پرش به محتوا

تونی گیلروی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تونی گیلروی
گیلروی در ۲۰۱۲
نام هنگام تولدآنتونی جوزف گیلروی
زادهٔ۱۱ سپتامبر ۱۹۵۶ ‏(۶۹ سال)
نیویورک سیتی، ایالات متحده
پیشه‌ها
  • فیلم‌نامه‌نویس
  • تهیه‌کننده
  • کارگردان
سال‌های فعالیت۱۹۹۲–اکنون
همسرسوزان گیلروی
فرزندان۲
پدرفرانک دی. گیلروی
خویشاونداندن گیلروی (برادر)
جان گیلروی (برادر)

تونی گیلروی (به انگلیسی: Tony Gilroy) با نام کامل آنتونی جوزف گیلروی (Anthony Joseph Gilroy) فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و کارگردان آمریکایی است که به‌واسطهٔ آثارش در ژانرهای مهیج، جاسوسی و درام شناخته می‌شود. او در تاریخ ۱۱ سپتامبر ۱۹۵۶ در نیویورک متولد شد و فعالیت حرفه‌ای خود را از اوایل دههٔ ۱۹۹۰ آغاز کرد.[۱]

زندگی شخصی و خانوادگی

[ویرایش]

تونی گیلروی فرزند فرانک دی. گیلروی، نمایشنامه‌نویس و کارگردان برندهٔ جایزهٔ پولیتزر، و مادرش روت، مجسمه‌ساز و نویسنده است. او دو برادر دارد: دن گیلروی، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان، و جان گیلروی، تدوین‌گر فیلم. خانوادهٔ گیلروی دارای ریشه‌های ایرلندی، ایتالیایی و آلمانی هستند.[۲]

تحصیلات و ورود به سینما

[ویرایش]

گیلروی در دبیرستان واشینگتن‌ویل تحصیل کرد و سپس وارد دانشگاه بوستون شد، اما پس از دو سال به دلیل تمرکز بر موسیقی، تحصیل را رها کرد. او فعالیت سینمایی خود را با نوشتن فیلم‌نامه آغاز کرد و نخستین اثرش در این زمینه فیلم «لبهٔ برنده» (1992) بود.[۳]

فعالیت حرفه‌ای

[ویرایش]

فیلم‌نامه‌نویسی

[ویرایش]

گیلروی در دههٔ ۱۹۹۰ با نوشتن فیلم‌نامه‌هایی چون «دولورس کلیبورن» (1995)، «وکیل‌مدافع شیطان» (1997)، و «آرماگدون» (1998) شناخته شد. او همچنین نویسندهٔ سه‌گانهٔ اصلی هویت بورن، برتری بورن و اولتیماتوم بورن بود که بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ منتشر شدند.[۴]

کارگردانی

[ویرایش]

نخستین تجربهٔ کارگردانی گیلروی فیلم «مایکل کلیتون» (2007) بود که با بازی جورج کلونی، تیلدا سوئینتن و تام ویلکینسون همراه بود. این فیلم نامزد دریافت چندین جایزهٔ اسکار شد و سوئینتن موفق به دریافت جایزهٔ بهترین بازیگر نقش مکمل زن گردید.[۵]

در سال ۲۰۰۹، گیلروی فیلم «دورویی» را با بازی جولیا رابرتس و کلایو اوون کارگردانی کرد. این فیلم در ژانر جاسوسی-تجاری ساخته شد و نقدهای متفاوتی دریافت کرد.[۶]

در سال ۲۰۱۲، او فیلم «میراث بورن» را که چهارمین قسمت از مجموعهٔ بورن بود، نویسندگی و کارگردانی کرد. این فیلم با بازی جرمی رنر و ریچل وایس، داستانی موازی با سه‌گانهٔ اصلی بورن را روایت می‌کرد.[۷]

همکاری با لوکاس‌فیلم و مجموعهٔ اندور

[ویرایش]

در سال ۲۰۱۶، گیلروی توسط لوکاس‌فیلم استخدام شد تا بازنویسی و فیلم‌برداری مجدد فیلم «روگ وان: داستانی از جنگ ستارگان» را انجام دهد. او نقش مهمی در اصلاح ساختار داستانی فیلم ایفا کرد، هرچند نامش به‌عنوان کارگردان رسمی ذکر نشد.[۸]

در ادامه، گیلروی به‌عنوان خالق، نویسنده و تهیه‌کنندهٔ اجرایی مجموعهٔ تلویزیونی «اندور» (2022–2025) فعالیت کرد. این مجموعه پیش‌درآمدی بر «روگ وان» بود و با استقبال منتقدان و مخاطبان روبه‌رو شد.[۹]

سبک و دیدگاه هنری

[ویرایش]

گیلروی به‌واسطهٔ تمرکز بر شخصیت‌پردازی پیچیده، دیالوگ‌های دقیق و روایت‌های چندلایه شناخته می‌شود. آثار او اغلب در فضای حقوقی، سیاسی یا جاسوسی جریان دارند و به بررسی اخلاق، قدرت و فساد می‌پردازند.[۱۰]

جوایز و افتخارات

[ویرایش]

گیلروی برای فیلم «مایکل کلیتون» نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامهٔ غیراقتباسی شد. همچنین آثار او در جشنواره‌های مختلف از جمله جشنواره فیلم تورنتو و انجمن نویسندگان آمریکا مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.[۱۱]

