دستگاه ماهور
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- این مقاله در مورد دستگاهی از موسیقی سنتی ایران است. برای گل، به مقالهٔ ماهور (گل) رجوع کنید.
دستگاه ماهور یکی از گستردهترین دستگاههای موسیقی ایرانی است و در ردیفهای گوناگون در حدود ۵۰ گوشه دارد. دستگاه ماهور به علت حالت و ملودی روانی که دارد اغلب به صورت موسیقی شاد در جشنها و اعیاد نواخته میشود. این دستگاه دارای گوشههای متنوعی است که با مقامهای کاملاً متفاوت در سه بخش بم، میانی و زیر اجرا میشود. ناگفته نماند تمام گوشهها به وسیلهٔ فرود به درآمد رجعت میکنند.
[ویرایش] ماهور «دو»
ماهور دو، ماهوری است که گام آن از دو شروع میشود. یعنی نت شاهد آن دو میباشد و در تار وسهتار با کوک «دو-سل-دو-دو» نواخته میشود. در ماهور دو همه پردهها همنام نتها هستند یعنی به ترتیب دو – ر – می– فا - سل – لا - سی – دو. به بیان دیگر ماهور دو همانند گام ماژور دو در موسیقی کلاسیک است.
برای ویلن و کمانچه معادل آن ماهور «ر» میباشد که شاهد آن نت «ر» است و نت «دو» نیز دیز میشود.
[ویرایش] گوشههای اصلی و زیر مجموعههای آنها
- درآمد: ( نت شاهد آن نت اول گام است یعنی «دو»)
- گوشه گشایش(داد): ( نت شاهد آن نت دوم گام است یعنی «ر»)
- گوشه شکسته: ( نت شاهد آن نت پنجم گام است یعنی «سل»)
- گوشه دلکش: ( نت شاهد آن نت پنجم گام یعنی سل است )
- گوشه عراق: ( نت شاهد آن نت هشتم گام یعنی دو است )
- گوشه راک: (شاهد و ایست آن نت دو یک اکتاو بالاتر از شاهد و ایست درآمد است)
- گوشه فیلی: (شاهد آن فاصله درست پنجم بالاتر از درآمد یعنی «سل» میباشد و ایست آن می کرن که البته درصورت بازگشت به ماهور ایست آن مطابق با ایست ماهور خواهد بود)
[ویرایش] گوشههای ضربی
- کرشمه
- مجلس افروز
- خسروانی
- چهار پاره
- زنگوله
[ویرایش] نام گوشه و رنگها
- درآمد
- کرشمه
- آواز
- مقدمه داد
- داد
- مجلس افروز
- خسروانی
- دلکش
- خاوران
- طرب انگیز
- نیشابورک
- نصیرخوانی - توسی
- چهارپاره - مرادخوانی
- فیلی
- ماهور صغیر
- آذربایجانی
- حصار ماهور - ابل
- زیرافکن
- نیریز
- شکسته
- عراق
- نهیب
- محیر
- آشورآوند
- اصفهانک
- حزین
- کرشمه
- زنگوله
- راک هندی
- راک کشمیر
- راک عبداله
- کرشمه راک
- سفیر راک
- رنگ حربی
- رنگ یک چوبه
- رنگ شلخو
- ساقی نامه
- رنگ شهرآشوب
|
دستگاه ماهور |
|
|
گوشهها و متعلقات دستگاه ماهور
|
|
| گوشهها |
|
|
| مرتبط |
|
|
|
|
|
