بخش طرهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بخش طرهان از بخش‌های شهرستان کوهدشت در استان لرستان ایران است. مرکز این بخش شهر گراب است. طوایف ساکن آن کوشکی ، گراوند ، وآدینه وند وچند طایفه کوچک دیگر می‌باشد. که طایفه کوشکی با زبان لری سایر طوایف با زبان لکی صحبت می‌کنند.جمعیت آن طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ ، ۱۷۶۴۸نفر می‌باشد


پیشینه تاریخی[ویرایش]

حمدالله مستوفی‌در«تاریخ گزیده»، از طرحان نام برده و معتقد است که چندین قرن قبل از ورود اعراب این شهر از بین رفته است. کشف معبد آشوری در این منطقه بیان‌گر آن است که مردمانی قبل از هزاره اول پیش از میلاد در این نواحی زیسته و آیین‌های دینی خود را به جای می‌آوردند.طرهان قدیم سرزمینی بوده که از سمت شمال و غرب به دلفان و رودخانه سیمره ،و ایلام از جنوب به رودخانه کشکان و از خاور به بخش چگنی ، محدود می‌شده و این بخش از ۳ دهستان و ۱۴۱ آبادی تشکیل شده بود و وسعتی در حدود ۳۹۰۴ کیلومتر مربع داسته است که ۱۹۰ هزار هکتارآن زمین کشاورزی و۱۷۰هزارهکتار دیم و ۲۰هزارهکتارابی بوده است . سه دهستان این بخش وسیع طبق تقسیمات کشوری به این ترتیب معرفی می‌شدند:۱- سرطرحان ۲- کوهدشت ۳- رومشکان ، ولی اکنون محدود به سرطرهان می‌شود ونام آن بخش طرهان است.

طوایف طرهان قدیم[ویرایش]

طرهان قدیم دارای حدود ۳۳ طایفه و چند خرده طایفه شامل : (۱-آدینه وند ۲- آزادبخت ۳- ایتیوند ۴- اولادقباد ۵- امرایی ۶ - بازوند ۷- پادروند ۸- چهار قلعه ۹- خوشناموند ۱۰- دراویش که خود دو گروه هستند الف : دراویش بلوران و دراویش داود رشید ، میشنان و رود بار ۱۱ - رومیانی ۱۲ - ریکا ۱۳- رئیسوند ۱۴- رشنو ۱۵- زالی ۱۶- زیو دار ۱۷- سادات که خود ۵ گروه هستند( سادات درب گنبد – سادات کره لان – سادات ابوالوفا – سادات زرون – سادات آتش بگی ) ۱۸- سوری ۱۹- شیراوند ۲۰- شاهیوند ۲۱- ضرونی ۲۲- عبدولی ۲۳- قرعلیوند ۲۴- کوشکی۲۵ - کونانی ۲۶- کاکاوند ۲۷ - گراوند ۲۸- گرمه‌ای ۲۹- میربگ ۳۰ - مهکی ۳۱- نورعالی ۳۲- خلیفه (جز ایتیوند می‌باشند). ۳۳-طولابی و (تعدادی آهنگر نیز ذر سطح منطقه پراکنده‌اند).( عده‌ای نیز از لوطی‌ها و کولیها زندگی می‌کنند ).

توقف طرح پمپاژه آب سد سیمرهٔ به طرهان[ویرایش]

