انسان و ایمان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نام کتابی از مرتضی مطهری است که مقدمه‌ای بر جهان بینی اسلامی است. ابتدای این کتاب مقایسه‌ای بین انسان و حیوان دارد و برتری انسان نسبت به حیوان را در دو چیز می خواند : علم و ایمان و این دو را مکمل هم می‌داند و نداشتن هر کدام را به نفصی برای انسان بیان می‌کند. در ادامه از ایمان‌های مذهبی می گوید و مزایای آن نسبت به دیگر ایمان‌ها مثل ایمان به پول و قدرت و.. بیان می‌کندو ضرورت داشتن یک ایدئولوژی معین و انواع ایدئولوژی‌ها را ذکر می‌کند و با هم مقایسه می‌کند و مکتب اسلام را به عنوان مکتبی همه جانبه و جامع تشریح می‌کند و در پایان منابع تفکر در اسلام را نام می برد.[۱]

خلاصه‌ای از کتاب[ویرایش]

مقایسه ی انسان و حیوان تفاوت عمده انسان و حیوان در بینش‌ها و گرایش‌ها ست هر دو یک سری خواسته‌ها و مطلوب‌هایی دارند که فرق آن‌ها در تعالی سطح آگاهی و شناخت و گستردگی آن‌ها است.

شعاع آگاهی حیوان:

سطح خواسته‌های حیوان :

  • مادی نه معنوی
  • شخصی و فردی
  • محیط اطرافش
  • زمان حال

سطح خواسته‌ها و آگاهی حیوانات از این چهارچوب خارج نیست و غریزی است اما انسان از قیدهای بالا رهاست انسان موجودی ارزش جو، آرمان خواه و کمال طلب است ایمان گرایش‌های والا و معنوی انسان که پایه ی اعتقادی و فکری دارد، ایمان می نامند. تفاوت عمده ی انسان و حیوان در واقع ملاک انسانیت است که اساسی‌ترین ملاک انسانیت علم و ایمان است

انسان حیوان ناطق ( تعقل‌کننده) مطلق طلب ، لایتناهی ، آرمان خواه ، ارزش جو، ماوراء طبیعی ،غیر معین ، متعهد و مسئول، آینده نگر، آزاد ، عصیان گر، اجتماعی ، خواستار نظم، زیبایی و عدالت، دو چهره، وجدان دار ، خلاق ، تنها ، مضطرب، عقیده پرست ، معنوی ، تخیل آفرین و... است.

زندگی انسان

  1. زندگی حیوانی (مادی)
  2. زندگی انسانی( فرهنگی

انسان تکامل یافته کسی اسنت که بر محیط بیرونی و درونی خود تسلط یافته و وارسته از محکومیت درونی و بیرونی و وابسته به عقیده باشد تکامل جامعه عین تکامل روح در دامن جسم و تکامل انسانیت در دامن حیوانیت است. نطفه ی جامعه نهادهای اقتصادی و روح جامعه جنبه‌های فرهنگی معنوی جامعه است .تاثیر متقابل جسم و روح همانند تأثیر متقابل نهادهای مادی و نهادهای فرهنگی جامه است. انسان آینده، انسان عقیده و ایمان است و نه شکم . واقعیت انسانی در دامن تکامل حیوانی رشد می‌کند. انسانیت اصالت و استقلال دارد پس علم و ایمان نه تنها در تضاد نیستند بلکه مکمل یکدیگرند نه ایمان جای علم را می‌گیرد و نه علم جای ایمان را. علم جهان ساز است و ایمان انسان ساز است . ایده پرستی اگر بر اساس یک جهان بینی که نتیجه ی منطقی اش آن ایده است نباشد، خیال است.ایمان مذهبی پیوندی است میان انسان و جهان تنها یک سلسله تکالیف برای انسان علی‌رغم تمایلات طبیعی تعیین نمی‌کند بلکه قیافه ی جهان را در نظر او تغییر می‌دهد.گرایش به سوی حقایق و واقعیت‌ها مقدس و قابل پرستش در انسان است ، تنها تمایلات مادی نیست بلکه تمایلات غیر مادی نیز هست ضرورت دارد بشر ایده، آرمان و ایمانی داشته باشد از طرفی ایمان مذهبی تنها ایمانی است که می‌تواند انسان را تحت نفوذ واقعی خود قرار دهد و انسان به حکم سرشت به دنبال چیزی که آن را بپرستد می‌رود. " آیا چیز دیگری جز دین خدا را جستجو می‌کنند در حالیکه هرکه در آسمان‌ها و زمین است سر به فرمان اوست"

آثار و فواید ایمان

  1. بهجت و انبساط
    1. خوش بینی
    2. روشندلی
    3. امیدواری
    4. آرامش خاطر
    5. لذت معنوی
  2. نقش ایمان در بهبود روابط اجتماعی
  3. کاهش ناراحتیها

فعالیت‌های انسانی :

  • فعالیت‌های التذاذی : فعالیت‌های ساده ، تحت تأثیر مستقیم غریزه و طبیعت اند که در اثر لذت بردن یا فرار از رنج تحت تأثیر احساس انجام می‌شوند و جاذبه و دافعه دارند.
  • فعالیت‌های تدبیری : فعالیت‌هایی که تحت تأثیر عقل و اراده انجام می‌شوند و جاذبه یا دافعه ندارند.

هر چه عقل واراده کامل تر باشد ، فعالیت‌های تدبیری انسان بیشتر است هر چه افق حیوانیت نزدیک باشد فعالیت‌های التذاذی بیشتر است.

مجموعه تعلیمات اسلام

  • اصول عقاید : کوشش درباره عقیده است که یک کار تحقیقاتی و علمی است و نمی توان در آن تقلید کرد .
  • اخلاقیات : کار خودسازی و مراقبت نفس است یعنی داشتن خصلت‌های خوب
  • احکام : کارهای معاشی و معادی ، دنیوی و اخروی ، فردی و اجتماعی است که در آن تقلید جایز است.

علل لغزش فکری بشر

  1. تکیه بر ظن و گمان به جای علم و یقین
  2. میل‌ها و هوس‌های نفسانی
  3. شتاب زدگی
  4. سنت گرایی و گذشته نگری
  5. شخصیت گرایی

ترجمه[ویرایش]

این کتاب توسط حسین ماشینگویی و امینه لیو لی از زبان فارسی به چینی ترجمه و از سوی رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران، در ۹۷ صفحه و شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به چاپ رسیده‌است.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. «معرفی آثار شهید مطهری». شبکه ملی مدارس. بازبینی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۸. 
  2. «کتاب "انسان و ایمان" به زبان چینی منتشر شد». خبرگزاری مهر، ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۸.