خانه دادرس

مختصات: ۳۱°۱۹′۱۳٫۵۱″ شمالی ۴۸°۴۱′۶٫۲۹″ شرقی / ۳۱٫۳۲۰۴۱۹۴°شمالی ۴۸٫۶۸۵۰۸۰۶°شرقی / 31.3204194; 48.6850806
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
خانه دادرس
1399080815313369321525854 خانه دادرس.jpg
نامخانه دادرس
کشورایران
اطلاعات اثر
کاربریخانه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۹۷۶۴
تاریخ ثبت ملی۲۲ آبان ۱۳۸۶

خانهٔ دادرس بنایی بازمانده از دورهٔ قاجاری است که در سال ۱۳۸۲ به شمارهٔ ۹۷۶۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در مرکز شهر اهواز در خیابان عبدالحمید (خیابان نظامی یا شهید نظری‌پور) ساخته شد. این خانه را شیخ خزعل به عنوان کاروانسرا بنا نهاده بود و دقیقاً در پشت قصر شیخ خزعل (السله یا سرای عجم کنونی) است.[۱] در خیابان عبدالحمید و مرکز شهر اهواز خانه‌های متعددی از دوره‌های قاجار و پهلوی به جا مانده که بخش ناچیزی از آن‌ها به ثبت رسیده است. سرای دادرس یکی از این بناهای تاریخی شهر اهواز است که تاکنون فقط به ثبت رسیده و در نگهداری و مرمت آن کوتاهی شده‌است.[۲]

مشخصات

این بنا ساختمانی دو طبقه است که در طبقهٔ همکف آن پنج اتاق و در طبقهٔ دوم سه اتاق وجود دارد. سرداب موجود در بنا نیز مساحت حدود ۴×۵ متر مربع دارد. خانهٔ دادرس ابتدا محل کاروانسرای شیخ خزعل بود، بعد میدان تره‌بار شد و سپس به بازار خواربارفروشان مبدل گشت. سرانجام نیز این بنای تاریخی تبدیل به انبار کفش و دمپایی شده است. افزون بر سرداب، این بنا دارای آثاری از حجاری، آجرچینی، ستون و در و پنجرهٔ چوبی می‌باشد و از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن سنگ‌چینی‌های بسیار زیبای آن است.[۲]

تلاش برای مرمت

در این بنا تاکنون اقدام مرمتی صورت نگرفته و بخشی از آن تخریب شده است؛ به طوری که قسمتی از سقف فروریخته است. حال آن که با توجه به قرار گرفتن بنای دادرس در مرکز شهر و تاریخی بودن آن به گفتهٔ دوستداران میراث فرهنگی می‌توان آن را به یک مرکز فرهنگی-خدماتی همچون فرهنگ‌سرا، موزه مردم‌شناسی، چایخانه یا نگارخانه[۳] تبدیل کرد.

منابع

  1. «میراث نهفته در خانه‌های قدیمی اهواز مهجور و روبه خاموشی». خبرگزاری مهر. ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۱. مجتبی گهستونی از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «دو سرای قاجاری اهواز شبانه مورد حمله مالکان خود قرار گرفتند». مجله هنری طاووس. ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۱. مجتبی گهستونی از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)
  3. صادق حبیب زاده (۱۳۸۹). «۱۰گانه‌ای غم‌انگیز دربارهٔ تخریب «قصر فیلیه» خرمشهر». عصر ایران. دریافت‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۱. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)