صلابت درختان بلوط مدتهاست هیزم آتش زارهای سوزان تابستان شده‌اند.اشکهای خشکیدهٔ "کنی پینه" و خشکی باغات طرهان تن لرزانش را تحقیر می‌کند. آوارهای مصیبت بر دشتهای دم روستان شدت گرفته و تقدیرناخواسته دیار"گَور کوه" را آزار می‌دهد. "بریژان" فقر و مظلومیت بر سیمای باباگردعلی آتش افروخته و سلولهای هویتِ پشت تنگ را مشت می‌زند.دغدغه‌های سبز پای آستان و برزخ مصیبت کت کن و کلسرخ تا چغاپیت و سرطرهان ادامه دارد .فوران آتشفشان مذاب ویرانی و آوار کشاورزی دیم بی رونق و سیمای پریشان و برافروختهٔ جزیرهٔ بن‌بست طرهان همه حکایت از گام برداشتن مسئولین در مسیر تبعیض است . حکایت بی آبی چشمه‌های گراب کوچک و بزرگ بر دل باغات "ورگر"حسرتی بس بزرگ گذاشته و نی زارهای "هُراوَ"به دشتستانی از برهوت تبدیل شده است . لم یزرع شدن زمینهای کشاورزی اولاد نقی‌آباد و روند تخلیهٔ روزافزون روستاهای رئیسوند، قوله ، زوله، سرطرهان تلنگریست دیگر در مسیر نیروهای پس ران در جهت توسعه طرهان. تاریخ طرهان همواره با تمدن مفرغ ونام سیمره عجین بوده است طرهان نشیمنگاه حکومت ساسانیان،عیلامیها و مادها، تاریخ را از ازل بر روی سیمای سیمره ترسیم نموده است و حالابعد از گذشت سالها جدایی و تخریب پیکر بی جان و فرسودهٔ طرهان این دو دوست دیرین مدتی بود که دستهای تقدیر می‌رفت دوباره دستان آنها را درهم بفشارد و سیمره با خروش آبهای روانش زخمهای بستر طرهان را التیام بخشد اما آیا تبعیض وتعصبهای کورکورانه بازهم مانع جاری شدن آبهای سیمره بر پیکر طرهان خواهند شد؟ طرح پمپاژه آب سد سیمره به دشتهای چروک و پلاسیدهٔ طرهان که از سال ۱۳۸۶ شروع بکار کرده بود با صرف اعتباری بالغ بر یک میلیاردو ششصد میلیون تومان متأسفانه اکنون توسط دستهای پشت پردهٔ و مشکوک متوقف شده است با آنکه فاصله نزدیکترین نقطهٔ طرهان تا آب سیمره کمتر از ۱۰۰متر است ولی دستهای شوم تخریب درصدد هستند که با متوقف کردن کامل پمپاژ آب سیمره در سرطرهان، آب آن را به سدهای پایین دست ترانتقال دهند. وسعت بخش طرهان ۶۵۰کیلومتر مربع و دارای ۲۱۰۰۰هکتار زمین کشاورزی است و با توجه به اینکه این بخش دارای ۳۶روستا و ۲۸ دهیاری است و شغل اکثریت مردم این منطقه کشاورزی است احیای این طرح می‌تواند۱۷۰۰هکتار از زمینهای کشاورزی این بخش را آبیاری کند با توجه به پیشرفت روزافزون جوامع بشری و دستیابی آنها به فناوریهای مدرن و پیشرفته، متأسفانه استان لرستان باز هم در مسیر پسرفت گام برمی‌دارد تا جایی که برای متوقف کردن یک طرح عظیم و ملی به یک دلیل پیش پا افتاده اکتفاء نموده‌اند مسئولین علت توقف سد سرطرهان را ارتفاع ۱۸۰متری دشتهای سرطرهان نسبت به آب سیمره معرفی کرده‌اند و شوربختانه بخاطر همین ارتفاع ۱۸۰متری این طرح بصورت بسیار مشکوکی تاکنون توسط کمیته فنی استان ۵بار رد شده است اگر دلیل توقف سد سیمره سر طرهان ارتفاع آن است می‌توانند از مکانهای بالا یا پایینتر سد که ارتفاع خیلی کمی دارد استفاده کنند این در حالیست که دشتهای سرطرهان در۵۰متر بالادست یا پایین دست محل کنونی احداث سد ، ارتفاع خیلی کمتری دارد و مسئولین می‌توانند از این مکان جدید که به صرف هزینه بسیار ناچیزی نیاز دارد در جهت پمپاژ آب به دشتهای طرهان اقدام کنند. ولی ظواهر امر نشان می‌دهد که دلایل مشکوکی وجود دارد که مسئولین حاضرا بخاطرآن قید یک میلیاردو ششصد میلیون تومان پول بیت المال را بزنند و طرح آب رسانی به دشتهای طرهان را متوقف کنند سد معشوره قرار بود دشتهای کوهدشت و رومشگان را سیراب کند اما بواسطهٔ شکایت نمایندگان خوزستان ومنتفی شدن این طرح، تصور مردم طرهان اینست که هدف از "توقف طرح پمپاژ آب سیمره سرطرهان" سیراب کردن دشتهای رومشگان با آب سیمره است که اگر این اتفاق رخ دهد توهینی بزرگ به تاریخ و هویت مردم طرهان صورت گرفته است خشکسالی‌های پی در پی با خود فقر، خروج نقدینگی، دزدی، اعتیاد، فحشا، جنگهای قبیله‌ای، بی سوادی، بن‌بست، عقب ماندگی فرهنگی- اجتماعی- اقتصادی و کوچ تقریبا۱۳۰۰۰نفراز این منطقه را برای مردم طرهان به ارمغان آورده است شهروندان و صاحبنظران طرهان، امروز به این باور رسیده‌اند که همواره تنگ نظریها و کینه توزیها موانع توسعه و پیشرفت بوده‌اند و برخی با سنگ اندازی و کینه‌توزی به نیروهای بومی و غیر بومی متخصص و توانمند ،همواره دیوارحاشای توسعه طرهان بوده‌اند. بدون شک نباید گذشته را تخریب و غیرمنصفانه برآن حکم صادر کرد ولی باید اذعان داشت بخش طرهان در گذشته از محرومیت‌های فراونی رنج برده است محرومیتی که این بخش را از روند توسعه عقب نگه داشته و موجب تبدیل فرصت‌های آن به تهدید شده است لذا اکنون شایسته است که استاندار استان با توجه به توسعه وافتتاح طرحهای بسیاربزرگ درسطح استان و رضایت شایسته و مثبتی که ازنحوهٔ مدیریت ایشان بوجود آمده است نسبت به بررسی و سیراب کردن زمینهای دیم منطقهٔ طرهان توسط آب سیمره، که همواره تنها دغدغهٔ مردم آن بوده است اقدامات لازم را بعمل آورند در پایان مردم طرهان ازاستاندار،فرمانداروبخشدار شهر گراب به جد خواستار توجه و پیگیری لازم جهت احیای طرح پمپاژ آب سیمرهٔ سر طرهان هستند.

دهستان‌ها[ویرایش]

روستاها[ویرایش]

طرهان منطقه وسیعی می‌باشد که راه ارتباطی آن از جاده جنوب غرب می‌باشد.روستاهای آن عبارتند ازچشمه میرزا حسین، اسدآباد، کلسرخ عیدی، بیر یا گراب کوچک، شهر گراب،رئیسوند ، دمروستان ، اولاد نقی‌آباد میره واحمد، مرادخان، باپیروله، صیدکریم، محمدکریم، محمدزکی شهرمیر ،خانکه، قلندر، لطیفٰ ،چادرازه ، چقاپیت سفلی ،چقاپیت علیا تنگ کبود ،گلابی، قبله، زوله، سرطرهان، کول بادام، وزم

مکان‌ها[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]