دارای سرعت باد یکسان را بر روی یک نقشه به‌هم متصل می‌کند.

جغرافیای طبیعی و اقیانوس‌نگاری[ویرایش]

فرازا و ژرفا[ویرایش]

خط‌های کانتوری هم‌ارتفاع یکی از راه‌های نمایش ارتفاع از سطح دریا یا ارتفاع (فرازا) و ژرفا بر روی نقشه هستند. با استفاده از این خطوط ناهمواری‌ها قبل تشخیص هستند. نقشه توپوگرافی جزو این مجموعه نقشه‌ها است که نمایش‌دهنده دره‌ها و کوه‌ها و شیب زمین هست و درجهٔ شیب زمین در نقاط مختلف را مشخص می‌نماید.[۴] فاصلهٔ خطوط کانتور در نقاط متوالی ممکن است متفاوت باشد و به کمک همین فاصله کانتورها می توان مکان‌هایی را که شیب بیشتر یا کمتر دارند را تشخیص داد.[۵] زمانی که فاصلهٔ خطوط کانتوری به همدیگر کمتر باشند شیب زمین در آن نقطه تندتر هست و زمانی که فاصله بیشتر باشد شیب زمین کمتر است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Courant, Richard, Herbert Robbins, and Ian Stewart. What Is Mathematics?: An Elementary Approach to Ideas and Methods. New York: Oxford University Press, 1996. p. 344.
  2. [۱]contour line
  3. Contour plot .
  4. [۲]contour map
  5. Tracy, John C. Plane Surveying; A Text-Book and Pocket Manual. New York: J. Wiley & Sons, 1907. p. 337.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Contour line»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۶ ژوئیه ۲۰۱۵).

پیوندهای بیرونی[ویرایش]