اینستکس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ابزار حمایت از مبادلات تجاری
نوعSociété par actions simplifiée
صنعتشرکت تسویه وجوه
بنا نهاده۳۱ ژانویه ۲۰۱۹؛ ۱۰ ماه پیش (۲۰۱۹-۰۱-۳۱)
دفتر مرکزیپاریس، فرانسه
افراد کلیدی
مالکفرانسه
آلمان
بریتانیا

ابزار حمایت از مبادلات تجاری (انگلیسی: Instrument in Support of Trade Exchanges؛ به اختصار اینستکس (INSTEX) یا سامانهٔ حمایت از مبادلات تجاری (با سرنام ساحات)[۱] یک ابزار ویژهٔ مالی است که در ژانویه ۲۰۱۹ توسط فرانسه، آلمان و بریتانیا برای تسهیل تجارت غیردلاری با ایران ایجاد شد. مقر اینستکس در پاریس، فرانسه و ریاست آن بر عهدهٔ پر فیشرِ آلمانی، از مدیران پیشین کومرتس‌بانک، است.[۲] از تاریخ هفتم تیرماه ۱۳۹۸ با اعلام سید عباس عراقچی سازوکار مالی اینستکس عملیاتی شد.

سازوکار[ویرایش]

ابزار حمایت از مبادلات تجاری، شرکت‌های اروپایی را مقدور می‌سازد که با ایران به تجارت بپردازند بدون این که در معرض خطر قانون تحریم آمریکا قرار گیرند.[۳] به منظور اجرایی کردن این موضوع در روز پنج‌شنبه ۳۱ ژانویه ۲۰۱۹، شرکتی با سرمایه ۳ هزار یورو در پاریس تأسیس و به ثبت رسید.[۴] سازوکار این ابزار ویژه مالی به این شکل است که تهاتر بین صادرکنندگان و واردکنندگان یک کشور واحد اروپایی بدون ارتباط مستقیم مالی با ایران انجام می‌شود.[۵]

نقدها[ویرایش]

در ایران، مخالفان دولت، معتقدند که این راهکار تحت هیچ شرایطی اجرایی نخواهد شد، چون اروپا حتی زمانی که آمریکا هنوز از برجام خارج نشده بود، در راه اجرای آن سنگ‌اندازی کردند. بعضی از آنها[چه کسی؟] اینستکس را یک دام برای تهران می‌دانند و استدلال می‌کنند این بهانه‌ای برای «نفوذ به اطلاعات مالی و بانکی ایران» و تأثیرگذاری بر «سیاست‌گذاری‌های خارجی و داخلی» بویژه برنامه‌های موشکی ایران است.

احمد زیدآبادی، تحلیلگر سیاسی در کانال تلگرام خود نوشته که «درد جامعه گرفتار رشد فزاینده تورم، بیکاری، گرانی ناشی از بی‌کفایتی مدیران داخلی و تحریم‌های بی‌سابقه است، با سازوکار اروپایی چاره نمی‌شود، بلکه این کشور نیازمند تصمیم‌های استراتژیک است.»

محمد اسلامی، وزیر راه و شهرسازی معتقد است که با این سازو کار، «امکان گسترده‌ای» برای ایران به وجود نیامده و تنها هدف این است که شرکت‌هایی که با ایران کار می‌کنند دچار آسیب نشوند.[۶]

پانویس[ویرایش]

  1. «آشنایی با اینستکس (ساحات)». همشهری آنلاین. ۱۲ بهمن ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۰ فوریه ۲۰۱۹. تاریخ وارد شده در عدم تطابق|سال= / |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. «آشنایی با اینستکس (ساحات)». همشهری آنلاین. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۴.
  3. فردا، رادیو (۲۰۱۹-۰۱-۳۱). «ثبت رسمی سازوکار اروپا برای تجارت با ایران؛ اجرای «اینس‌تکس» به آینده موکول شد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۴.
  4. Euronews (2019-02-01). "کانال مالی ایران و اروپا با ثبت شرکتی با سرمایه ۳ هزار یورو در فرانسه راه اندازی شد". euronews (به لاتین). Retrieved 2019-02-04.
  5. «تلاش اروپایی‌ها برای توضیح اینس‌تکس به ایرانیان - 04.02.2019». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۴.
  6. امیرشاهی، فرنوش (۲ فوریه ۲۰۱۹). «اینستکس؛ ساز و کاری مالی یا سیاسی؟». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۳ فوریه ۲۰۱۹.

منابع[ویرایش]