فیلم‌شناسی

[ویرایش]

فیلم‌های بلند

[ویرایش]
سال عنوان کارگردان نویسنده تهیه‌کننده توضیحات
۱۹۹۲ The Cutting Edge نه آری نه
۱۹۹۵ دولورس کلیبورن نه آری نه
۱۹۹۶ اقدامات شدید نه آری نه
۱۹۹۷ وکیل‌مدافع شیطان نه آری نه
۱۹۹۸ آرماگدون نه اقتباس نه
۲۰۰۰ طعمه نه آری اجرایی
دلیل زندگی نه آری اجرایی
۲۰۰۲ هویت بورن نه آری نه
۲۰۰۴ برتری بورن نه آری نه
۲۰۰۷ اولتیماتوم بورن نه آری نه
مایکل کلیتون آری آری نه همچنین صداپیشهٔ راننده تاکسی
۲۰۰۹ دورویی آری آری نه
وضعیت بازی نه آری نه
۲۰۱۲ میراث بورن آری آری نه
۲۰۱۴ شبگرد نه نه آری
۲۰۱۶ روگ وان نه آری نه کارگردان فیلمبرداری مجدد بدون ذکر نام؛
حضور افتخاری به‌عنوان صداپیشه
دیوار بزرگ نه آری نه
۲۰۱۸ بیروت نه آری آری

فعالیت نویسندگی بدون ذکر نام

سال عنوا توضیحات
۱۹۹۸ دشمن ملت [۱۲]
۲۰۱۲ سحرگاه سرخ بازنویسی‌های محدود[۱۳]
۲۰۱۴ گودزیلا بازنویسی‌ها[۱۴]
۲۰۲۱ زنی پشت پنجره بازنویسی‌ها برای فیلم‌برداری مجدد[۱۵]

تلویزیون

[ویرایش]
سال(ها) عنوان نویسنده تهیه‌کننده توضیحات
۱۹۹۳ For Better and for Worse آری نه فیلم تلویزیونی
۲۰۱۵–۲۰۱۶ خانه پوشالی نه مشاوره ۲۶ قسمت
۲۰۲۲–۲۰۲۵ اندور آری اجرایی سازنده و مدیر اجرایی تولید (۲۴ قسمت)
نویسنده (۸ قسمت)

منابع

[ویرایش]
  1. Encyclopaedia Britannica, Inc., "Encyclopaedia Britannica Almanac 2010", 1 January 2010, ISBN 978-1-61535-329-3.
  2. Filmreference.com, "Tony Gilroy Biography", https://www.filmreference.com/film/45/Tony-Gilroy.html, Retrieved 15 September 2025.
  3. 30nama.com, "آنتونی جوزف گیلروی (دانلود ۲۴ عنوان فیلم) + بیوگرافی", https://30nama.com/biography/148049/Tony-Gilroy, Retrieved 15 September 2025.
  4. Motion State Review, "Enemy of the State (1998)", 28 November 2014, https://motionstatereview.com/enemy-of-the-state-1998/, Retrieved 8 September 2022.
  5. The Hollywood Reporter, Couch, Aaron, "Tony Gilroy on 'Rogue One' Reshoots: They Were in 'Terrible Trouble'", 5 April 2018, https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tony-gilroy-rogue-one-reshoots-1099467/, Retrieved 28 April 2025.
  6. Variety, McCarthy, Todd, "Duplicity Review", 18 March 2009, https://variety.com/2009/film/reviews/duplicity-1200473783/, Retrieved 15 September 2025.
  7. Box Office Mojo, "The Bourne Legacy (2012)", https://www.boxofficemojo.com/title/tt1194173/, Retrieved 15 September 2025.
  8. The Playlist, "Tony Gilroy Was Brought in to Write the Reshoots on the Amy Adams Thriller", 2018, https://theplaylist.net/tony-gilroy-woman-in-the-window-reshoots-2018/, Retrieved 15 September 2025.
  9. The Hollywood Reporter, Kit, Borys, "'Rogue One' Drama: Writer Tony Gilroy Taking on More Duties", 3 August 2016, https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/rogue-one-tony-gilroy-reshoots-917933/, Retrieved 30 April 2025.
  10. IndieWire, Ehrlich, David, "Tony Gilroy’s Moral Universe", 12 November 2022, https://www.indiewire.com/features/tony-gilroy-moral-universe-andor-1234789012/, Retrieved 15 September 2025.
  11. Academy Awards Database, "Michael Clayton Nominations", https://awardsdatabase.oscars.org/film/2007/michael-clayton, Retrieved 15 September 2025.
  12. "Enemy of the State (1998)". Motion State Review. November 28, 2014. Retrieved September 8, 2022.
  13. "UPDATED!! As Casting Continues, So Do The Rewrites?? RED DAWN Has A Promising New Writer". Aint It Cool News (به انگلیسی). Retrieved 30 April 2025.
  14. Kit, Borys (3 August 2016). "'Rogue One' Drama: Writer Tony Gilroy Taking on More Duties". The Hollywood Reporter. Retrieved 30 April 2025.
  15. "The Woman in the Window: Tony Gilroy Was Brought in to Write the Reshoots on the Amy Adams Thriller". The Playlist. April 7, 2021. Retrieved September 8, 2022.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tony Gilroy». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱ مه ۲۰۱۴.
  • «Tony Gilroy». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱ مه ۲۰۱۴.

پیوند به بیرون

[ویرایش]