کیسان

کیسان، کنیه‌اش ابوعمرة، مردی از پیرامونیان مختار ثقفی، نه غلام و نه شاگرد او، بلکه پاسدار و به اصطلاح آجودان مختار بوده، به عنوان امین و مستشار در دستگاه مختار حضور داشته‌است و مختار در تمام کارها و تصمیم گیری‌ها، نظر و رای او را جویا می‌شده‌است. وی از اهالی کوفه بوده و کشندگان حسین بن علی را به مختار می‌شناسانده‌است.

نیز گفته شده است کیسان یکی از غلامان علی بن ابی طالب بود که پیروانش معتقدند او به همه علوم احاطه داشت و از محمد و علی آن علوم را آموزش دیده و پیروان این غلام را کیسانیه گویند.

نظرات پراکنده دیگر درباره کیسان

1. کیسان لقب خود مختار بن ابی عبیده ثقفی است و از اول این نام را داشته است و گفته اند آن هنگامی که پدر او نوزاد خانواده را حضور علی آورد و او دست مهر و محبت بر سر او کشیده و فرمود: «کیس، کیس » زیرک است، با هوش است و از همین زمان او کیسان لقب گرفت. و برخی هم گفته اند: محمد حنفیه، این لقب کیسان را به مختار داد آنگاه که او را برای گرفتن خون حسین به عراق اعزام کرد و هوشیاری و فراست لازم را در او دید.

2. کیسان، غلام علی بوده و همو مؤسس کیسانیه می باشد.

3. کیسان غلام و خدمتکار محمد بن حنفیه بوده است.

4. کیسان، شاگر محمد بن حنفیه بوده و یا شاگرد هر دو علی و پسرش محمد حنفیه و او از آن پدر و فرزند علم تاویل و باطن و دانش اسرار آفاق و انفس آموخته است.

5. پاسدار و به اصطلاح آجودان مختار، شخصی بوده به نام ابوعمرة کیسان، و مختار این عنوان را از پاسدارخود گرفته و لقب خویش کرده است.

6. کیسان، مردی از اهالی کوفه بوده و کشندگان حسین بن علی را به مختار می شناسانده است. او مردی دلیر و نسبت به انتقام خون حسین، بسیار حساس و فعال بوده است.

7. کیسان، مردی از پیرامونیان مختار بوده نه غلام و نه شاگرد او، بلکه به عنوان امین و مستشار در دستگاه مختار حضور داشته است و مختار در تمام کارها و تصمیم گیری ها، نظر و رای او را جویا می شده است.

8.یک شاهزاده ایرانی تبار بود که با مختار ثقفی رابطه خوبی داشت و او را به قیام علیه قاتلان حسین ترغیب کرد. در تاریخ هم آمده که ایرانی ها کمک زیادی به قیام مختار کردند حتی گفته شده که یک ایرانی مختار را به قیام و خونخواهی جذب کرده است.