موازی ساز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمایی از کارکرد موازی ساز. شکل بالا،امواج دریافتی بوسیله آشکارساز، بدون موازی ساز. شکل پایین بالا،امواج دریافتی بوسیله آشکارساز،با موازی ساز.

موازی ساز (به انگلیسی: collimator) وسیله ای است که امکان تضعیف یا حذف بخشی از امواج دریافتی در ورودی را بسته به جهت بردار حرکت امواج نسبت به دستگاه و انرژی امواج، دارا می باشد. این امواج می تواند مکانیکی یا الکترومغناطیسی باشند. امواج خروجی از موازی ساز، دارای الگوی حرکتی هماهنگ و نسبت به هم موازی تری نسبت به امواج ورودی می باشند.


موازی ساز نوری[ویرایش]

موازی ساز نوری شامل دیافراگم و لنز.

موازی ساز های نوری از آینه یا عدسی تشکیل یافته اند. این نوع از موازی ساز ها توانایی ساختن تصاویر در بینهایت را دارا می باشند. موازی ساز های نوری در کالیبره نمودن دیگر دستگاه های نورشناخت کاربرد دارند.[۱] از دیگر کاربرد های موازی سازهای نوری می توان در راستا سنجی و درستی ساخت لوله سلاح و دوربین دوچشمی نام برد.[۲]

موازی ساز نوترونی[ویرایش]

موازی ساز تابش های نوترونی شتاب‌دهنده حلقوی واشنگتن.

این دسته از موازی سازها در راکتورهای هسته ای برای اندازه گیری میزان فعالیت رادیواکتیو (واپاشی هسته‌ای) سوخت های هسته ای به کار گرفته می شوند.

موازی ساز اشعه ایکس[ویرایش]

این دسته از موازی ساز ها در تصویر برداری با اشعه ایکس کاربرد داشته و بخشی از تابش های اشعه ایکس که به شکل نا موازی به موازی ساز میرسند را فیلتر می نماید که موجب افزایش تفکیک پذیری تصاویر می گردد.اندازه این فلتر سازی بسته با فاصله سرچشمه تابش و ساختار فیزیکی موازی کننده دارد.

موازی ساز اشعه گاما[ویرایش]

این دسته از موازی ساز ها از جنس سرب بوده و در طیف نگاری اشعه گاما در ماهواره های پژوهشی و دوربین گاما مورد استفاده قرار می گیرند.

کاربردها[ویرایش]

نمایی از دوربین گاما و کاربرد موازی ساز ها.

از کاربردهای موازی سازها می توان به موارد زیر اشاره نمود.

  • پرتو درمانی.
  • دوربین گاما (انگر کمرا).
  • در راکتورهای هسته ای و شتاب دهنده ها، برای پایش فعالیت رادیو اکتیو.
  • دستگاه های تصویربرداری اشعه ایکس.
  • کالیبره قطعات مکانیکی.

محدودیت ها[ویرایش]

موازی سازها موجب افزایش جدایی پذیری، می گردند و در برابر میزان شار انرژی سیگنال را کاهش می دهند که در کاربردهای ثبت از فاصله زیاد، لزوم بکارگیری آشکارسازهایی با حساسیت بالاتر را ایجاب می نماید. برای مثال در طیف سنج های اشعه گاما اندازه انرژی گذرنده از موازی سازهایی از جنس سرب، تا حد 1% انرژی دریافتی، کاهش می یابد.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]