ملل و نحل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

الملل و النحل کتابی است برپایهٔ مذاهب و دیانات واعتقادات ملت‌های مختلف جهان، مخصوصاً در آن دوران که مؤلف می‌زیسته‌است. این کتاب توسط محمد بن عبدالکریم شهرستانی به زبان عربی نوشته شده‌است. در آن مراتبی دربارهٔ آداب و رسوم دین زرتشتی وجود دارد.[۱] در این کتاب شهرستانی جهان را به هفت اقلیم تقسیم وشرح می‌نماید وچنین می‌گوید:

  • در هفت اقلیم دنیا طبق روال آن زمان کسانی در این اقالیم هفتگانه وجود دارند که از لحاظ زبان، طبایع، انفس، شکل ورنگ اختلاف گوناگونی دارند.
  • تقسیم هفت اقلیم به جهات اربع که عبارت‌اند از: شرق، غرب، جنوب، شمال. انسان‌هایی در این جهات اربع زندگی می‌کنند که لغات وطبایع مختلف با همدیگر دارند.
  • شهرستانی مللهایی که در این جهات اربع زیست می‌کنند به چهار ملل بزرگ تقسیم کرده‌است که عبارت‌اند از:عرب، عجم، روم و هند

این کتاب دائرةالمعارف مختصری از ادیان و مذاهب وفرق وآراء فلاسفه در ماوراء طبیعت است که در عصر مؤلف شناخته شده‌بود. این کتاب مورد اعجاب وتقدیر مردم آن دوران چه در شرق و چه در غرب قرار گرفته‌بود. کتابیست بسیار مفید. کتاب مزبور به چندین لغات زنده دنیا ترجمه شده‌است. «کتاب الملل والنحل» توسط تئودور هابروکر، به زبان آلمانی ترجمه شده‌است.[۲] هابرکر در مقدمهٔ ترجمهٔ خود می‌گوید:(مردم جهان توسط شهرستانی توانستند به تاریخ فلسفهٔ قدیم وجدید پی ببرند). همچنین عالم آلمانی که ترجمهٔ دوم این کتاب انجام داده‌است، مقدمهٔ شایانی برای کتاب نوشته‌است ودر مقدمهٔ ترجمه خود بنام کتابی پربار وبسیار مفید یاد کرده‌است. متن عربی و ترجمه فارسی باب سوم از این کتاب اکنون با ترجمه فارسی دکتر محسن ابوالقاسمی در بازار موجود است.[۳]


پانویس[ویرایش]

  1. دانشنامهٔ مزدیسنا، ص ۴۳۸
  2. Theodor Haarbrücker: Abu-'l-Fath' Muhammad asch-Schahrastani's Religionspartheien und Philosophenschulen. Zum ersten Male vollständig aus dem Arabischen übersetzt und mit erklärenden Anmerkungen versehen von Dr. Theodor Haarbrücker. C. A. Schwetschke und Sohn, Halle 1850–1851 (Erster Theil: Die muhammadanischen, jüdischen, christlichen und dualistischen Religionspartheien. Zweiter Theil: Die Sabäer, die Philosophen, die alten Araber und die Inder.)
  3. ابوالقاسمی، محسن؛ (1383) دین‌ها و کیش‌های ایرانی در دوران باستان به روایت شهرستانی، تهران، انتشارات هیرمند، چاپ نخست.

منابع[ویرایش]

  • اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه‌نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۱. ISBN 964-305-307-5. 
  • الشهرستانی، ابی الفتح محمد، بن عبدالکریم، .(الملل والنحل) دارالمعرفة للطباعة والنشر، بیروت، لبنان: چاپ سوم، انتشار سال ۱۹۷۲ میلادی. به (عربی).